Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Miasteczka Lubelszczyzny


 

Rynek w Tyszowcach. 1917 rok. Autor nieznany.
Zdjęcie ze zbiorów Roberta Horbaczewskiego

Charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego przedwojennej Lubelszczyzny było małe miasteczko. Było podstawowym elementem układu osadniczego regionu lubelskiego, w skład którego wchodziły miasta i miasteczka. Jedną z charakterystycznych cech małych miasteczek znajdujących się na terenie Lubelszczyzny była obecność w nich, obok ludności polskiej, ludności żydowskiej, prawosławnej, jak też unickiej. Tworzyło to unikalny w skali europejskiej krajobraz kulturowy.

 

>>> mapa i spis miasteczek Lubelszczyzny

 
 
 
 
 
W wyniku II światowej małe miasta jako forma socjologiczno-przestrzenna, ze specyficznym klimatem kulturowym, przestały istnieć. Pozostały już tylko we wspomnieniach, na starych ilustracjach, fotografiach i kartach literatury. Również zachodzące zmiany okresu transformacji w Polsce przyniosły małym miasteczkom przyśpieszoną degradację. Być może jest to ostatni moment na zabezpieczenie jeszcze istniejących w poszczególnych miasteczkach walorów krajobrazu kulturowego, związanego z układem przestrzennym czy też konkretnymi obiektami budownictwa.

>>> czytaj więcej o przeobrażeniach krajobrazu miasteczek
 

 

 

Czytaj więcej

Miasteczka Lubelszczyzny - karta dziedzictwa kulturowego

 

Karta dziedzictwa kulturowego służy do opisu najważniejszych elementów krajobrazu kulturowego miasteczek, została opracowana na podstawie: „Karty dziedzictwa kulturowego miejscowości. Ochrona wartości krajobrazu i środowiska kulturowego w studium do planu i miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy” opracowanej w Regionalnym Ośrodku Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Krakowie w ramach ogólnopolskiego programu Ministerstwa Kultury i Sztuki: Ochrona i konserwacja zabytkowego krajobrazu kulturowego.

Kierownikiem zespołu przygotowującego kartę był prof. Zbigniew Myczkowski, konsultantami naukowymi: prof. Janusz Bogdanowski i dr Marian Kornecki.
 

 
Karta dziedzictwa kulturowego miejscowości służy do opisu najważniejszych elementów krajobrazu kulturowego miasteczek.
 
Przykładowe karty dziedzictwa kulturowego miejscowości z terenu Lubelszczyzny
znajdują się w dziale
: Dziedzictwo Kulturowe Miasteczek Lubelszczyzny. Opracowania przygotował zespół Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN" dla następujących miejscowości: Bełżyce, Biłgoraj, Bychawa, Frampol, Goraj, Hrubieszów, Janów Lubelski, Józefów Biłgorajski, Kraśnik, Krzeszów, Szczebrzeszyn, Tomaszów Lubelski, Turobin, Tyszowce.

 
 

Czytaj więcej