Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Szlak Lubelskiego Lipca

Odwiedź strajkujące wówczas zakłady pracy

Strajki w Lublinie trwały w dniach 8-24 lipca 1980 roku i objęły 91 zakładów.

8 lipca rozpoczyna się strajk w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Świdniku.

Apogeum strajków to dzień 16 lipca, gdy strajkowało na Lubelszczyźnie 79 zakładów.
Od tego momentu maleje liczba zakładów, które przerwały pracę.

W Lublinie największymi zakładami, które strajkowały były: Fabryka Samochodów Ciężarowych, Lubelskie Zakłady Naprawy Samochodów, Węzeł PKP, Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne oraz Fabryka Maszyn Rolniczych Agromet.
I. Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego - WSK Świdnik

Powstała na początku lat 50. Już przed wojną w pobliżu obecnego zakładu w Świdniku istniało lotnisko, dlatego właśnie tam po wojnie umieszczono wytwórnię produkującą dawniej samoloty i motocykle, a obecnie helikoptery.
Podwyżki cen produktów żywnościowych zmusiły pracowników tego zakładu do rozpoczęcia strajku 8 lipca 1980 roku. Robotnicy nie wyszli jednak na ulicę, pozostali w zakładzie, zorganizowali się. Stworzyli straż robotniczą, pilnującą porządku na terenie zakładu. Starano się, aby nie doszło do żadnych prowokacji.
Powstał Komitet Strajkowy. Na jego czele stanęła Zofia Bartkiewicz. Oprócz niej w skład komitetu weszli także: Antoni Grzegorczyk, Zygmunt Karwowski, Ryszard Krzyżanek, Jan Leśniak, Zbigniew Puczek i Urszula Radek.
Robotnicy zażądali cofnięcia podwyżek cen w stołówkach i bufetach, podniesienia zarobków robotniczych, zmiany przewodniczącego Rady Zakładowej i nowych wyborów do Rady.
Strajk skończył się 12 lipca.
Robotnicy otrzymali podwyżkę płac. Obiecano poprawić zaopatrzenie Świdnika w produkty żywnościowe.

Adres:  Al. Lotników Polskich 1, 21 - 040 Świdnik

 
II. Lubelskie Zakłady Napraw Samochodów - LZNS Lublin

Zajmowały się naprawą autobusów i samochodów.
Pracownicy tego zakładu rozpoczęli strajk 9 lipca 1980 roku. Powstała grupa przedstawicieli załogi do rozmów z dyrekcją zakładu.
Robotnicy żądają podwyżki płac, poprawy zaopatrzenia w żywność, poprawy warunków socjalnych i zagwarantowania ustawowo wolnych sobót. Ponadto załoga domaga się rekompensaty za zwyżkę cen mięsa i inflację.
Postulują właściwe zaopatrzenie miasta w żywność, wyrównanie zasiłków z milicją i wojskiem, nie karanie za udział w wojsku, wprowadzenia ustawowo wolnych sobót i poprawy warunków socjalnych.
Rozmowy między robotnikami a kierownictwem zakładu przynoszą porozumienie dopiero 15 lipca. Robotnicy otrzymali podwyżkę płac o 318 złotych ma osobę.

Adres: Droga Męczenników Majdanka 12, 20 - 325 Lublin
 
III. Fabryka Maszyn Rolniczych “Agromet” w Lublinie

To firma produkująca sprzęt rolniczy.
Strajk w tym zakładzie rozpoczął się 9 lipca. Postulaty, zgłaszane przez pracowników dotyczyły poprawy sytuacji płacowej oraz utrzymania cen artykułów mięsnych na poprzednim poziomie, na poziomie przed 1 lipca 1980 roku.
Dyrekcja obiecuje realizację większości postulatów załogi – 14 lipca zakład kończy strajk.
Od 2004 roku zakład ten nosi nazwę Lubelskiej Fabryki Maszyn Rolniczych.

Adres: ul. Budowlana 28, 20 – 469 Lublin
 
IV. Fabryka Samochodów Ciężarowych - FSC Lublin

Powstała w latach 50. Produkowano w niej samochody Lublin – 51, Żuki i Lubliny. W 1995 roku zakład kupiła firma Daewoo.
Strajk rozpoczął się 10 lipca 1980 roku. Robotnicy w czasie organizowanych wieców wyłaniają swoich przedstawicieli. Na czele załogi stanęli: Stanisław Daniel, Julian Dziura i Wiesława Karykowska. Pracownicy zażądali podwyższenia płac, poprawienia zaopatrzenia w produkty mięsne, zniesienia cen komercyjnych, wyrównania dodatku rodzinnego do wysokości zasiłku wypłacanego pracownikom milicji i wojska. Strajk zakończył się w tym zakładzie 14 lipca.
Robotnicy wywalczyli podwyżkę płac, poprawienie zaopatrzenia zakładowego bufetu.

Adres: ul. Mełgiewska 7 – 9, Lublin
 
V. Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne - MPK Lublin

Komunikacja miejska w Lublinie kursowała jeszcze przed II wojną światową. Spółka o nazwie Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne powstała w 1952 roku.
16 lipca 1980 roku rozpoczęli strajk pracownicy warsztatowi MPK. W rezultacie tego faktu podniesiono im pensję. Jednak podwyżka ta nie objęła kierowców przedsiębiorstwa. To było przyczyną strajku, który rozpoczął się 17 lipca. Dyrektor zakładu próbował zastraszyć kierowców tym, że wręczy im karty powołania do wojska. Groźba ta jednak jeszcze bardziej skonsolidowała załogę.
Strajk w MPK był dosyć mocno odczuwany przez mieszkańców miasta, którzy dopiero wtedy dostrzegli praktyczne znaczenie strajku. Po mieście wędrowały grupy ludzi, którzy musieli się dostać do pracy.
Pracownicy domagają się podwyżki płac, podwyżki zasiłków rodzinnych, zwiększenia puli mieszkań dla pracowników MPK. Postulowano także zwiększyć liczbę taboru autobusów i trolejbusów. Do porozumienia doszło 19 lipca kiedy zakład zakończył strajk.
Pracownicy uzyskali podwyżkę płac w wysokości 500 złotych.

Adres: Aleje Kraśnickie 25, 20 – 718 Lublin
 
VI. Polskie Koleje Państwowe - PKP Lublin

W 1877 roku otwarto kolej Nadwiślańską. Od tego momentu Lublin jest dosyć poważnie związany z kolejnictwem. Kolejarze wielokrotnie udowodnili swojego bohaterstwa w obu wojnach światowych. Także po wojnie byli dość zwartym środowiskiem.
Strajk pracowników Węzła PKP Lublin w 1980 roku rozpoczął się 16 lipca o godzinie 7:00. Z lokomotywowni nie wyjechała żadna lokomotywa, ze stacji nie wyruszył żaden pociąg. Do strajku przyłączały się stopniowo załogi poszczególnych służb kolejowych. Zablokowano wjazd do Lublina ustawiajšc na torach pociągi. Nastała cisza.
W lokomotywowni odbywały się wiece. Powstała Straż Kolejarska pilnująca porządku w zakładzie. Kolejarze nie wpuścili na teren zakładu funkcjonariuszy MO, SB i SOK Ukonstytuował się Komitet Strajkowy. Jego przewodniczšcym został Czesław Niezgoda. W skład komitetu weszli także: Stanisław Dobosz, Zbigniew Figiel, Janusz Iwaszko, Michał Kasprzak, Stanisław Kaszowski, Marek Kowalski, Stanisław Krzemiński i Piotr Rosiak
Kolejarze zażądali podwyżki płac, ogólnej poprawy zaopatrzenia, obniżenia wieku emerytalnego do 55 lat. Należało koniecznie poprawić warunki pracy w zakładzie. Wystąpili również z postulatem zastąpienia dotychczasowego składu Rady Zakładowej, nowym, którego skład zostanie wybrany w sposób demokratyczny.
Zarząd Polskich Kolei Państwowych próbował wznowić pracę lubelskiego węzła poprzez przysłanie załóg kolejowych z innych węzłów kolejowych w kraju. Pracownicy ci nie zostali jednak przez strajkujących dopuszczeni do taboru.
19 lipca o godzinie 17:30 zakończył się strajk w Lokomotywowni.
Kolejarze otrzymali po 600 złotych podwyżki w drużynach trakcyjnych i po 400 złotych w pozostałych służbach. Ponadto zezwolono na przeprowadzenie oddolnych wyborów do rady zakładowej, a strajkujący otrzymali gwarancję bezpieczeństwa.

Adres: ul. Gazowa 6, 20-406 Lublin
VII. Herbapol

Załoga tego zakładu w lipcu 1980 roku wraz z innymi zakładami pracy na Lubelszczyźnie podjęła akcje strajkowe, których przyczyną była podwyżka cen artykułów spożywczych 1 lipca 1980 roku.