Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

„Kurier Lubelski” (1915-1916)

„Kurier Lubelski” w podtytule „Tygodnik społeczno – ekonomiczny, popularnonaukowy i literacki” ukazywał się od 17 grudnia 1915 r. do 8 października 1916 r.

Redagowany był przez Wandę Papiewską, Jana Hempla i Oktawiana Zagrobskiego. [1]

Aleksandra Garlicka: Było to pismo PPS-Lewicy, kontynuujące przedwojenne tradycje. „Kurier Lubelski” starał się być w dużej mierze pismem informacyjnym. Zamieszczał telegramy z austro–węgierskimi komunikatami urzędowymi, notatki z innych źródeł podawano w dziale „Wojna”. Artykuł wstępny pisał z reguły Jan Hempel. Pismo nie zachęcało do uczestnictwa w działaniach wojennych, jakkolwiek i tu znalazła się myśl, że „czas wojnę poprzedzający był dla nas stanem klęski nieustannej.”

Po wydaniu 40 numerów „Kurier Lubelski” zawiesił działalność. [2]

 

Grupa pracowników "Kuriera Lubelskiego" od Lewej: Wacław Grabowski , Józef Dominko, Sadowski W., Gustaw Janiszewski, Gustaw Janiszewski, Aleksander Michalski.

 

 

 

Opracował Tomasz Pietrasiewicz
Redakcja Alicja Magiera, Agnieszka Wiśniewska

 

 

Czytaj więcej

„Kurier Lubelski” (1925)

Było to pismo poświęcone sprawom gospodarczym. Wychodziło w poniedziałki i dni poświąteczne, wydawane i redagowane przez Kazimierza Szczepańskiego. Znany jest tylko pierwszy numer tego czasopisma z 25 czerwca 1925 roku.

 


Czytaj więcej

„Ziemia Lubelska” (1906–1931)

Halina Wolska: „Pierwszy numer «Ziemi Lubelskiej» ukazał się pod koniec stycznia 1906 roku. Było to jedno z najdłużej wychodzących w Lublinie pism, ukazywało się bowiem z niewielkimi przerwami aż do lat trzydziestych. [...] Było to pismo przede wszystkim informacyjne, przy czym zamieszczało dużo wiadomości o charakterze lokalnym. Zdarzały się także artykuły problemowe i od czasu do czasu drobne utwory literackie. W latach międzywojennych wprowadzano wzorem innych pism dodatki naukowe i literackie”.
Alojzy Leszek Gzella, Kurier Lubelski Józefa Czechowicza, [w:] W kręgu Hieronima Łopacińskiego, Lublin 1977.

„W 1928 roku «Ziemia Lubelska» zmieniła format na większy, a do wydania niedzielnego ukazywać się zaczął «Dodatek Ilustrowany Tygodnika». Początkowo redakcja i administracja mieściła się przez kilka lat przy ul. Kapucyńskiej 4 (obok Hotelu Polskiego), a następnie na ul. Kościuszki [...]. Gazeta drukowana była w drukarni „Przełom” przy ul. Kościuszki 2 nowoczesną i czytelną czcionką. W kwietniu 1929 roku redaktorem został Kazimierz Pieniążek. Trzydziestego grudnia 1931 roku ukazał się ostatni numer dziennika”.
„Scriptores” nr 30 2006, Czechowicz. W poszukiwaniu ukrytego miasta, Lublin 2006, s. 251.

Halina Wolska: „W roku 1923 po wypadkach krakowskich pismo zostało zawieszone, a zamiast niego wydawano jednodniówki: «Wiadomość Lubelska» – 10 listopada, «Na Świecie» – 11 listopada, «Wszystko Mija» – 12 listopada, «Wniosek Prosty» – 13 listopada, «Wiadomość Lublina» – 14–17 listopada, «Placówka Lubelska» 18–20 listopada, a następnie od 21 listopada 1923 do 12 maja 1925 roku dziennik «Nowa Ziemia Lubelska», pod red. Teodora Kaszyńskiego.
W maju 1925 roku «Ziemia Lubelska» powróciła do swego poprzedniego tytułu”.
Halina Wolska, Czasopisma lubelskie w zbiorach Biblioteki H. Łopacińskiego w Lublinie, „Biblioteki lubelskie” 1972, nr 3, 4, s. 28–29.

 

Czytaj więcej

„Głos Lubelski” (1913–1939)

„Głos Lubelski” ukazywał się w latach 1913–1939, był najdłużej wydawaną gazetą codzienną na terenie miasta Lublina i odegrał ważną rolę w kształtowaniu myśli politycznej okresu międzywojennego. Założony w 1913 roku przez grupę działaczy Ligi Narodowej po kierownictwem Feliksa Moskalewskiego, od 1922 roku był politycznie związany z endecją regionu lubelskiego (ze Związkiem Ludowo-Narodowm później z Narodową Demokracją). Zasięgiem oddziaływania obejmował głównie Lublin ale około 20 proc. nakładu było rozprowadzane w powiatach, w których endecja miała znaczniejsze wpływy polityczne. Był adresowany głównie do inteligencji, zamożnego mieszczaństwa i duchowieństwa, prezentował szeroki dobór tematyki, jaką mogli być zainteresowani czytelnicy. Jego znaczenie polegało na tym, że był pismem ideologicznym jednego z najważniejszych i najsilniejszych ruchów politycznych w odrodzonej Polsce.

 

Czytaj więcej

„Pamiętnik Lubelski” (1930–1938)

„Pamiętnik Lubelski” był organem Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Lublinie. Początkowo zamieszczał głównie prace naukowe o tematyce związanej z Lublinem, następnie poszerzył treść o rozbudowaną kronikę, a także utwory z literatury pięknej.
Wyszły trzy tomy „Pamiętnika”: t. 1 za lata 1927–1930; t. 2 za lata 1931–1934 i t. 3 za lata 1935–1937.

 

Opracował Tomasz Pietrasiewicz
Redakcja: Alicja Magiera, Agnieszka Wiśniewska

Czytaj więcej

„Region Lubelski” (1928–1929)

W roku 1928 ukazał się pierwszy numer „Regionu”, którego wydawcą była Komisja Regionalistyczna Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Lublinie. Wyszły dwa tomy „Regionu” w roku 1928 i 1929. [1]

 

Stanisław Fita: „Twórcą i redaktorem naczelnym «Regionu» był prof. Araszkiewicz, a jednym z członków komitetu redakcyjnego – Józef Czechowicz. «Region» miał być kwartalnikiem poświęconym wszechstronnie pojętej problematyce dawnej i współczesnej Lubelszczyzny. [Drugi numer ukazał się w 1929 r]. […] Z powodu braku środków finansowych wydawnictwo nie mogło być, niestety, kontynuowane. Dwa zeszyty zawierają 20 rozpraw z zakresu historii, historii literatury i sztuki, etnografii, problematyki współczesnej oświaty, takich m.in. autorów jak prof. Leon Białkowski, Stanisław Dąbrowski, Kazimiera Gawarecka, Aleksander Patkowski, Jan Riabinin, Stefan Wojciechowski, Czesław Wycech, prof. Henryk Życzyński. Redaktor naczelny zamieścił w drugim numerze esej o twórczości Franciszki Arnsztajnowej. Każdy zeszyt zawierał obszerną kronikę z życia naukowego i kulturalnego Lublina i województwa”. [2]
 

Czytaj więcej

„Reflektor” (1923–1925)

„Reflektor” był najważniejszym lubelskim pismem literackim jakie ukazywało się w Lublinie w okresie międzywojennym. Wyszły cztery numery „Reflektora”, pierwszy, z  czerwca 1923 roku, był nienumerowany.

 

 

Czytaj więcej

„Pamiętnik Gospodarczy i Naukowy Lubelski” (1817)

Pierwszy i jedyny numer miesięcznika „Pamiętnik Gospodarczy i Naukowy Lubelski” wyszedł  w roku 1817 z Drukarni Jana Karola Pruskiego. Był on jednym z najstarszych polskich czasopism fachowych i nawiązywał  do „Pamiętnika gospodarczo-rolniczego” wydawanego wcześniej w Warszawie. Pomysłodawcą wydania pisma był Klemens Urmowski, przyjaciel drukarza Jana Pruskiego.

 

„Pamiętnik” liczył 64 stronice. Od samego początku wydawca borykał sie z licznymi problemami.

 

Danuta Dziubicka: W chwili wydania pierwszego numeru liczba prenumeratorów wynosiła 30 osób. Zawiodły również nadzieje na udział współpracowników, co spowodowało, że redaktor z konieczności stał się autorem całego dzieła. (...) Pruski, widząc brak zainteresowania jego pracą i nikły procent prenumeratorów, na ostatniej stronie pierwszego numeru “Pamiętnika” zawiadamia publiczność, że “mimo uczynionego na wstępie projektu względem dalszego wydawania tego dzieła, od zamiaru swego całkiem odchodzi”. Następuje data 23 czerwca 1817 roku i podpis wydawcy.  Tak więc „Pamiętnik Gospodarczy i Naukowy Lubelski” upadł ze względu na brak zainteresowania i prenumeratorów wśród szlachty, dla której pismo było przeznaczone. [1]

 

 

Opracował Tomasz Pietrasiewicz
Redakcja: Alicja Magiera, Agnieszka Wiśniewska

 

Czytaj więcej

„Fiołek: Noworocznik Lubelski” (1845, 1846)

W latach 1845 i 1846 Zofia Ścisłowska wydała lubelskie noworoczniki „Fiołek: Noworocznik Lubelski”. Charakter lubelski nadają „Fiołkowi” m. in. artykuły Ścisłowskiej o życiu i pismach Klonowica  i o lubelskim kościele Bernardynów.

 

>>> czytaj biogram Zofii Ścisłowskiej w  Słowniku Biograficznym Miasta Lublina t.2

 

Tak komentuje i opisuje to wydawnictwo Stanisław Fita:

Po roku 1830 zaczynają coraz częściej i gęściej pojawiać się tzw. roczniki, zbiory poezji, gawęd, powieści i artykułów, poświęconych literaturze i historii ojczystej, wydawane z okazji Nowego Roku, a stanowiące coś w rodzaju upominku świątecznego literatów i wydawców dla czytelników. (...) Wydawanie noworoczników staje się manierą wielu żądnych sławy wydawców i ludzi o wygórowanych ambicjach literackich. Wydawnictwa takie powstają nawet w ośrodkach prowincjonalnych. Lublin nie mógł pod tym względem pozostawać w tyle. Znalazła się tu pewna pani o ambicjach literackich, pisująca od czasu do czasu powiastki dla dzieci. Zofia Ścisłowska, która w r. 1845 wydała „Fiołek Noworoczny Lubelski”, literaturze i poezji poświęcony... Almanach pani Zofii ukazał się w Warszawie (wyszły dwa tomy), redagowany był jednak w Lublinie i zasilany przez miejscowe talenty. Zawartość obu tomów „Fiołka” nie różni go w zasadzie od innych rówieśników. Sporo miejsca zajmuje w nim poezja, choć nie najlepszego gatunku. [1]

 

 

Opracował: Tomasz Pietrasiewicz
Redakcja: Alicja Magiera, Agnieszka Wiśniewska

 

Czytaj więcej