Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Zakłady Graficzne Józefata Pietrzykowskiego w Lublinie (1932-1949)

Apogeum rozwoju Zakładu Pietrzykowskiego przypada na czasy, kiedy właścicielem drukarni i litografii był syn Józefata i Walerii, Stanisław. Za jego sprawą do Lublina trafił pierwszy linotyp.

Spis treści

[RozwińZwiń]

STANISŁAW PIETRZYKOWSKI (1897 – 1954)

W latach 1914 – 1932 Stanisław Pietrzykowski pracował w Zakładzie ojca - Józefata Pietrzykowskiego. W czasie I wojny światowej uczył się przez jakiś czas zawodu w Wiedniu. Po śmierci ojca w 1932 roku drukarnię o nazwie Zakłady Graficzne J. Pietrzykowskiego prowadził dalej syn Stanisław. Zmarł w roku 1954. [1]

 

 

DRUKARNIA

Drukarnia została wyposażona przez Stanisława Pietrzykowskiego w nowy skład czcionek, nowoczesne pulpity na czcionki oraz w nowoczesny sprzęt: dwie maszyny w formacie A1, dwie w B3, tygiel i maszynę litograficzną. W 1937 roku sprowadził do Lublina pierwszy linotyp.
Zakład, dzięki nowym możliwościom technicznym, a także dzięki staranności i artyzmowi wykonanych prac, stał się jednym z najważniejszych w Lublinie. Drukarnia prowadziła swoją działalność wciąż pod tym samym adresem: Kościuszki 4. Przetrwała wojnę i została upaństwowiona w roku 1949. [2]


Ważne publikacje odbite w drukarni:

 

1) Trybuna nr 9, kwiecień 1933

>>>  czytaj więcej o  „Trybunie”

 

2) Dziennik Lubelski,  1-9 czerwca, 1932 

>>>  czytaj więcej o  „Dzienniku Lubelskim”

 

3) W Słońce nr 5(6), 1939  

>>>  czytaj więcej o publikacji  „W słońce”

 

 

 

 

 

 

 

PO WOJNIE

Zakłady Pietrzykowskiego drukowały w tym czasie głównie plakaty, ogłoszenia, zarządzenia oraz kilka tytułów tygodników i miesięczników. Były to m. in. „Wieś”, „Wici”, „Barykada wolności”, „Stańczyk”. [3]

PIERWSZY PLAKAT - OGŁOSZENIE, 23 LIPCA 1944 R.

 

Roman Rosiak: Już pierwszego dnia wolności na ulicach ukazało się pierwsze ogłoszenie, wzywające do zachowania porządku i spokoju, powrotu do pracy – aż do decyzji władz centralnych. Ogłoszenie to było podpisane przez Dowództwo II Obwodu Armii Ludowej. Plakat ten został wykonany na czerwonym papierze w formacie 40 x 60 cm w Zakładach Graficznych St. Pietrzykowskiego przy Kościuszki 4. [4]

DRUK PIERWSZYCH ZNACZKÓW, SIERPIEŃ 1944

W sierpniu 1944 roku w Zakładach Graficznych J. Pietrzykowskiego zostały wykonane metodą litograficzną pierwsze znaczki pocztowe tzw. lubelska seria wodzów. Znaczki te wydane były przez Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego.  Na znaczkach widnieją podobizny trzech przywódców walk o wolność Polski. Są to:
1) Traugutt – (kolor ceglasty)
2) Kościuszko –  (kolor zielony)
3) Dąbrowski – (kolor granatowy)
Opisana seria znaczków weszła do obiegu już 8.IX.1944 roku. [5]

OCALONA KSIĄŻKA

Ciekawa historia wiąże się z książką Józefa Kermisza „Lublin i Lubelskie w ostatnich latach Rzeczypospolitej (1788 – 1794)” T.1.

 

Paweł Gdula: Praca ta oddana została do druku w 1939 roku. Druk jej z powodu wybuchu wojny został przerwany. Wyszła dopiero w lutym 1945 roku. Jeżeli niniejsza część wydawnictwa (T. I.) – pisze autor w przedmowie – Przetrwała czasy okupacji niemieckiej, to zawdzięczać należy pieczołowitej opiece p. Stanisława Pietrzykowskiego. Brakujące arkusze pracy, które zaginęły, udało się ponownie odbić na podstawie rękopisu również ocalonego przez p. Pietrzykowskiego. [6]  

 

Opracował Tomasz Pietrasiewicz
Redakcja: Alicja Magiera, Agnieszka Wiśniewska

 

Przypisy

[1]  Słownik Pracowników książki polskiej, red. Irena Treichel, Warszawa 1972, s. 677.

[2] Słownik Pracowników książki polskiej, red. Irena Treichel, Warszawa 1972,

[3] Słownik Pracowników książki polskiej, red. Irena Treichel, Warszawa 1972,

[4] Roman Rosiak., Od manifestu do książki, „Kamena” 1959, nr 13/14, s. 5.

[5] Słownik Pracowników książki polskiej, red. Irena Treichel, Warszawa 1972, s. 677.

[6] Paweł Gdula, Drukarstwo lubelskie, „Annales Universitatis Mariae Curie - Skłodowska” vol.VIII, 1957, s. 102. 

 

 

Literatura

Słownik Pracowników książki polskiej, red. Irena Treichel, Warszawa 1972.

Gdula Paweł, Drukarstwo lubelskie, „Annales Universitatis Mariae Curie - Skłodowska” vol.VIII, 1957.

Rosiak Roman, Od manifestu do książki, „Kamena” 1959, nr 13/14.