Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Kinematografia w Lublinie (1945-1989)

Kinematografia w Lublinie (1945-1989)

Po powojennym okresie licznych problemów lubelskiej kinematografii (głównie lokalowych i sprzętowych), nastąpił czas jej intensywnego rozwoju. Swoją działalność wznawiały przedwojenne kina, niekiedy zmieniając nazwy, np. kino „Rialto" na „Staromiejskie". W Lublinie pojawiły się także nowe kina, między innymi kino „Bajka", kino „Kosmos" czy Kino Studyjne „Chatki Żaka". Lublin w PRL to również miasto kin zakładowych i letnich, wreszcie - Dyskusyjnych Klubów Filmowych.

Czytaj więcej

Trybunał Koronny (budynek dawnego ratusza) w Lublinie

Na środku rynku stoi budynek Trybunału Koronnego, który zastąpił drewniany ratusz spalony w 1389 roku. Murowany budynek z pewnością istniał tu już w XV wieku, o czym świadczą m.in. zachowane dokumenty informujące o odbywających się tam zebraniach Rady Miejskiej. Początkowo budynek pełnił funkcję ratusza, gdzie skupiała się cała władza sądownicza i administracyjna. Od 1578 roku mieścił się tam Trybunał Koronny – najwyższa instancja sądowa dla szlachty z Małopolski. Dziś jest tam Pałac Ślubów, a w najniższej części mieści się trasa turystyczna – Lubelska Trasa Podziemna.

 

 

Czytaj więcej

Ratusz w Lublinie

Ratusz lubelski został wybudowany w latach 1827–1828 na miejscu spalonego kościoła i klasztoru karmelitów bosych. Projektantem klasycystycznej budowli był Aleksander Groffe, generalny budowniczy Królestwa Polskiego.

 

Czytaj więcej

Trybunał Główny Koronny

Rok 1578 zaznaczył się w dziejach Polski wydarzeniem dużej wagi – powstał sąd najwyższej instancji, zwany Trybunałem Koronnym, Iudicium Ordinarium Generale Tribunalis Regni. Pełnił on funkcję sądu odwoławczego od wszelkich sądów szlacheckich, a także sądu sejmowego i królewskiego.

 

Czytaj więcej

Lublin Jagiełły 1385–1434

Pojawienie się w państwie polskim nowej dynastii panującej znacznie wpłynęło na historię i rozwój koziego grodu. Za Jagiellonów nadeszły dla Lublina najlepsze i najpomyślniejsze czasy.
Wielką szansą dla miasta stała się zawarta w 1385 roku unia Polski z Litwą. Wtedy po raz pierwszy w swoich dziejach Lublin był miejscem wydarzenia o międzynarodowym znaczeniu.

 

Czytaj więcej

Palestra trybunalska

Rok 1578 zaznaczył się w dziejach Polski wydarzeniem dużej wagi – powstał sąd najwyższej instancji, zwany Trybunałem Koronnym, Iudicium Ordinarium Generale Tribunalis Regni. Pełnił on funkcję sądu odwoławczego od wszelkich sądów szlacheckich, a także sądu sejmowego i królewskiego.

 

Czytaj więcej

Najsłynniejsze procesy Trybunału Koronnego

Przez ponad dwieście lat swej działalności Trybunał Koronny rozpatrywał różne sprawy. Był także w zmiennej kondycji moralnej. Stworzony jako idealistyczne wyobrażenie sądu obywatelskiego, okazał się być sądem stronniczym i sprzedajnym. Jednak warto także podkreślić, że w obradach najwyższego sądu dla Korony nieraz uczestniczyły jednostki bardzo uczciwe i skrupulatne w wypełnianiu swych obowiązków. Najgłośniejsze sprawy trybunału stały się kanwą kilku scenariuszy teatralnych. Sztuki te dotyczą zarówno legendy o sądzie diabelskim, jak również procesu Agnieszki Machówny.

 

Czytaj więcej

Trybunał Koronny – Sąd Najwyższy

Rok 1578 zaznaczył się w dziejach Polski wydarzeniem dużej wagi – powstał sąd najwyższej instancji, zwany Trybunałem Koronnym, Iudicium Ordinarium Generale Tribunalis Regni. Pełnił on funkcję sądu odwoławczego od wszelkich sądów szlacheckich, a także sądu sejmowego i królewskiego.

 

Czytaj więcej

Jakub Hempel (1762–1831)

Jakub Hempel – architekt klasycyzmu, budowniczy województwa lubelskiego w latach 1821–1831. W Lublinie nadzorował m.in. przebudowę ratusza 1827–1828.

 

Czytaj więcej

Plac Władysława Łokietka w Lublinie

Plac Władysława Łokietka w momencie swego powstania znajdował się u wrót miasta i pełnił funkcję placu targowego. Jego początki sięgają 1611 roku, kiedy to król Zygmunt III zgodził się na likwidację wałów i zasypanie fos przed Bramą Krakowską. Burzliwą historię placu odzwierciedlają liczne zmiany wyglądu i funkcji elementów zabudowy.

 

Czytaj więcej

Półtorak Jerzego Wilhelma Hohenzollerna

Moneta Jerzego Wilhelma Hohenzollerna – elektora brandenburskiego i księcia pruskiego (1595–1640). Została wybita podczas trwania wojny trzydziestoletniej, kiedy terytorium rządzone przez Jerzego Wilhelma uległo dużym zniszczeniom.  

 



 

Czytaj więcej

Unia Lubelska – miejsca

Miasto, w którym zawarto Unię Lubelską leżało na skrzyżowaniu szlaków handlowych, w połowie drogi pomiędzy dwiema jagiellońskimi stolicami – Krakowem i Wilnem. Dlatego nie mogło być inaczej, by najsłynniejsze w całej Rzeczypospolitej jarmarki odbywały się gdzie indziej. Cztery razy do roku przybywali z odległych stron kupcy do Lublina – zimą na Gromniczną, wiosną na Zielone Światki, na letnie święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, oraz jesienią na Szymona Judy. Poza tymi wyjątkowymi tygodniami, kiedy miasto tętniło życiem, przyciągając całe rzesze kupców, szlachty, podróżników oraz wielu przybyszy rozmaitej konduity i proweniencji, nie działo się w nim nic szczególnego.
Lublin sprzed unii w większości pokryty był zabudową drewnianą – do czasu pożaru w 1575 roku, po którym to pojawiło się w mieście więcej budowli w stylu renesansowym. Mieszkańcy poruszali się po drewnianych chodnikach ułożonych wzdłuż niebrukowanych ulic, a w sercu Starego Miasta stał jeszcze ratusz miejski, a nie Trybunał Koronny, który nobilitował Lublin dopiero od 1578 roku. Po rynku nie przechadzali się szlachcice w wytwornych kontuszach, gdyż... kontusz nie należał wówczas do kanonu mody szlacheckiej.
Niektóre przedmieścia i Podzamcze były już w większości dzielnicami żydowskimi, jednak żyjący tam starozakonni nie byli jeszcze nazywali chasydami – ci pojawili się w Lublinie wraz z Widzącym pod koniec XVIII wieku. Żyjący w Lublinie 1569 roku mieszczanie nie jedli jeszcze pomidorów, zaś ziemniaki były najnowszą, bardzo rzadką i egzotyczną rośliną ozdobną. Podstawą diety ówczesnych lublinian była za to równie zdrowa rzepa i kapusta, które obficie rosły na zagonach wokół miasta.
Czy rzeczywisty obraz Lublina w 1569 roku odpowiada naszemu postrzeganiu Lublina jako miasta renesansowego?

 

Czytaj więcej