Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

„Express Lubelski” (1923–1939)

„Express Lubelski” był dziennikiem wydawanym w latach 1923–1939. Siedziba redakcji znajdowała się przy ul. Kościuszki 8.

Halina Wolska: „«Express Lubelski», później «Express Lubelski i Wołyński» – dziennik. Nie był związany z żadną partią polityczną, stanowił własność prywatną. Powiązany był z warszawskim koncernem tzw. prasy czerwonej. Na jego treść składało się dużo informacji, sporo sensacji, powieści w odcinkach itp. Wydawcą był Franciszek Głowiński, jedna z pierwszoplanowych postaci w historii lubelskiej prasy międzywojennej, redaktorem był do roku 1939 Wacław Gralewski. Ostatnie numery «Expressu» ukazywały się jeszcze w początkach września. Próbowano wydawać «Express» nawet w początkach okupacji. Zachował się numer z dnia 23 października 1939 roku. Wydaje się jednak, że była to próba dość krótkotrwała”.
Halina Wolska, Od 1830 do 1939 r., [w:] Dzieje prasy lubelskiej, Lublin 1972, s. 33–34.

 

 

Wacław Gralewski: „W sierpniu 1923 roku zaczął wychodzić w Lublinie, wydawany przez Franciszka Głowińskiego, znanego dziennikarza, wydawcę i społecznika, dziennik «Express Lubelski». Głowiński zaproponował mi objęcie redakcji. Propozycję przyjąłem. Nowe pismo zerwało z dotychczas obowiązującym, szczególnie na prowincji, szablonem. Zaprezentowało nowocześnie rozbudowaną informację, zamieszczało zdjęcia zdarzeń aktualnych (co wówczas było rewolucyjną nowością) i nowocześnie pojęte reportaże. I stało się – jak każde młode wydawnictwo, szukające miejsca dla siebie – wścibskie, żywe i agresywne. Kierunek miało demokratyczny, choć radykalizm jego był raczej umiarkowany. Zaczęło walkę z miejscową prawicą i kołtunerią. Szybko zyskało popularność i z czasem stało się najpoważniejszym dziennikiem lubelskim, który miał nakład większy niż pozostałe pisma razem wzięte (a było ich sześć)”.
Wacław Gralewski, Stalowa tęcza, Warszawa 1968, s. 58.

Konrad Bielski: „Pismo to szło bardzo dobrze i miało licznych czytelników i przyjaciół. Jedni poszukiwali je z powodu żywej treści i sensacyjnych tytułów, inni cenili za rzetelny i odważny stosunek do szeregu problemów. Redaktorem «Expressu» był Wacław Gralewski, stąd też nasze przyjacielskie powiązania z dziennikiem i stąd znajomość moja, z czasem bardzo serdeczna, z Głowińskim. W domu przy ul. Kościuszki 8 mieściła się na drugim piętrze redakcja – dwa małe pokoiki – a na parterze administracja, no i własna drukarnia”.
Konrad Bielski, Most nad czasem, Lublin 1963, s. 163.

 

Czytaj więcej

„Przegląd Lubelsko-Kresowy” (1924–1925)

W grudniu 1924 roku ukazał się pierwszy numer „Przeglądu Lubelsko-Kresowego”. Halina Wolska: „«Przegląd Lubelsko-Kresowy» [był to] ilustrowany dwutygodnik poświęcony życiu społecznemu, kulturalnemu i gospodarczemu na terenie województw: lubelskiego, wołyńskiego i poleskiego. Wydawany był i redagowany przez Franciszka Głowińskiego, drukowany na ładnym papierze i miał liczne ilustracje. [...] Ogółem ukazało się 15 numerów «Przeglądu»”.
Halina Wolska, Od 1830 do 1939 r., [w:] Dzieje prasy lubelskiej, Lublin 1972, s. 35.

 

 

Ostatni numer „Przeglądu” ukazał się w sierpniu 1925 roku. Konrad Bielski: „Na początku roku 1925 Głowiński zaczął wydawać «Przegląd Lubelsko-Kresowy» [...]. «Przegląd» był drukowany na ładnym papierze, zawierał liczne ilustracje i dość bogatą treść, która zgodnie z obietnicą obracała się w kręgu zagadnień społecznych i gospodarczych. Ponadto w każdym numerze zamieszczony był przegląd teatralny i muzyczny. Sporo miejsca poświęcano również plastyce [...]”.
Konrad Bielski, Most nad czasem, Lublin 1963, s. 165–166.

Wacław Gralewski: „«Przegląd Lubelsko-Kresowy» był rodzajem magazynu społeczno-kulturalno-gospodarczego. Na łamach jego ukazało się kilkanaście pozycji literackich, w tej liczbie i wiersze Czechowicza. Ale wydawnictwo miało inny cel na widoku. Głowiński był jednym z najwybitniejszych w Polsce specjalistów od reklamy. W utalentowany sposób potrafił zorganizować rynek ogłoszeniowy. Zdobywał ogłoszenia najbardziej opornych firm. Toteż na przykład „Express Lubelski”, pismo prowincjonalne, miał wielki dział ogłoszeniowy, który dawał duże dochody, «Przegląd Lubelsko-Kresowy» również służył tym celom. Najbardziej rozwinięty był w nim dział gospodarczy, problemowy i informacyjny”.
Wacław Gralewski, Stalowa tęcza, Warszawa 1968, s. 161.

 

 

Czytaj więcej

„Lucifer” (1921–1922)

W grudniu 1921 roku ukazał się w Lublinie pierwszy numer pisma o charakterze literackim „Lucifer”. Drugi (i ostatni) numer pisma wyszedł w marcu 1922 roku. Wśród założycieli pisma byli Konrad Bielski i Wacław Gralewski. Autorem projektów okładek był Jan Wydra. Redakcja mieściła się przy ulicy Bernardyńskiej L. 18 m. 7 (zapis adresu oryginalny). „Lucifer” drukowany był w Drukarni Udziałowej przy pl. Litewskim 1.

 

 

Czytaj więcej

„Reflektor” nr 3 (maj 1925)

 

Józef Zięba: „Ten 3 (4), wydany w maju 1925 roku, numer «Reflektora» był bez wątpienia szczytowym osiągnięciem redakcji. Z powodzeniem mógłby się zmierzyć z najwybitniejszymi periodykami awangardowymi z tego okresu. Uzupełniające pismo artykuły Czesława Bobrowskiego przez swą dojrzałość mogły się równać z publicystyką «Zwrotnicy» czy «Almanachu Nowej Sztuki». Niestety, był to już ostatni numer «Reflektora».
Jego wydawca, Wacław Gralewski, tak się zadłużył, że nie mógł już ryzykować finansowania następnego nu­meru. Osiągnąwszy punkt kulminacyjny, pismo upadło”.
Józef Zięba, Reflektor, „Kalendarz Lubelski” 1973 R. 16, s. 194.

Tadeusz Kłak: „Drogą ku górze jest ostatni numer «Reflektora», oznaczony jako nr 3, a w rzeczywistości – 4. Nurty i działy pisma, przedtem już zaznaczone, tu uzyskują znaczne pogłębienie i rozszerzenie; przybywają znowu dalsze wybitne nazwiska: Młodożeńca, Przybosia i Brzękowskiego. Nowe utwory drukuje Stern, pojawiają się dalsze przekłady: Apollinaire, Jacob i Cocteau. Czechowicz opublikował w tym numerze aż trzy wiersze, co do pewnego stopnia dokumentowało jego zaznaczający się prymat w grupie. Wśród owych trzech utworów znajdzie się Na wsi; to już «prawdziwy» Czechowicz, to wysokość, którą nie za każdym razem poeta przechodzi”.
Tadeusz Kłak, W kręgu „Reflektora”, „Kamena”, nr 19, 15 X 1961, s. 9.

 

 

 

 

 

 

 

Czytaj więcej

„ABC” (1926–1931)

„ABC. Pismo codzienne informuje wszystkich o wszystkiem”
Dziennik był wydawany w latach 1926–1931. Był mutacją warszawskiego wydania gazety.

 

Czytaj więcej

„Technik Lubelski” (1929–1931)

Miesięcznik „Technik Lubelski” ukazywał się w latach 1929–1931. Na rynku prasy lubelskiej zastąpił wydawany w 1929 roku „Biuletyn Stowarzyszenia Techników Wojew. Lubelskiego”.

 

 

 

 

 

 

Czytaj więcej

„Ognisko Nauczycielskie” (1920–1922)

„Ognisko Nauczycielskie” ukazywało się w latach 1920–1922 pod redakcją Benedykta Kubskiego. Było poświęcone teorii i praktyce życia szkolnego, oświacie pozaszkolnej, sprawom regionalizmu oraz sprawom organizacyjnym.

 

Czytaj więcej

„Dźwigary” (1934–1935)

Pierwszy numer miesięcznika „Dźwigary” ukazał się w Lublinie w listopadzie 1934 roku. Formalnie redaktorem pisma był Kazimierz Wójcik, ale w rzeczywistości pismem kierował Józef Łobodowski. Wyszedł jeszcze jeden numer „Dźwigarów” za grudzień 1934 i styczeń 1935. Po ukazaniu się drugiego numeru pismo umarło śmiercią naturalną.

Redakcja pisma mieściła się przy ul. Narutowicza 37/18. 

 

 

Czytaj więcej

„Młodzież” (1920)

Pismo lubelskiej młodzieży szkolnej. Ukazywało się w 1920 roku. Było to pismo międzyszkolne, którego inicjatorem i pierwszym redaktorem był Wacław Gralewski (uczeń gimnazjum im. Hetmana J. Zamoyskiego). Czasopismo było drukowane w Drukarni Udziałowej.

 

 

 

 

 

Czytaj więcej