Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Historia Podzamcza do 1794 roku

Historia Podzamcza do 1794 roku

Historia Podzamcza nierozerwalnie łączy się ze Wzgórzem Zamkowym. To wokół niego, na zabagnionych terenach dolin rzek Czechówki i Bystrzycy powstawały pierwsze budynki służby zamkowej. Znaczny rozwój Podzamcza przypada na okres od połowy XVI do połowy XVII wieku, kiedy następuje osuszenie doliny i przystosowanie jej do licznie rozwijającej się zabudowy. Teren ten był jurydyką podległą władzy króla i jego urzędników. Podzamcze uzyskało przywilej organizacji samorządu na prawie magdeburskim oraz posiadało własny herb. Jurydykę zamieszkiwali wyznawcy różnych odłamów chrześcijaństwa i judaizmu. Mimo klęsk, które dotykały Podzamcze od połowy XVII wieku zachowało ono swój odrębny charakter administracyjny do 1794 roku.

Czytaj więcej

Nachman Jakubowicz

Nachman Jakubowicz

Nachman ben Jechoszua Jaakow, zwany również Nachmanem (Łachmanem) Jakubowiczem był arendarzem, czyli dzierżawcą królewskich młynów i poborcą podatku. W 1636 roku został posądzony o mord rytualny na dziecku chrześcijańskim. Zmarł jako ofiara procesu, w którym nie udowodniono mu winy.

Czytaj więcej

Plan Lublina Trettera (1803)

Plan Lublina Trettera (1803)

W 1795 roku Rosja, Austria i Prusy podpisały III traktat dokonujący ostatecznego rozbioru Polski. Lublin został oficjalnie podporządkowany komisarzowi austriackiemu, zarządzającemu Galicją Zachodnią do 1809 roku. Z tego okresu pochodzą trzy mapy austriackich kartografów przedstawiających Lublin: Emanuela Rennera, Johanna Trettera oraz Mayera von Heldensfelda.

Czytaj więcej

Księga Pamięci Lublina

Księga Pamięci Lublina

Mianem ksiąg pamięci określa się publikacje, tworzone przez Żydów głównie po II wojnie światowej, których celem było opisanie zniszczonych społeczności żydowskich Europy Środkowo-Wschodniej. Idea stworzenia publikacji opisującej życie i zagładę Żydów lubelskich – monografii miasta Lublina – zrodziła się około 1947 roku jeszcze w Polsce, w środowisku Żydowskiego Komitetu Ziomków Lubelskich. Mimo zaangażowania sporych środków finansowych, komitetowi redakcyjnemu w Polsce nie udało się dokończyć prac nad projektowaną monografią. Lubelska księga pamięci ukazała się dopiero w 1952 roku w Paryżu w języku jidysz, pod tytułem Dos buch fun Lublin (jid. Księga Lublina). W 1957 roku w Izraelu (Jerozolima–Tel Awiw) wydano przekład paryskiej księgi na język hebrajski, zatytułowany Lublin, który ukazał się w serii Enciklopedia szel galujot; siferej-zikaron le-arecot ha-gola we-edethja (hebr. Encyklopedia diaspory; księgi pamięci krajów i gmin diaspory). W 2011 roku w Lublinie ukazał się w tłumaczeniu na język polski obszerny wybór artykułów z obu ksiąg pamięci, zatytułowany Księga pamięci żydowskiego Lublina.

Czytaj więcej

Łaźnie żydowskie (mykwa) w Lublinie

Istnienie łaźni wiązało się nie tylko z kwestią higieny, ale także z rytuałami religijnymi. Służyły one rytualnemu oczyszczeniu ludzi a nawet przedmiotów, zaś ze względów religijnych, musiały zawierać bieżącą wodę z naturalnego źródła. Początkowo łaźnie zaliczały się do inwestycji kontrolowanych przez urzędników królewskich. Zazwyczaj były budowane w kamienicach, a wraz z nimi przechodziły pod zarząd kolejnych właścicieli.

Czytaj więcej

Krakowskie Przedmieście 6 / Kozia 5 w Lublinie

Kamienica prawdopodobnie została wybudowana na początku XVII wieku jako budynek jednopiętrowy. W 1836 roku należała do Jana Mincla vel Mintzla. Jan Mincel, właściciel kamienicy i sklepu galanteryjno-kolonialnego był pierwowzorem Jana Mincla – warszawskiego kupca korzennego z powieści Lalka.

 

Czytaj więcej

Historia lubelskich księgozbiorów i bibliotek (XV–XVIII)

Historia lubelskich księgozbiorów i bibliotek (XV–XVIII)

Historia lubelskich księgozbiorów jest historią Lublina. Pierwsze księgozbiory powstają przy licznie przybywających do miasta zgromadzeniach zakonnych i wzrastają wraz z ich zakorzenianiem się w Lublinie. Dopiero po nich pojawiają się księgozbiory prywatne – wraz ze wzrostem potrzeb kulturalnych i zamożności lubelskich mieszczan. Zalążkami pierwszych księgozbiorów i bibliotek w Lublinie były, przed pojawieniem się książek drukowanych, książki rękopiśmienne.

Czytaj więcej