Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Kultura w Lublinie

Kultura w Lublinie

Lublin i Ziemia Lubelska ma bardzo bogatą i wielowymiarową tradycję kulturalną. Na dorobek wielu pokoleń i nacji ludzi kultury składają się wspaniałe zabytki architektury sakralnej i świeckiej, tradycje rozwijania myśli intelektualnej, 400-letnia historia drukarstwa wszystkich obecnych tu wyznań, bogate życie muzyczne, związki z wielkimi nazwiskami literatury polskiej. Na osobny rozdział zasługują lubelskie dzieje sztuk plastycznych, historia teatru w Lublinie, oraz dziedzictwo kultury ludowej Ziemi Lubelskiej. Dynamicznie rozwijały się też nowoczesne, współczesne formy życia kulturalnego - fotografia, kinematografia, prasa, radio, telewizja, kabaret. 

 

Czytaj więcej

Malarstwo i grafika w Lublinie

Przewodnik po historii sztuk plastycznych w Lublinie i najważniejszych przedstawieniach ikonograficznych Lublina.
Prezentacja sylwetek i dorobku najważniejszych lubelskich twórców.

 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – panorama miasta na polichromii z kamienicy Lubomelskich w Lublinie (1574)

„Remont mieszczańskiej kamienicy przy Rynku 8 nie zapowiadał żadnej sensacji. W czasie poprzednich prac budowlano-konserwatorskich, w 1974 i 1983 roku, kamieniczka została zbadana i opisana. Stwierdzono wtedy obecność licznych warstw polichromii w wielu miejscach obiektu, ale nikt nie domyślał się istnienia malowideł o takim pięknie i historycznym znaczeniu [...]”.
B. Odnous, Kamienica Rynek 8, czyli kiedy Lublin zbudowano, Lublin 1998.

 

Czytaj więcej

Malarstwo i grafika w Lublinie – widoki Lublina

Akwarele, pastele, rysunki, miedzioryty, akwaforty, akwatinty i drzeworyty pozwalają na lepsze poznanie przeszłości Lublina i przemian, jakim ulegał w ciągu stuleci. Już renesansowy Lublin doczekał się swoich malarskich wizerunków, m.in.: na polichromii z kamienicy Lubomelskich i w miedziorycie Hogenberga i Brauna.
Bogaty zbiór pejzaży miejskich, uwieczniających lubelski koloryt i często już dziś nieistniejące budynki i ulice, zawdzięczamy pracującym tu artystom, takim jak np.: Adam Lerue, Wojciech Gerson, Konstanty Kietlicz-Rayski, Leon Wyczółkowski, Symcha Binem Trachter, Henryk Lewensztadt.

 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – „Album Lubelskie” Adama Lerue (1852)

W latach 1857–1860 dzięki staraniom Adama Lerue, inwentaryzatora-rysownika, wydano w Warszawie Album Lubelskie. Opracowane przez Lerue rysunki przenieśli na kamień litograficzny: Julian Cegliński, Alfons Matuszkiewicz i Władysław Walkiewicz w Zakładzie Litograficznym Adolfa Pecqa i S-ki w Warszawie.

 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – rysunki i akwarele Wojciecha Gersona (1853)

Ważne miejsce w ikonografii Lublina zajmują rysunki i akwarele Wojciecha Gersona, wykonane podczas wycieczek po Lubelszczyźnie w latach 1852 i 1853. Wycieczkę statkiem z 1853 roku opisał Gerson trzydzieści lat później w „Tygodniku Powszechnym” w 1885 roku w artykule: POWIŚLE Szkice piórkiem i ołówkiem, ilustrując teksty rysunkami z pierwszej i drugiej podróży.


Czytaj więcej

Widoki Lublina – malarstwo Konstantego Kietlicza-Rayskiego (początek XX wieku)

Konstanty Kietlicz-Rayski, pochodzący z kieleckiego ziemianin, spokrewniony z Tetmajerami, wnuk adiutanta Kościuszki, przyjaciel Łopacińskiego. Zafascynowany sztuką Wyczółkowskiego. W 1904 roku zamieszkał w Lublinie. Ten malarz, grafik i etnograf swoje badania i prace literackie uzupełniał szkicami, rysunkami, akwarelami, w których utrwalił również piękno architektonicznych pejzaży Lublina.

Czytaj więcej

Widoki Lublina – nokturny Mariana Trzebińskiego (1910–1919)

Brama Krakowska w Lublinie„Z lat 1910–1919 pochodzą delikatne, impresyjne rysunki czarną kredką Mariana Trzebińskiego (1871–1942). Przedstawione na nich bramy – Krakowska i Grodzka – oraz Wieża Trynitarska, to nastrojowe nokturny. Szczególnie udane są dwie pierwsze: miękko modelowane bryły budowli wyłaniają się z mroku nocy oświetlone delikatnym światłem gazowych latarni”.
R. Bartnik, Widoki Lublina w zbiorach graficznych Muzeum Lubelskiego, Lublin 2000.


Czytaj więcej

Widoki Lublina – drzeworyty Kazimierza Pieniążka (1925–1932)

„Równie efektownie, aczkolwiek w innej technice, pokazuje Stare Miasto Kazimierz Pieniążek w drzeworytach z 1931 roku. Posługując się bardzo zróżnicowaną kreską tworzy widoki miasta z jego starą drewnianą i murowaną zabudową, z wysokimi dachami, pełną przybudówek, z drewnianymi schodkami, balkonami; piętrzącą się nad brukowanymi uliczkami [...]”.
R. Bartnik, Widoki Lublina w zbiorach graficznych Muzeum Lubelskiego, Lublin 2000.
 
 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – drzeworyty Maksymiliana Brożka (1939)

„Z 1939 roku pochodzi duży zespół rysunków, akwarel, drzeworytów i litografii Maksymiliana Brożka (1897–1977). Brożek pokazuje w nim, obok widoków ogólnych Lublina, większość znanych już motywów jak bramy Starego Miasta w różnych ujęciach, Zamek, kościoły. Rysunki i akwarele utrzymane są w konwencji realistycznej, najczęściej w formie swobodnego, malarskiego szkicu. Najciekawsze i najbardziej dojrzale artystycznie są drzeworyty, działające mocnym kontrastem czerni i bieli, gdzie z głębokiego mroku cienkimi, białymi liniami wydobywa kontury i podziały staromiejskich budowli [...]”.
R. Bartnik, Widoki Lublina w zbiorach graficznych Muzeum Lubelskiego, Lublin 2000.
 
 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – miedzioryt Hogenberga i Brauna (1618)

Widok Lublina Hogenberga i Brauna Najbardziej znany widok miasta Lublina pojawił się w monumentalnym, sześciotomowym dziele Brauna i Hogenberga pt. Theatrum praecipuarum totius mundi urbiurti (Przedstawienie wyróżniających się miast całego świata), znanym pod nazwą Civitates orbis terrarum, które zostało wydane w Kolonii w 1618 roku.

 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – szkice Konstantego Teleżyńskiego (1921)

Teka Lublin w szkicach Konstantego Teleżyńskiego została wydana w 1921 roku nakładem autora litografii A. Jarzyńskiego.
„Zawarte w niej autolitografie utrwalają miasto w sposób dość tradycyjny, ale ze względu na prawidłowe proporcje i starannie odtworzony detal architektoniczny stanowią przydatny dokument dla badaczy przeszłości [...]”.
R. Bartnik, Widoki Lublina w zbiorach graficznych Muzeum Lubelskiego, Lublin 2000.

 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – rysunki i obrazy Symchy Binem Trachtera (1921)

„Z 1921 roku pochodzą rysunki czarną kredką Symchy Binem Trachtera (1893–1942), żydowskiego artysty pochodzącego z Lublina, starannie wykształconego malarza, ucznia szkół artystycznych Warszawy, Krakowa, Wiednia i Paryża, członka Ecole de Paris. Po ukończeniu studiów krakowskich wrócił on na krótko do rodzinnego miasta osiągając tu dużą popularność. Z tego czasu pochodzą m.in. rysunki przedstawiające architekturę starego Lublina [...]”.
R. Bartnik, Widoki Lublina w zbiorach graficznych Muzeum Lubelskiego, Lublin 2000.

 

Czytaj więcej

Widoki Lublina – zaginiona teka „Stary Lublin” Henryka Lewensztadta (1930)

Henryk Lewensztadt, znany i ceniony przed wojną malarz i rysownik, urodził się w 1893 roku w Lublinie. Jest autorem dwóch rysunków z 1927 i 1930 roku, pokazujących malownicze zaułki lubelskiej dzielnicy żydowskiej. Lewensztadt był twórcą zaginionej teki Stary Lublin z 1930 roku wysoko ocenianej przez krytyków sztuki. Teka została wywieziona przez artystę do Paryża i tam prawdopodobnie sprzedana.


Czytaj więcej

Historia lubelskiego ekslibrisu

„Gorącymi miłośnikami i propagatorami ekslibrisów w Lublinie są przede wszystkim członkowie miejscowego LTMK z ks. dr Ludwikiem Zalewskim na czele, którego zbiór dawnych i współczesnych znaków bibliotecznych polskich należy do najcenniejszych nie tylko w naszym mieście”. Tak pisał w dniu 24 stycznia 1932 roku w kąciku bibliofilskim „Kuriera Lubelskiego” wybitny bibliofil i znawca ekslibrisów - Julian Kot (Wiktor Ziółkowski). Słowa te można odnieść i do obecnej rzeczywistości. Od tamtych czasów niewiele się zmieniło. Lubelskie Towarzystwo Miłośników Książki, którego 75-lecie przypadło w 2001 roku, skupia wokół siebie twórców, kolekcjonerów i miłośników znaków książkowych. Towarzystwo poprzez swoje inicjatywy jednoczy ludzi różnych profesji wokół ekslibrisu. Przytoczyć tu należy powołaną do życia w roku 1975 w Klubie MPiK w Lublinie Galerię „Ex libris”, a także Biennale Współczesnego Ekslibrisu Lubelskiego, którego 10. edycja odbyła się w roku 2000"[1]. Do innych inicjatyw należą odbywające się w Lublinie wystawy tematyczne oraz indywidualne poszczególnych twórców lubelskich i zagranicznych, a także prezentacja ekslibrisów wielu narodów Europy.

>>> czytaj więcej o Lubelskim Towarzystwie Miłośników Książki w artykule „Lubelscy bibliofile”

 

 

Czytaj więcej