Eda Ostrowska urodziła się w niedzielę w południe 9 sierpnia 1959 roku w Sławatyczach. Ukończyła I Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Kościuszki we Włodawie (1978). Wtedy zaczęła wierszem zaklinać rzeczywistość małego nadbużańskiego miasteczka pod troskliwym okiem nauczyciela języka polskiego, Józefa Ferta.

fot. Marcin Sudziński

Debiut

Debiutowała w "Kamenie” wierszem Przechylę ciebie (1977), ale dopiero publikacja cyklu utworów w "Twórczości" pod kierownictwem Jarosława Iwaszkiewicza (1979) stanowiła przełom. Osobista, oparta na motywach autobiograficznych, kontestująca twórczość "narzuca się czytelnikowi śmiałością erotycznych wyobrażeń, odrębnością i swoistą sztucznością stylu, fantazją językową, na którą składa się wiele elementów: archaizacje, określenia gwarowe, aluzje do rozwiązań polskiego modernizmu, kreacyjność, mnożenie neologizmów, paronomazja, igranie z lingwistycznym kiczem i patosem" (Krzysztof Lisowski). Już wówczas potężną siłą tekstoniczną wierszy jest miłość, a odkrywaniu jej towarzyszy odkrywanie języka, który poetka traktuje nie jak ogród, lecz pierwotną puszczę (Józef Fert).

Studia

W latach 1978-1983 studiuje bibliotekoznawstwo i informację naukową na UMCS. Rok 1979 staje się przełomowym, zagubiona, samotna odnajduje zrozumienie i akceptację w szpitalu psychiatrycznym. Tam pisze dziennik Oto stoję przed tobą w deszczu ciała. W okresie młodzieńczym przeżywa fascynację ruchem beatników, hippizmem, przemierza Polskę autostopem ze zlotu na koncert, ze szczególnym umiłowaniem Wrocławia i Przemyśla. Przechodzi przez doświadczenia graniczne: próby samobójcze, uzależnienie od narkotyków, zapaść, śpiączkę. Wyobcowana, nadwrażliwa i bezkompromisowa w odsłanianiu prawdy o sobie i prywatnej walce o sens, bluźni Bogu i ludziom. Idzie ścieżką nieuczęszczaną, niebezpieczną, zadaje pytania ostateczne. Rozmawia ze śmiercią o życiu, dotyka tajemnicy, prorokuje, ocala, co ludzkie. Pierwszą książką Ludzie symbole i chore kwiaty zyskuje famę awangardowej poetki wstępującego pokolenia.

Światopogląd

Jej światopogląd kształtuje się w cieniu uniwersytetów, teatrów, klubów filmowych, kawiarń artystycznych, klasyków literatury. Żywo uczestniczy w życiu teatralnym ówczesnego Lublina (Teatr Provisorium, Grupa Chwilowa, Scena Plastyczna KUL). Przeżywa fascynujące przyjaźnie, które mają ocalić świat. Daje się całkowicie i zachłannie pożera. Należy do gangu, tańczy na scenie, za sprawą niezwykłej wrażliwości wszystko zamienia w piękną czasami straszną bajkę. Powstaje cykl wierszy Małmazja, w którym woła: "świat jest moją halucynacją" (Józef Fert). Kiedy ma dwadzieścia trzy lata, spełniają się jej marzenia o wielkiej miłości i namiętności z sześćdziesięcioletnim rasowym mężczyzną. Dla Edy wszystko jest dobre, żeby rozkoszować się nowym smakiem. Z wierszy miłosnych wrzucanych do skrzynki ukochanego składa szampański barokowy tom Letycja u miecznika. Idzie jak baletnica, trwoni życie. Bóg, będący adresatem większości jej wierszy, jest dla niej dobry. Czuje Jego dotyk w śpiączce, spowiedzi, pierwszych trąbach sygnałowych depresji. Chociaż cała płonie, wyrzeka się niezwykłej namiętności dla nieznanego Boga i ten dramatyczny spektakl można zobaczyć w Tajemnicy I bolesnej. Koniec studiów jak wygnanie z raju skazuje Edę na tułaczkę w realnym świecie.

Pierwszym epizodem była praca w charakterze bibliotekarza. W 1985 roku nocą we śnie doświadcza nawrócenia i zachwycenia – tak zaczyna się fascynująca śmiertelnie poważna przygoda z Bogiem. Zostaje strącona do otchłani depresji, aby z uporem walczyć o każdy dzień. Płaci potężny haracz, jej historia załamuje się, gubi oś i Eda po śladach Jezusa z obolałą duszą idzie w nieznane. Determinacja, z jaką wybiera życie bez złudzeń, okazuje się zbawienna.

Nie kocha pieniędzy i wygody, mimo depresji i wszechogarniającego lęku co kilka lat ogłasza kolejne książki, a wcześniejsze rozpasanie języka przechodzi w krótką, symboliczną formę, kontemplację, intymność obcowania z jądrem ciemności i z namacalnym Oblubieńcem. Elektryzujący erotyzm przenikający tkankę wiersza miesza się z dziecięcą naiwnością. Eda szuka swojego mistycyzmu.

W 1996 roku poetka wychodzi za mąż za górnika, Andrzeja Cyrana i wyjeżdża na Górny Śląsk do osady górniczej przy kopalni Wesoła, rok później rodzi syna Bazylego. Małżeństwo i macierzyństwo okazują się być wielką próbą. W obcej ziemi poznaje smak banicji, ale też odnajduje w sobie gotowość do miłowania nieznanego. Po powrocie do Lublina w 2005 roku szuka na nowo miejsca w świecie, bogatsza o dwie ojczyzny: Podlasie i Górny Śląsk. Latem 2010 roku komputer darowuje jej drugie życie, wyrywa z depresji, daje kopa, sztosa czy jak kto woli…

Eda Ostrowska