Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Stefan Kiełsznia – życiorys

W każdej garstce popiołu szukam swoich bliskich – tym fragmentem wiersza Icchaka Kacenelsona dr Symcha Wajs1 zakończył wystąpienie. Był wieczór, 14 grudnia 1994 roku. Na ulicy Grodzkiej 34 w Lublinie, w siedzibie Teatru NN, odbywała się właśnie sesja naukowa poświęcona historii lubelskich Żydów. Gdy tylko umilkły słowa dra Wajsa, w wypełnionej po brzegi sali rozległy się brawa, a zaraz potem posypały pytania: „Ale gdzie była ulica Szeroka?”, „Którędy przebiegała Nowa?”. Wajs odpowiadał na pytania, z trudem ukrywając wzruszenie. Po 50 latach mówił oto o tragicznej przeszłości miasta, które kochał, w którym się wychował i spędził młodość. Lublin, który opuściłem w 1939 roku, stał się dla mnie po powrocie w 1946 roku cmentarzem pozostawionych tam Żydów. Nie zastałem już tych, z którymi żyłem, mieszkałem, przeżywałem smutki i radości. Wymordowano naród […]. Nie ma już nawet ulic, do których tak byłem przywiązany. Mówił te słowa, trzymając w ręce zdjęcia Stefana Kiełszni.

 

Czytaj więcej

Feliks Kaczanowski (1909–1984)

Feliks Kaczanowski urodził się w 1909 roku, zmarł w 1984 roku. Fotograf, prezes Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego w latach 1949–1953. Prywatnie optyk, właściciel zakładu optycznego przy Krakowskim Przedmieściu 23.

Czytaj więcej

Stanisław Pastusiak

Stanisław Pastusiak – fotograf-amator związany z Lublinem, autor zbioru zdjęć miasta z 1938 roku, w tym fotografii nieistniejącej dzielnicy żydowskiej. W okresie powojennym związany z Polskim Towarzystwem Turystyczno-Krajoznawczym.
 

Czytaj więcej

Józef Rizza (ok. 1837–?)

Józef Rizza (Joseph Rizza, Osyp Risse) – włoski fotograf i kupiec, prekursor lubelskiej fotografii. Właściciel „atelier J. Rizza”. W latach 1860–1872 prowadził działalność m.in. przy Krakowskim Przedmieściu 1941.

Czytaj więcej

Karol Grundhand (2 poł. XIX wieku)

Karol Grundhand (2 poł. XIX wieku) – jeden z pionierów lubelskiej fotografii, społecznik, być może też pierwszy w Lublinie fotograf żydowskiego pochodzenia. Około 1864 roku prowadził zakład przy Krakowskim Przedmieściu 167 (dziś 66)1.

Czytaj więcej

Atelier „W. Grabowski”

Władysław Grabowski – fotograf, w XIX wieku prowadził atelier w Warszawie przy Krakowskim Przedmieściu 42. W 1866 roku pracował w Lublinie, jego atelier mieściło się przy ul. Rybnej 67/8.

Czytaj więcej

Aleksander Nowaczyński (1845–1873)

Aleksander Nowaczyński – zdolny rysownik i fotograf, autor pierwszego fotograficznego wydawnictwa w Lublinie. Od 1866 roku prowadził atelier „A. Nowaczyński” przy Krakowskim Przedmieściu, obok cukierni Semadeniego, a od 1868 roku także przy ul. Zielonej.

Czytaj więcej

Marceli Rzymkowski (1826–1892?)

Marceli Feliks Rzymkowski (1826–1892?) – krakowski fotograf, jeden z pierwszych zawodowych fotografów w Lublinie1. Jego atelier mieściło się w domu Kobylińskiego przy ul. Poczętkowskiej 146 (dzisiaj Staszica)2.

Czytaj więcej

Walerian Twardzicki – atelier „Twardzicki & Grochowski”

Walerian Twardzicki – warszawski fotograf, ceniony w Polsce autor portretów typów społecznych. Do dzisiaj jest jednym z najbardziej cenionych polskich fotografów. Zawodowiec, właściciel znakomitych atelier w Warszawie. Portrecista artystów, arystokratów, ale też włóczęgów, domokrążców i przekupek. Jego domeną stała się fotografia zakładowa. Portrety Twardzickiego z czasów warszawskich stanowią bogatą dokumentację osobową tamtych czasów.
W Lublinie razem z Ksawerym Grochowskim prowadził cieszące się wielką popularnością atelier „Twardzicki & Grochowski” w Hotelu Europejskim.

Czytaj więcej

Maria Nowaczyńska (1854–?)

Maria Nowaczyńska – lublinianka, córka radnego i kasjera tutejszego magistratu, żona Aleksandra Nowaczyńskiego, właścicielka atelier przy Krakowskim Przedmieściu, obok cukierni Semadeniego, potem przy ulicy Zielonej. Pionierka fotografii, właścicielka jednego z najdłużej działających atelier w Warszawie, założycielka szkoły fotograficznej dla kobiet.

Czytaj więcej

Leonard Kowalski (ok. 1840–1917)

Leonard Kowalski – właściciel wytwórni materiałów fotochemicznych w Warszawie, carski „dostawca dworu”, pierwszy prezes Stowarzyszenia Fotografów Zawodowych Królestwa Polskiego. W latach 1874–1878 przy Krakowskim Przedmieściu 165 prowadził atelier pod szyldem „Zakład Fot. Art. Leonarda Kowalskiego”.

Czytaj więcej

Wanda Chicińska-Płaczkowska (ok. 1850–1938)

Wanda Chicińska-Płaczkowska – pierwsza lubelska fotografka, autorka unikatowej dokumentacji fotograficznej Lublina, laureatka złotego medalu na wystawie pracy kobiet w Warszawie w 1877 roku. Od 1871 roku do ok. 1890 roku prowadziła atelier „Chicińska i Ska” w Hotelu Europejskim przy Krakowskim Przedmieściu w Lublinie.

Czytaj więcej

Andrzej Płaczkowski (ok. 1842–1917?)

Andrzej Płaczkowski – pracownik atelier „Chicińska i Ska”, właściciel atelier w Lublinie i Chełmie. Od 1876 roku prowadził przy ul. Poczętkowskiej (dzisiaj Staszica) zakład „otwarty każdo-dziennie od godziny 9 rano do 5 po południu”, gdzie wykonywał „wszelkie roboty fotograficzne podług najnowszych systemów”1.

Czytaj więcej

Chill Warman (początek XX wieku)

Chill Warman – jeden z pierwszych i najdłużej działających fotografów żydowskich w Lublinie, otworzył atelier w 1903 roku. Atelier Warmana funkcjonowało również w okresie międzywojennym, zarejestrowane na Ryfkę Warman.

Czytaj więcej

Ignacy Wasilewski (początek XX wieku)

Ignacy Wasilewski był jednym z najdłużej i najaktywniej pracujących w Lublinie fotografów zawodowych. Okres jego działalności przypada na czas wielkich zmian w dziedzinie fotografii, postępu, uproszczenia procesu obróbki, a co za tym idzie – popularyzacji i wzrostu liczby atelier.

Czytaj więcej

Herszk Cygielman (XIX wiek)

Herszk Cygielman – fotograf, prawdopodobnie żydowskiego pochodzenia, właściciel atelier Fotografia Artystyczna Van Dyck, które prowadził przy ulicy Kapucyńskiej 172 od ok. 1895 do 1897 roku1.

Czytaj więcej