Władysław Panas (1947–2005)

 

Władysław Panas urodził się 28 marca 1947 roku w Dębicy (powiat kołobrzeski). Zmarł 24 stycznia 2005 roku w Lublinie.

 

Był profesorem na KUL-u gdzie kierował Katedrą Teorii Literatury.

Zajmował się kulturą i sztuką pogranicza uważając, że najciekawsze zjawiska i procesy kulturotwórcze zachodzą właśnie na pograniczu. Stąd jego zainteresowania prawosławiem, teologią ikony, obecnością tematów żydowskich w polskiej literaturze czy też osobą Jakuba Franka, który ogłosił się Mesjaszem.

 

 


Spis treści:
1. Praca naukowa
2. Władysław Panas i Lublin



Praca naukowa

Po zdaniu w Kołobrzegu matury w 1966 roku Władysław Panas rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W marcu 1968 roku brał udział w protestach studenckich – za co został aresztowany przez SB, a następnie skazany na dwa miesiące pozbawienia wolności. Równocześnie usunięto go z tamtejszego uniwersytetu. W 1969 roku trafił na studia do Lublina na Katolicki Uniwersytet Lubelski.

W 1973 roku obronił pracę magisterską – "O koncepcji języka w prozie Brunona Schulza". W roku 1974 został zatrudniony jako asystent – stażysta przy Katedrze Literatury Polskiej KUL. 

Dziesięć lat później, w roku 1984 obronił pracę doktorską „W kręgu metody semiotycznej. Literatura – sztuka – kultura”.


W roku 1997 ukazuje się jego rozprawa habilitacyjna „Księga blasku. Traktat o kabale w prozie Brunona Schulza". W roku 1998 uzyskał tytuł doktora habilitowanego. W roku 2000 został kierownikiem Międzywydziałowego Zakładu Badań nad Literaturą Religijną KUL, otrzymał też nominację profesorską - profesora nadzwyczajnego KUL. Tytuł profesora zwyczajnego uzyskał w roku 2003. W latach 2000 – 2005 był redaktorem naczelnym „Roczników Humanistycznych KUL".

 

>>> czytaj pełną bibliografię dzieł prof. Władysława Panasa

>>> czytaj o projekcie edycji "Prac zebranych" Władysława Panasa pod red. Pawła Próchniaka

 

>>> zapoznaj się z zawartością archiwum Władysława Panasa

 


W krótkim okresie karnawału „Solidarności” należał do redakcji lubelskiego pisma „Miesiące”. W stanie wojennym pisał pod pseudonimami artykuły publikowane w podziemnych wydawnictwach.


W sposób szczególny od samego początku drogi naukowej ważna była dla niego twórczość Brunona Schulza, a w latach późniejszych Józefa Czechowicza. Propozycje interpretacyjne Panasa dotyczące ich twórczości otwierały przed badaczami zupełnie nowe terytoria. Wiele jego tekstów odnosiło się do Lublina jako miejsca gdzie spotkały się  i przenikały dwie kultury: polska i żydowska.

 

>>> czytaj więcej o zainteresowaniach badawczych twórczością Józefa Czechowicza

 

Jego teksty wychodziły poza utarty schemat publikacji naukowych będąc często bliskie literaturze eseistycznej o dużych walorach artystycznych. Temperament Panasa nie pozwalał mu na zamknięcie się w sztywnym gorsecie uczonego. Stąd jego niezwykle aktywna rola w życiu kulturalnym miasta i zaangażowanie się w wiele lubelskich inicjatyw kulturalnych (m. in. Fundacja „Muzyka Kresów”, „Akcent”, Teatr NN).  Zostało to uhonorowane przyznaniem w roku 2003 Nagrody Artystycznej Miasta Lublina za upowszechnianie kultury.

 

 

 

>>> obejrzyj galerię portretów prof. Władysława Panasa

 

>>> czytaj kalendarium życia prof. Władysława Panasa

 



Władysław Panas i Lublin

Władysław Panas był animatorem działań na rzecz promowania twórczości B. Schulza zarówno w Lublinie jak i w jego rodzinnym mieście Drohobyczu. Stał się tam inicjatorem powstania Muzeum im. Brunona Schulza oraz Międzynarodowego Festiwalu. Jako wyraz uznania uzyskał w roku 2005 tytuł doktora honoris causa nadany mu przez Uniwersytet im. Ivana Franki w Drohobyczu.


Jednym z ważnych lubelskich miejsc dla Panasa była Brama Grodzka – siedziba Teatru NN. Z Teatrem NN Panas związany był od samego początku jego powstania w roku 1990. Był też twórcą mitologii Bramy Grodzkiej, która była dla niego miejscem symbolicznego spotkania Miasta Żydowskiego i Miasta Chrześcijańskiego. Współtworzył wiele projektów Teatru NN (od 1998 r. Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN). Tu wygłaszał referaty, brał udział w sesjach, dyskusjach i spotkaniach. Był naszym przyjacielem.

 

>>> czytaj więcej o obecności prof. Władysława Panasa w Bramie Grodzkiej

 

>>> czytaj esej Władysława Panasa "Brama"

 


Ośrodek wydał dwa monograficzne numery pisma „Scriptores” dotyczące zainteresowań Panasa Lublinem (Scriptores Nr 33, 2008) i twórczością Józefa Czechowicza (Scriptores Nr 37, 2009).

 

                                                                                           
„Scriptores” 2008, nr 33
(zeszyt Władysława Panasa opisywanie Lublina), 
wyd. Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”.
  „Scriptores” 2009, nr 37
(zeszyt Panas. Czytanie Czechowicza),
wyd. Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”.
 

 

Władysław Panas stworzył swą własną, niepodrabialną opowieść o mistycznym, wielokulturowym Lublinie. Znalazło to swój wyraz w filmie Nataszy Ziółkowskiej z roku 2001 „Magiczne miasto”. Jedna z sekwencji filmu pokazuje Panasa chodzącego po cmentarzy przy ulicy Lipowej i opowiadającego o tym jednym z jego ulubionych lubelskich miejsc. Tam też został pochowany.

 

Tomasz Pietrasiewicz


Władysław Panas (1947–2005)

 

Władysław Panas urodził się 28 marca 1947 roku w Dębicy (powiat kołobrzeski). Zmarł 24 stycznia 2005 roku w Lublinie.

 

Był profesorem na KUL-u gdzie kierował Katedrą Teorii Literatury.

Zajmował się kulturą i sztuką pogranicza uważając, że najciekawsze zjawiska i procesy kulturotwórcze zachodzą właśnie na pograniczu. Stąd jego zainteresowania prawosławiem, teologią ikony, obecnością tematów żydowskich w polskiej literaturze czy też osobą Jakuba Franka, który ogłosił się Mesjaszem.

 

 

Spis treści:
1. Praca naukowa
2. Władysław Panas i Lublin

Praca naukowa

Po zdaniu w Kołobrzegu matury w 1966 roku Władysław Panas rozpoczął studia polonistyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W marcu 1968 roku brał udział w protestach studenckich – za co został aresztowany przez SB, a następnie skazany na dwa miesiące pozbawienia wolności. Równocześnie usunięto go z tamtejszego uniwersytetu. W 1969 roku trafił na studia do Lublina na Katolicki Uniwersytet Lubelski.

W 1973 roku obronił pracę magisterską – "O koncepcji języka w prozie Brunona Schulza". W roku 1974 został zatrudniony jako asystent – stażysta przy Katedrze Literatury Polskiej KUL. 

Dziesięć lat później, w roku 1984 obronił pracę doktorską „W kręgu metody semiotycznej. Literatura – sztuka – kultura”.

W roku 1997 ukazuje się jego rozprawa habilitacyjna „Księga blasku. Traktat o kabale w prozie Brunona Schulza". W roku 1998 uzyskał tytuł doktora habilitowanego. W roku 2000 został kierownikiem Międzywydziałowego Zakładu Badań nad Literaturą Religijną KUL, otrzymał też nominację profesorską - profesora nadzwyczajnego KUL. Tytuł profesora zwyczajnego uzyskał w roku 2003. W latach 2000 – 2005 był redaktorem naczelnym „Roczników Humanistycznych KUL".

 

>>> czytaj pełną bibliografię dzieł prof. Władysława Panasa

>>> czytaj o projekcie edycji "Prac zebranych" Władysława Panasa pod red. Pawła Próchniaka

 

>>> zapoznaj się z zawartością archiwum Władysława Panasa

 

W krótkim okresie karnawału „Solidarności” należał do redakcji lubelskiego pisma „Miesiące”. W stanie wojennym pisał pod pseudonimami artykuły publikowane w podziemnych wydawnictwach.

W sposób szczególny od samego początku drogi naukowej ważna była dla niego twórczość Brunona Schulza, a w latach późniejszych Józefa Czechowicza. Propozycje interpretacyjne Panasa dotyczące ich twórczości otwierały przed badaczami zupełnie nowe terytoria. Wiele jego tekstów odnosiło się do Lublina jako miejsca gdzie spotkały się  i przenikały dwie kultury: polska i żydowska.

 

>>> czytaj więcej o zainteresowaniach badawczych twórczością Józefa Czechowicza

 

Jego teksty wychodziły poza utarty schemat publikacji naukowych będąc często bliskie literaturze eseistycznej o dużych walorach artystycznych. Temperament Panasa nie pozwalał mu na zamknięcie się w sztywnym gorsecie uczonego. Stąd jego niezwykle aktywna rola w życiu kulturalnym miasta i zaangażowanie się w wiele lubelskich inicjatyw kulturalnych (m. in. Fundacja „Muzyka Kresów”, „Akcent”, Teatr NN).  Zostało to uhonorowane przyznaniem w roku 2003 Nagrody Artystycznej Miasta Lublina za upowszechnianie kultury.

 

 

 

>>> obejrzyj galerię portretów prof. Władysława Panasa

 

>>> czytaj kalendarium życia prof. Władysława Panasa

 


Władysław Panas i Lublin

Władysław Panas był animatorem działań na rzecz promowania twórczości B. Schulza zarówno w Lublinie jak i w jego rodzinnym mieście Drohobyczu. Stał się tam inicjatorem powstania Muzeum im. Brunona Schulza oraz Międzynarodowego Festiwalu. Jako wyraz uznania uzyskał w roku 2005 tytuł doktora honoris causa nadany mu przez Uniwersytet im. Ivana Franki w Drohobyczu.

Jednym z ważnych lubelskich miejsc dla Panasa była Brama Grodzka – siedziba Teatru NN. Z Teatrem NN Panas związany był od samego początku jego powstania w roku 1990. Był też twórcą mitologii Bramy Grodzkiej, która była dla niego miejscem symbolicznego spotkania Miasta Żydowskiego i Miasta Chrześcijańskiego. Współtworzył wiele projektów Teatru NN (od 1998 r. Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN). Tu wygłaszał referaty, brał udział w sesjach, dyskusjach i spotkaniach. Był naszym przyjacielem.

 

>>> czytaj więcej o obecności prof. Władysława Panasa w Bramie Grodzkiej

 

>>> czytaj esej Władysława Panasa "Brama"

 

Ośrodek wydał dwa monograficzne numery pisma „Scriptores” dotyczące zainteresowań Panasa Lublinem (Scriptores Nr 33, 2008) i twórczością Józefa Czechowicza (Scriptores Nr 37, 2009).

 

                                                                                           
„Scriptores” 2008, nr 33
(zeszyt Władysława Panasa opisywanie Lublina), 
wyd. Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”.
  „Scriptores” 2009, nr 37
(zeszyt Panas. Czytanie Czechowicza),
wyd. Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”.
 

 

Władysław Panas stworzył swą własną, niepodrabialną opowieść o mistycznym, wielokulturowym Lublinie. Znalazło to swój wyraz w filmie Nataszy Ziółkowskiej z roku 2001 „Magiczne miasto”. Jedna z sekwencji filmu pokazuje Panasa chodzącego po cmentarzy przy ulicy Lipowej i opowiadającego o tym jednym z jego ulubionych lubelskich miejsc. Tam też został pochowany.

 

Tomasz Pietrasiewicz