Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Lublin 1795–1905

W 1795 roku Lublin dostał się pod panowanie austriackie. Miasto – teraz pograniczne i odcięte od części zaplecza – straciło na tej zmianie gospodarczo. W 1809 roku Lublin wyzwoliły wojska polskie dowodzone przez księcia Józefa Poniatowskiego i miasto włączono do Księstwa Warszawskiego, a w latach 1812–1813 utworzono tu siedzibę Departamentu i Tymczasowego Rządu Galicji. W 1815 roku, w wyniku decyzji Kongresu Wiedeńskiego, miasto znalazło się w granicach zależnego od Rosji Królestwa Polskiego. W Królestwie Lublin był obok Warszawy jednym z dwóch głównych ośrodków miejskich. W rzeczywistości jednak, po wojnach napoleońskich miasto znajdowało się w opłakanym stanie: wiele domów było zniszczonych, ulice zaniedbane, pałace, kościoły i klasztory popadły w ruinę.

 

Czytaj więcej

Lublin 1918 – sprawa polska podczas I wojny światowej

Trzy wielkie mocarstwa, które w wyniku rozbiorów podzieliły między siebie polskie ziemie, przez 150 lat solidarnie strzegły swego łupu. Zawarte po kongresie wiedeńskim Święte Przymierze, na wiele dziesięcioleci zapewniło absolutystyczny porządek w Europie. Ta więź interesów, łącząca Rosję, Prusy i Austrię sprawiła, że Polacy nie mieli najmniejszej szansy na odbudowę swojej państwowości. Powstania narodowe, tłumione przy zgodnej współpracy zaborców, powod owały w efekcie zaostrzenie represji oraz indoktrynacji kulturowej, językowej i religijnej społeczeństwa polskiego. Dopiero przełom wieków XIX i XX przyniósł Polakom pewne nadzieje, gdy w Europie powstały dwa przeciwstawne obozy polityczne: Trójprzymierze i Trójporozumienie. Wówczas po raz pierwszy od ponad stu lat pojawiła się perspektywa konfliktu pomiędzy Rosją a Niemcami i Austro-Węgrami. Skomplikowany system sojuszy, w momencie wybuchu wojny zaowocował tzw. "efektem domina", czyli stopniowym przyłączaniem się do wojny wszystkich państw zaangażowanych w międzynarodowe układy. Iskra, jaką było zabójstwo arcyksięcia Ferdynanda w Sarajewie, zapoczątkowała konflikt na nieznaną dotychczas skalę. Wojna pomiędzy zaborcami stała się faktem. Jako że front wschodni przetaczał się przez ziemie polskie, k ażda z walczących stron zaczęła zauważać potrzebę zjednania polskiego społeczeństwa. Aby przeciągnąć Polaków na swoją stronę zarówno Niemcy, Austro-Węgry, jak i Rosja czyniły pewne gesty w ich stronę. Początkowo były to podniosłe w tonie lecz zupełnie pozbawione wiążących obietnic odezwy. Później zaczęły pojawiać się mgliste deklaracje odbudowy państwowości polskiej.

Czytaj więcej

Lublin 1918 – droga Lublina do niepodległości w latach 1915–1918

Pod rządami Austriaków Lublin stał się centrum konspiracji niepodległościowej. Atmosfera sprzyjała spiskowcom, gdyż nowe władze nie wprowadziły zbyt surowej cenzury. Ścierały się tu wpływy różnych stronnictw politycznych, powoli tworzyły się podwaliny przyszłej władzy państwowej. Szczególnie dobrze zorganizowana była tu Polska Organizacja Wojskowa. Kulminacja tych działań przypadła na listopad 1918 roku.

 

Czytaj więcej