Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Wiadukt kolejowy nad ul. Kunickiego w Lublinie

Tunel powstał w 1928 roku w miejscu zwanym dotychczas „przejazdem śmierci”.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

LokalizacjaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

ul. Kunickiego, okolice dworca głównego PKP 

FunkcjaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

wiadukt kolejowy leżący na trasie kolejowej nr 7

HistoriaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Powstanie wiaduktu wiąże się z budową linii kolejowej w kierunku Chełma w latach 90. XIX w. Do projektów budowy przystąpiono jednak w 1911 roku. W 1915 roku rozpoczęto wykopy, ale dalsze prace realizacyjne zostały przerwane działaniami wojennymi. Wykopy nie tylko przerwano, ale wręcz je zakopano.
Przypuszczalnie wiadukt – jako obiekt strategiczny – w okresie wojennym był otoczony tajemnicą wojskową. Dotychczas nie udało się odnaleźć jego projektów, ani powiązać z osobą architekta. Nie wiadomo na ile konstrukcja i forma architektoniczna obiektu należą do pierwotnego projektu, a na ile jest dziełem modernizacji. W 1925 roku powrócono do budowy tunelu pod torami kolejowymi na ulicy Bychawskiej, w miejscu zwanym dotychczas "przejazdem śmierci".
Z projektem budowy wystąpiła Radomska Dyrekcja PKP. Roboty budowlane rozpoczęło przedsiębiorstwo budowlane "inż. Szpilkowski i S-ka", które opuściło jednak plac budowy, odstępując od warunków umownych. Kontynuacja i ukończenie prac przypadło firmie "Paszkowski, Próchnicki i S-ka".
Odbioru dokonano 2 października 1928 roku. Odtąd przyjęła się nazwa dzielnicy "Za Tunelem".
Wysoka ocena architektonicznej oprawy wiaduktu nie przekreśla jego mankamentów, na które zwracano uwagę już w momencie odbioru prac. Od początku tunel zalewany był wodą deszczową.
Poza usuwaniem wody, uszczelnianiem nawierzchni i zabezpieczaniem przechodniów obiekt nie przechodził innych poważniejszych remontów.

KalendariumBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

1911 - przystąpienie do projektu budowy
1915 - rozpoczęcie prac wykopowych
1925 - ponowne rozpoczęcie prac budowlanych
1928 - oddanie tunelu do użytku

ArchitektBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Nieznany.

Część architektoniczna projektu jest oceniana dość wysoko. Odbiega od znanych realizacji na terenie Lublina. Balustrada i zdwojone kolumny przywodzą na myśl berliński monumentalizm z elementami neobaroku.

OpisBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Wiadukt konstrukcji żelbetowej przerzucony jest nad ul. Kunickiego (dawną Bychawską). W osi ulicy wiadukt wsparty jest na trzydziestu dwóch zdwojonych kolumnach o doryckich głowicach i skróconych proporcjach. Płyta wiaduktu jest dodatkowo wsparta murami policzkowo-oporowymi (przyczółkami).
Od wnętrza tunelu przyczółki są gładkie, od zewnątrz rozczłonkowane na całej wysokości ślepym arkadowaniem. W zwieńczeniu muru pas gładkiego fryzu i gzyms, powyżej ażurowa balustrada z tralek poprzerywanych filarkami. Podniebie nieopracowane architektonicznie.

Nawierzchnia pod wiaduktem asfaltowa, z chodnikami dla pieszych po obu stronach. Wtórnie dodana metalowa bariera odgradzająca od pasa ruchu.

Stan zachowaniaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

1995 rok
Wiadukt w dobrym stanie, z mankamentem zatapiania tunelu powierzchniowymi wodami opadowymi.
 
2009 rok
Obiekt użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, stan techniczny podlega stałej kontroli odpowiednich instytucji. Detale architektoniczne mocno zabrudzone.
 
Opracowała Jadwiga Czerepińska
Uzupełnienia: Piotr Sugier
Redakcja: Monika Śliwińska

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Czerepińska J., Wiadukt kolejowy na ul. Kunickiego, [w:] Czerepińska J., Michalska G., Studziński J., Katalog architektury przemysłowej w Lublinie, t. I cz. II, s. 127, maszynopis opracowany na zlecenie Państwowej Służby Ochrony Zabytków, Lublin 1995.

Powiązane artykuły

Zdjęcia

Słowa kluczowe