Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Akcja „Dożynki” („Erntefest”) w Lublinie 3 listopada 1943

Ostatni etap akcji „Reinhardt" dokonał się na terenie Majdanka 3 listopada 1943 r. w ramach akcji „Dożynki" (niem. Aktion Erntefest). W historiografii dzień ten nazywany jest „krwawą środą". W tym dniu funkcjonariusze Waffen SS, policji bezpieczeństwa oraz pułków policji 22 i 25 wymordowali ponad 18 tys. więźniów żydowskich ulokowanych na terenie obozu na Majdanku, jak również z innych obozów rozsianych po Lublinie.


 

Czytaj więcej

Zagłada lubelskich Żydów

Przed wybuchem II wojny światowej co trzeci mieszkaniec Lublina, liczącego wówczas 120 tys. mieszkańców, należał do społeczności żydowskiej. Wskutek polityki okupanta cała ta ludność została wymordowana, a jej dzielnice, ulice i domy – zrównane z ziemią.

Czytaj więcej

Henio Żytomirski. Historia jednego życia

 

Henio Żytomirski pochodził z lubelskiej zasymilowanej rodziny żydowskiej. Kiedy wybuchła II wojna światowa, miał 6 lat.

 

Dzięki zachowanemu albumowi rodzinnemu poznajemy życie Henia i jego bliskich do czasu Zagłady. W 1941 roku wraz z całą rodziną musiał przenieść się z zamieszkiwanej dotąd kamienicy przy ulicy Szewskiej 3 do getta – na ulicę Kowalską 11.

 

Wiosną 1942 roku rozpoczęła się likwidacja getta, a Henio podzielił los tysięcy lubelskich Żydów.

 

Dzięki działaniom upamiętniającym prowadzonym przez Ośrodek "Brama Grodzka-Teatr NN", Henio Żytomirski stał się jednocześnie postacią realną i symboliczną - chłopcem, mającym swoją rodzinę i marzenia, jak i figurą Zagłady, symbolem niezawinionego cierpienia.

Czytaj więcej

Judenrat w Lublinie

Do wybuchu II wojny światowej interesy społeczności żydowskiej w Polsce reprezentowały Gminy Wyznaniowe (GW), które pełniły role samorządu. W warunkach okupacyjnych GW zostały podporządkowane niemieckiej administracji cywilnej, a następnie na terenie Generalnego Gubernatorstwa (GG) zostały przekształcone w rady żydowskie – (judenraty). Proces tworzenia judenratów trwał do początku 1940 roku. W pierwszych dniach wojny Lublin opuścili niektórzy członkowie GW, co wymusiło reorganizację instytucji. Od połowy września organem reprezentującym interesy społeczności żydowskiej został Zarząd GW. Pod koniec stycznia 1940 roku na polecenie niemieckiej administracji cywilnej utworzono Judenrat, w którego skład weszli w większości dotychczasowi członkowie Gminy Żydowskiej. Zadaniem Judenratu z jednej strony było zapewnienie dopływu robotników przymusowych, reagowanie na zagrożenia wynikające z postępującego procesu pauperyzacji i pogarszającej się sytuacji sanitarno-higienicznej, a z drugiej – rola „pasa transmisyjnego”, za pośrednictwem którego na teren getta docierały zarządzenia i wytyczne władz niemieckich. Przede wszystkim miał realizować nakazy władz. Szczególnie tragiczna rola przypadła Judenratowi w trakcie likwidacji lubelskiego getta na Podzamczu, gdy został włączony w proces wysiedlenia ludności żydowskiej.

 

Czytaj więcej