Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Zakład Artystyczno-Litograficzny i Drukarnia J. Pietrzykowskiego dawniej Nowaczyńskiego w Lublinie (1890-1932)

Zakład drukarsko-litograficzny Nowaczyńskiego dostał się w ręce nowego właściciela, Józefata Pietrzykowskiego, który zmodernizował zakład i uczynił go pierwszym na lubelskim rynku wydawniczym.

Spis treści

[RozwińZwiń]

Józefat Pietrzykowski (1863–1932)

Józefat Pietrzykowski urodził się w 1863 roku. Początkowo pracował jako fryzjer w jednym z zakładów przy ul. Krakowskie Przedmieście. W 1890 roku ożenił się z wnuczką Józefa Nowaczyńskiego – Walerią i zaczął prowadzić dawny Zakład Nowaczyńskiego. Józefat Pietrzykowski zmarł w 1932 roku1.

 

 

Historia drukarni (1890–1932)

Zakład prowadzony przez Józefata Pietrzykowskiego działał pod tym samym adresem co Zakład Nowaczyńskiego: Kościuszki 4, od pewnej chwili nosząc nazwę Zakład Artystyczno-Litograficzny i Drukarnia J. Pietrzykowskiego. Dawny zakład Nowaczyńskiego został przez Józefata Pietrzykowskiego rozbudowany i unowocześniony. W roku 1904 zainstalował w nim maszynę drukarską z motorem na ropę. Była to pierwsza w Lublinie maszyna drukarska napędzana silnikiem. Dzięki wprowadzanym zmianom szybko zajął czołowe miejsce wśród lubelskich drukarni. W 1929 roku zakład posiadał już trzy maszyny płaskie i automat dociskowy2.

 

Za swoje osiągnięcia zakład Józefata Pietrzykowskiego, jako jedyny wśród drukarni i litografii, został wyróżniony brązowym medalem na wystawie przemysłowo-rolniczej zorganizowanej w 1901 roku w Lublinie. Wielki model otrzymanego odznaczenia można zobaczyć na elewacji parteru domu przy ul. Kościuszki 4 gdzie mieściła się dawniej drukarnia. Po śmierci Pietrzykowskiego w 1932 roku zakład przejął jego syn.

 

Ważne druki

Z ciekawszych wydawnictw Zakład Artystyczno-Litograficzny i Drukarnia J. Pietrzykowskiego dawniej Nowaczyńskiego wydrukował w 1908 roku „Szopkę” T. Lenartowicza wydaną nakładem Wiktora Kiesewettera z barwnymi ilustracjami Konstantego Rayskiego. Od 15 listopada 1914 roku do 27 czerwca 1915 roku powielano tu „Nowy Kurier Lubelski”, a od 7 marca do 21 grudnia 1916 roku pismo  w języku polskim – „Myśl Żydowska”3.

>>> czytaj więcej o „Myśli Żydowskiej”

 

Wydano tu także pracę działacza komunistycznego Jana Hempla4.

 

Przypisy

1 Dariusz Lutomski., Józef Nowaczyński jako litograf, grawer i drukarz, [w:] Studia z dziejów drukarstwa i księgarstwa w Lublinie w XIX i XX wieku, red. Bartłomiej Szyndler, Lublin 1988, s. 173-174.

2 Dariusz Lutomski., Józef Nowaczyński jako litograf, grawer i drukarz, [w:] Studia z dziejów drukarstwa i księgarstwa w Lublinie w XIX i XX wieku, red. Bartłomiej Szyndler, Lublin 1988, s. 174.

3 Słownik Pracowników książki polskiej, red. Irena Treichel, Warszawa 1972, s. 677.

4 Dariusz Lutomski., Józef Nowaczyński jako litograf, grawer i drukarz, [w:] Studia z dziejów drukarstwa i księgarstwa w Lublinie w XIX i XX wieku, red. Bartłomiej Szyndler, Lublin 1988, s. 174.

 

 

Literatura

Lutomski Dariusz, Józef Nowaczyński jako litograf, grawer i drukarz, [w:] Studia z dziejów drukarstwa i księgarstwa w Lublinie w XIX i XX wieku, red. Bartłomiej Szyndler, Lublin 1988.

Słownik Pracowników książki polskiej, red. Irena Treichel, Warszawa 1972, s. 677.