Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Historia żydowskich drukarni w Lublinie

Od wieków Żydów nazywano narodem księgi. Związane to było z faktem, że w kulturze żydowskiej książka zawsze otoczona była wielkim szacunkiem, będąc jednym z  elementów silnie oddziaływujących na ich życie duchowe. Drukowanie ksiąg uważano w społeczności żydowskiej za „awodat ha-kodesz” -  świętą pracę. Niektórzy rabini porównywali nawet prasę drukarską do ołtarza. Druk nazywali „pisaniem na wiele piór” i uznawali za dzieło krzewienia Słowa Bożego1.



Z produkcji i sprzedaży książek hebrajskich (a od XIX wieku także w jidysz) słynęły nie tylko Amsterdam, Wenecja, Wiedeń, Praga, ale także Lublin, Kraków, Wilno i Warszawa. Bardzo często Żydzi byli wydawcami i dystrybutorami książek nie tylko ich własnych, ale i kraju, w którym żyli. Również na ziemiach polskich żydowscy drukarze, księgarze i wydawcy odegrali wielką rolę. Tak np. z Lublina wywodzi się słynna rodzina księgarzy Arctów o żydowskich korzeniach. Otworzona przez Stanisława Arcta (1818 – 1900) księgarnia przy ul. Krakowskie Przedmieście 15 była jedną z pierwszych w naszym mieście. Stała się ona zaczątkiem znanej i zasłużonej dla polskiej kultury firmy księgarskiej. 

 

 

Czytaj więcej

Prasa żydowska w Lublinie

Prasa żydowska odgrywa bardzo ważną rolę w dziejach prasy lubelskiej. Na jej łamach znajdowały żywe, aktualne i wszechstronne odbicie wszystkie znaczące wydarzenia z życia miasta i regionu. Wymieńmy tu dwie najważniejsze gazety: „Lubliner Tugblat” i „Lubliner Sztyme”.

 

Dziennik „Lubliner Tugblat” (Dziennik Lubelski) został założony w 1918 r. przez działaczy różnych stronnictw politycznych (dwóch ludowców, syjonista oraz ortodoks). Był on drukowany  w Drukarni  Herszenhorna i Strasbergera i wychodził aż do 8 września 1939 r.

 

W latach 1928 – 1939 socjalistyczny Bund wydawał tygodnik „Lubliner Sztyme” (Głos Lubelski), składany we własnej zecerni, a drukowany w drukarni M. Sznajdermessera.

 

Czytaj więcej