Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Zamojska 8 w Lublinie

Historia nieruchomości zlokalizowanej w Lublinie przy ulicy Zamojskiej 8.

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

Numer przed 1939: Zamojska 8

Numer obecny: Zamojska 8

Funkcje

Budynek mieszkalny. Stragany. Skład drewna.

Kalendarium

20 października 1936 – sporządzenie Ankiety

15 czerwca 1937 – wezwanie do opróżnienia szopy mieszczącej skład węgla Chany Gorzyczańskiej

18 czerwca 1937 – odwołanie Gorzyczańskiej od zarządzenia

2 grudnia 1937 – zarządzenie utrzymujące w mocy zalecenie rozbiórki szopy

19 kwietnia 1938 – pismo odwoławcze dzieci Gorzyczańskiej skierowane do prezydenta Lublina

16 maja 1938 – pismo Kopela Keningsberga odnośnie do szczegółów dotyczących ogrodzenia działki

24 czerwca 1938 – prośba Szlomy Raka o pozwolenie na wzniesienie budki-straganu do sprzedaży owoców i warzyw

9 listopada 1938 – pismo Szlomy Raka do prezydenta z prośbą o pozwolenie na ponowne użytkowanie budki-straganu

luty 1939 – wezwanie do likwidacji składu drewna prowadzonego przez Dawida Wolfa Szturma

22 lipca 1939 – pismo Dawida Wolfa Szturma dotyczące przedłużenia terminu likwidacji składu drewna

3 grudnia 1940 – Karta realności

Historia

Ankieta z 1936 roku działkę opisuje jako plac bez zabudowań, na którym znajdują się tylko 4 szopy i 2 budki. Jako zakłady mieszczące się wówczas na terenie nieruchomości wymieniono: skład desek i budkę z węglem.

Zarządzeniem z 15 czerwca 1937 roku Zarząd Miejski zlecił opróżnienie i rozbiórkę szopy przy Zamojskiej 8, od którego to zarządzenia odwołała się Chana Gorzyczańska, która w szopie należącej do Dawida Szturma prowadziła skład węgla i drzewa. Gorzyczańska informuje, że szopa została wyremontowana i jej stan nie zagraża życiu i zdrowiu użytkowników. Remont zaakceptowany miał być przez starostwo, które ponadto nakazało jeszcze pomalowanie szopy. Dalej czytamy: „Zarządzeniem zaś rozebrania szopy i opróżnienia jej zostaję dotkliwie skrzywdzona gdyż jestem bardzo biedna kobietą, z drobnego handlu węgla i drzewa w tej szopie utrzymuję całą moją liczną rodzinę, składającą się z 6 osób, nie mam żadnej możności do wynajęcia innej szopy i przez opróżnienie zostałabym pozbawiona jedynego źródła utrzymania mojej biednej rodziny”.
Zalecenie opróżnienia i rozbiórki szopy utrzymano w mocy pismem, które z powodu śmierci Chany Gorzyczańskiej zostało skierowane do jej męża Jankla Gorzyczańskiego. W kwietniu 1938 roku dzieci Chany Gorzyczańskiej: Małka, Szajndla, Sara i Jankiel [?] zwróciły się w tej samej sprawie do prezydenta miasta pisząc: „Uprzejmie prosimy o wzięcie pod uwagę, że po zmarłej naszej matce Chanie Gorzyczańskiej pozostałyśmy 4 dzieci-sieroty, ojciec nasz jest w wieku podeszłym i chorowity, nie może nas utrzymywać, a jedynie tylko sprzedaż węgla w rzeczonej szopie stanowi jedyne źródło biednego naszego utrzymania; obecnie nie mogłyśmy jeszcze uzyskać innej szopy do prowadzenia naszego biednego handlu, a więc w razie wykonania rozbiórki szopy w wymienionym terminie 1/V.1938 r., zostałybyśmy od razu pozbawione jedynego źródła naszego utrzymania i z całą naszą liczną rodziną, składającą się z 5 osób pozostałybyśmy bez kawałka chleba w domu”. Gorzyczańscy proszą o odroczenie terminu rozbiórki domu do 1 września 1938 roku.

W maju tego samego roku współwłaściciel działki Kopel Keningsberg kieruje do Zarządu Miejskiego pismo z zapytaniem o wytyczne dotyczące ogrodzenia działki. Ustalono, że działka ma być ogrodzona drewnianym parkanem z łat heblowanych o wymiarach 5 x 4 cm lub cieńszych (sztachety), którego wysokość nie może przekraczać 2,5 m. Ustalono również, że ogrodzenie pomalowane zostanie farbą olejną na kolor jasno oliwkowy.

W czerwcu 1938 roku do prezydenta miasta zwrócił się z kolei kolejny najemca Szloma Rak, zamieszkały przy ul. Grodzkiej 19 w Lublinie, który prosi o pozwolenie na ponowne ustawienie budki, w której prowadził sprzedaż owoców i warzyw. Z podania wynika, że budka stała w tym miejscu przez 20 lat i była źródłem utrzymania Szlomy i jego rodziny (żony i czwórki dzieci) i została usunięta podczas remontu parkanu dookoła posesji. Czytamy: „okazało się jednak, że wszystkie inne budki na tej ulicy pozostały tylko moja została usunięta i ja zostałem bez chleba. Jestem inwalidą wojennym i po prostu umieramy z głodu od chwili zamknięcia mej budki. Gospodarz mój p. Koningsberg, od całego szeregu lat nie pobiera i mnie komorne, bo wie że nie mam z czego płacić i zezwala mi na ustawienie tej budki [...]”.

Z powodu braku odpowiedzi, w listopadzie Szloma Rak ponownie zwrócił się do prezydenta miasta. Na podaniu z 7 listopada 1938 roku zanotowano: „W dniu 6 grudnia 1938 r. stawił się osobiście p. Rak Szloma i powiadomiony został przez technika […] z polecenia Pana Inspektora, że podania w sprawie postawienia budki nie mogą być uwzględnione. Powyższy p. Rak przyjął do obowiązującej wiadomości”, która to notatkę własnoręcznie podpisał Szloma Rak.

Kolejną działalnością gospodarczą prowadzoną na terenie działki przy ul. Zamojskiej 8 był skład drewna Dawida Wolfa Szturma, do którego likwidacji wezwano właściciela w 1939 roku.

Mieszkańcy

Właściciel

1936

Rajndla i Szerach Lewinsztajn, syn Abusia, zam. Zamojska 21;

Kopel Keningsberg, syn Majera, zam. Rybna 1

Mieszkańcy nieruchomości według zawodu w 1940 roku

Robotnicy 2 (na parterze), 2 (w budynku forntowym).

Lokatorzy według wyznania, płci i wieku w 1940 roku

Ogólna ilość mieszkańców 3

Chrześcijan 3

Kobiet 3

Opis

Budynek murowany, jednopiętrowy. Piętro oddzielone od parteru gzymsem.

Literatura

Akta nieruchomości położonej w Lublinie przy ul. Zamojskiej 8, APL, sygn. 5925.

Jadwiga Teodorowicz-Czerepińska, Rozpoznanie historyczno-konserwatorskie kwartału zabudowy zawartego pomiędzy ulicami Stolarska-Zamojska-Misjonarska-Farbiarska, Lublin 2005, mps WUOZ.