Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ulica Chopina w Lublinie – historia ulicy

Została wytrasowana w początku XX w. (ok. 1908 r.) na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Budynki wzniesione bezpośrednio przed I wojną światową po zachodniej stronie ulicy wyznaczają ówczesną skalę miasta. Architektura kamienic reprezentuje współczesne prądy eklektyczne i secesję. W części na południe od ul. Okopowej ulica została zabudowana w okresie międzywojennym.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Ciekawe miejsca

  • Biblioteka Uniwersytecka KUL (Chopina 27)
    Budynek adaptowany z gmachu kinoteatru (“Akcja Katolicka”), zaprojektowany przez arch. Jerzego Siennickiego w 1937 r.
    W czasie wojny znajdowały się w nim centralne magazyny "Akcji Reinhard".
  • Wolna Szkoła Malarstwa i Rysunku L. Mehofferowej (Chopina 1)
    Na rogu ul. Chopina i Krakowskiego Przedmieścia od 1930 roku mieściła się filia krakowskiej szkoły plastycznej. Janina Miłosiowa przejęła wolną Szkołę Malarstwa i Rysunku, spłacając przy tym jej zadłużenie i chroniąc przed likwidacją.
  • Radio "Pszczółka" (Chopina 9)
    Zaraz po wyzwoleniu w 1944 r., przez krótki okres czasu, na drugim piętrze kamienicy przy ul. Chopina znajdowała się siedziba Polskiego Radia.
  • laboratorium analityczne
    Przed 2 wojną światową Cyprian Chomiński prowadził na ul Chopina laboratorium. W 1935 roku zostało przeniesione na ul. Ogrodową, gdzie funkcjonuje do dziś.
  • Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa (Chopina 18)
    W kamienicy tej mieściło się UB oraz jedna z siedzib NKWD. W latach 1944 – 1953 w tym budynku NKWD i UB zamordowało i torturowało wiele osób. Na podwórku tego budynku są piwnice, w których przetrzymywali byli więźniowie.
  • Żeńskie Gimnazjum Arciszowej (Chopina 9)
    Prywatne Żeńskie Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące Wacławy Arciszowej istniało od 1912 roku. Przez dlugi czas miało kłopoty lokalowe
  • Drukarnia Polska (Chopina 7)
    Została założona w 1923 roku przez Romana Chmielewskiego, następnie została przeniesiona na ul. Krakowskie Przedmieście 39.

Zabytki

  • Gmach Banku Rolnego (Chopina 6)
    Posesja zwana „Ugielnisko” do 1816 roku należała do Brygidek. Przez 1871 rokiem była własnością Skarbu Królestwa Polskiego, od którego odkupiła ją w 1871 roku Stanisława z Witkowskich Farnezy. W 1884 roku przeszła na własność Romana Zaremby. Przed 1935 r. wzniesiony został dzisiejszy budynek Banku Rolnego wg projektu arch. Mariana Lalewicza.
  • Kamienica (Chopina 9)
    Do 1910 roku teren na którym stoi kamienica należał do Kazimierza Piaszczyńskiego. W 1910 roku przeszedł na własność Bernarda Słowińskiego. W 1911 roku przystąpiono do budowy kamienicy, którą ukończono rok później. Od 1919 roku stała się własnością Skarbu Państwa (Poczty i Telegrafu). Za czasów okupacji z 24.IX. 1940 roku, budynek oddany został Poczcie Wschodniej jako specjalny majątek niemieckiej Poczty Wschodniej.
    Budynek znajduje się na rogu z ul. Sądową. Jest to kamienica trzypiętrowa, ze ściętymi narożnikami, którą wieńczy murowana balustrada ozdobiona fasetą. Parter budynku jest boniowany, wydzielony pasem liściastego fryzu. Elewacje zostały rozczłonkowane wielkoporządkowymi pasami kanelowania, okna II piętra półkoliste, w zwieńczeniu znajduje się dekoracja z masek kobiecych i kasetonów. Na narożach kamienicy oraz w balkonach wyższych pięter znajdują się nadstawy z murowanych wolut połączone ozdobnymi balustradami.
  • Kamienica przy ulicy (Chopina 11)
    Kamienica została wybudowana w 1912 roku według projektu Ksawerego Drozdowskiego. Budynek charakteryzuje eklektyczny dobór detalu architektonicznego. Falista fasada budynku została zróżnicowana fakturowo: parter został pokryty boniowaniem, a pozostałe dwa piętra są gładkie. Do kamienicy dostawiono dwa wykusze przebiegające przez trzy kondygnacje. W wykuszach znajdują się balkony z trójkątnymi zadaszeniami wsparte na kolumnach. Okna kamienicy zamknięte są prostokątnie lub półkoliście, natomiast w attykach znajdują się okna w kształcie elipsy.  Na wysokości drugiego piętra narożnego wykuszu znajduje się medalion z wizerunkiem Matki Bożej. We wnętrzu budynku zachowały się sztukaterie klatki schodowej oraz stolarka drzwiowa.

W Katalogu Zasobów Kulturowych Lublina znajdują się też:

  • Dom, ul. Chopina nr 3, mur., 1911-1912
  • Dom, ul. Chopina nr 4, mur., XX
  • Dom, ul. Chopina nr 5, mur., 1910-1918.
  • Dom, ul. Chopina nr 7, mur., 1909-1910, arch. Henryk Paprocki.
  • Dom, ul. Chopina nr 12, mur., 1913.
  • Dom, ul. Chopina nr 13, mur., 1905-1910
  • Dom, ul. Chopina nr 15, mur., 1910-1911, arch. Ksawery Drozdowski.
  • Dom, ul. Chopina nr 26, mur., ok. 1912

Kalendarium

1908 wytyczenie ulicy,
1937 – powstanie budynku biblioteki KUL
1935 – budowa Banku Rolnego


 

Opracowała: Anna Wójtowicz

 

Literatura

Gałan Alina, Represje organów bezpieczeństwa ZSRR, PKWN i Rządu Tymczasowego,Konferencja w Nowogrodzie Wielkim, 23 VI 2004 r., 2004 
Gawarecki Henryk, Gawdzik Czesław, Ulicami Lublina