Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Teatr Wizji i Ruchu

Teatr Wizji i Ruchu, założony w 1969 roku przez Jerzego Leszczyńskiego, stał się jednym z najciekawszych zjawisk w zakresie teatru eksperymentalnego; teatru, w którym podstawowym środkiem wyrazu jest ludzkie ciało.

 

Założyciel Teatru Wizji i Ruchu, Jerzy Leszczyński, był scenarzystą, choreografem, reżyserem i aktorem; mimem wszystkich spektakli teatru, którego siedzibą najpierw były Puławy, potem Lublin. Pantomimy Jerzy Leszczyński uczył się jako adept szkoły Henryka Tomaszewskiego, a pierwsze kroki na scenie stawiał w studenckim teatrze pantomimy „Gest”.

 

Czerpiąc z pantomimy klasycznej, Jerzy Leszczyński znacznie rozbudował jej alfabet, wzbogacając go o doświadczenia japońskiego teatru NO i hinduskiego kathakali oraz o środki ekspresji charakterystyczne dla takich dziedzin jak balet, modern dance czy akrobatyka. Jerzy Leszczyński był twórcą i pedagogiem metody teatralnej polegającej na zintegrowaniu pantomimy z wyżej wymienionymi i innymi dziedzinami ruchu oraz światłem i muzyką. 

 

W oparciu o „ruch utajony” i „ruch zwolnionej taśmy”, stworzył nowy, nieznany dotąd styl zwany „teatrem wizji i ruchu”. Teatr obywa się na scenie bez słów, ale wiele przedstawień nie powstałoby, gdyby nie Norwid, Herman Hesse, Albert Camus, Abe Kobo, Leo Ferre, James Joyce, William Szekspir, Konstandinos Kawafis, D. J. Enright. Ich twórczość stała się inspiracją i tworzywem do przedstawień teatru. Spektakle czerpią też z malarstwa. Inspiracją stały się m.in. obrazy Van Gogha, Pietera Bruegla (starszego), Salvadora Dali, Jacka Malczewskiego, Michała Anioła i innych.
 

Nieodłącznym elementem przedstawień była muzyka. Dla teatru pisali muzykę i nagrywali: Józef Skrzek z grupą SBB, Romuald Lipko z Budką Suflera, Czesław Niemen, Krzysztof Ścierański, El. Division, Ennio Morricone, Peter Gabriel, a także sam Jerzy Leszczyński. Dopełnieniem przedstawień były plakaty, których autorami są Zofia Kopel-Szulc i Henryk Szulc, Andrzej Pągowski czy Jerzy Janiszewski.
 

Nowatorskie odkrycia Jerzego Leszczyńskiego w teatrze zwróciły uwagę twórców teatralnych z Nowego Jorku, w wyniku czego w 1985 roku Jerzy Leszczyński, obok jedenastu awangardowych choreografów z całego świata (Argentyny, Chin – Kanton, Czech, Słowacji, Japonii, Korei, Meksyku, Tanzanii, Płd. Afryki, Urugwaju i Wenezueli) został zaproszony do Międzynarodowego Projektu Choreograficznego (ICP) przy American Dance Festiwal w Nowym Jorku.

 

Dokonania Jerzego Leszczyńskiego w Stanach Zjednoczonych przyniosły w 1987 roku zaproszenie rządu Węgier do stworzenia teatru na Węgrzech, którego dyrektorem artystycznym był przez 5 lat.

Jerzy Leszczyński zrealizował ponad 30 pełnowymiarowych spektakli (w tym 2 na Węgrzech, 1 w USA), 5 filmów fabularnych (scenariusz, choreografia, drugi reżyser), 22 widowiska telewizyjne (scenariusz, choreografia, reżyseria i współpraca reżyserska).


Teatr Wizji i Ruchu Jerzego Leszczyńskiego wielokrotnie prezentował swoje osiągnięcia w kraju i za granicą (Anglia, Francja, Belgia, Holandia, Dania, Luksemburg, Norwegia, Włochy, Niemcy, Austria, Czechy, Rumunia, Węgry, Indie, Stany Zjednoczone) oraz jest zdobywcą prestiżowych nagród: I nagrody na Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Pantomimy Szczecin '73 za spektakl Warianty, Grand Prix Eurowizji w Knokke za spektakl Follow my dream (1978), I nagrody na Światowym Festiwalu Telewizyjnym Praga '81 za spektakl Trzy obrazy oraz Grand Prix na Światowym Festiwalu Tańca w Indiach za spektakl Ostatnie cztery minuty (1990).


 

Opracowała Joanna Rutkowska

Bibliografia Teatru Wizji i Ruchu z lat 1969–2006 

Zdjęcia

Galerie

Wideo

Audio

Historie mówione

Inne materiały

Słowa kluczowe