Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Szeroka 2 w Lublinie (nie istnieje)

Historia nieruchomości zlokalizowanej w Lublinie przy ulicy Szerokiej 2. Obecnie adres nie istnieje.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

 

Dawny numer policyjny: 394
Numer hipoteczny: 252
Numer przed 1939: Szeroka 2/Cyrulicza 20
Numer po 1944: -
Numer obecny: nie istnieje

 

Szeroka 2Szeroka 2 na mapie Lublina z 1928 roku

Szeroka 2Szeroka 2 na panoramie Lublina z lat 30.tych XX wieku

 

Funkcje

 

Lokale handlowe i rzemieślnicze w latach 1918-1940:


AmL 1918 - 1939, sygn. 3583
1927 - Boruch Mordko Heker – pracownia kamasznicza

Księga Adresowa Polski z 1929 r.
1929 - Joel Bekerman – skóry
1929 - Sura Jurfest – galanteria

AmL 1918 - 1939, sygn. 2627
1930, 1931 - Kelman Icek Heker – świąteczny wypiek macy

 

Historia budynku

 

Właściciele:

dane z dnia 12.X.1896 - SS. Żaby i Goldkrauta
1915 - Dozór bóżniczy
dane z 1936 - Gmina Żydowska ( 50%), Lejb Erman (Łódź), Josef Goldbaum (Olejna 2), Chana Waserman (Nadstawna 20), Idel Zylbersztajn (Cyrulicza 20), Pinches Zylbersztrum, Kelman Hekier
Dane według Karty Realności - Gmina Żydowska w Lublinie
 

 

Lokatorzy według wyznania, płci i wieku (1940 rok):

 

Ogólna ilość mieszkańców Mężczyzn Kobiet

Dzieci do lat 6
włącznie

Dzieci od 7-18 lat
włącznie
Uwagi

Chrześcijan - 3

Żydów - 165

49 60 12 47  

 

 

Mieszkańcy nieruchomości wg. Zawodu (1940 r.):

(Inspekcja Budowlana sygn. 5227)

 

Zawód Liczba osób zamieszkałych Uwagi
Pracownicy umysłowi -  
Wolne zawody -  
Robotnicy 7  
Kupcy i przemysłowcy -  
Rzemieślnicy 4  
Rolnicy -  
Inne zawody -  
Bez zawodu 9  

 

 

Miejsce położenia domu modlitwy / bożnicy:

 

Nazwa synagogi lub domu modlitwy: Synagoga Hirsza Doktorowicza, zwana Bożnicą Kotlarską
Data powstania: lata 40. XVII w.
Godziny otwarcia: -
Powody zamknięcia: brak danych
Własność domu (prywatna): -
Własność domu (Gmina śydowska): Żydowska Gmina Wyznaniowa
Ogólna liczba (bożnice): -
Ogólna liczba (domy modlitwy): -
Frekwencja dzienna (domy modlitwy): -
Frekwencja dzienna (bożnice): -
Informacje dodatkowe: Opiekował się nią cech kotlarzy.

 

Nazwa gminy wyznaniowej: Gmina Wyznaniowa Żydowska w Lublinie
Siedziba gminy: Lublin, ul. Rynek 5
Miejscowość wchodząca w skład gminy: ul. Szeroka
Nazwa synagogi lub domu modlitwy: -
Data powstania: 1820 r.
Godziny otwarcia: czynny bez przerwy
Powody zamknięcia: -
Własność domu (prywatna): -
Własność domu (Gmina Żydowska): Żydowska Gmina Wyznaniowa
Ogólna liczba (bożnice): -
Ogólna liczba (domy modlitwy): 1
Frekwencja dzienna (domy modlitwy): 30

 

 

Dodatkowe informacje:

Lubelskie tropy Czechowicza i Antologia
- 34. synagoga Jelenia Doktorowicza - Szeroka 2

Żydowskie miejsca w Lublinie
- Synagoga Kotlarzy; wcześniej dom Doktorowiczów, gdzie mieszkał Hirsz Doktorowicz, nadworny faktor króla Władysława IV

 

 

Historis własnościowa:

Dom murowany trzykondygnacyjny.


Właściciele w 1936 roku:
1) Gmina Żydowska – 50%,
2) Lejb Erman – Łódź,
3) Josef Goldbaum – Lublin, Olejna N 2,
4) Czarna Waserman, Nadstawna 20,
5) Idel Zylbersztajn, Cyrulicza 20,
6) Pinches Zylbersztrum,
7) Kelman Hekier1

 

Opis budynku

 

Karta realności z 1940 r. [Inspekcja Budowlana, sygn. 5227]:


Położenie: Szeroka 2 / Cyrulicza 20

Powierzchnia: ogółem: 394 m2, w tym:
 - zabudowana: 308 m2,
 - niezabudowana: 86 m2


Długość frontu: 11 mb

Liczba mieszkań: 11


Budynek jest własnością Gminy Żydowskiej w Lublinie.

 

Fragmenty relacji mówionych

 

Aleksander Grinfeld
„Ja wiem że jako stosunkowo mały chłopak kilkakrotnie chodziłem z dziadkiem do Synagogi, która
była na ulicy Szerokiej. Na początku ulicy Szerokiej - to było za Bramą Grodzką.”

*
„Dokładnie nie pamiętam tej Synagogi, ja tylko pamiętam, że to była ulica Szeroka albo 2 albo 4.
To był drugi dom, wąski taki dom i Synagoga była na piętrze.”

 

Halina Reichaw
„Cyrulicza to była bardzo ważna ulica w moim życiu. Ona była mniej więcej vis-a-vis Lubartowskiej
14, mniej więcej na tym odcinku. Była też taka mała uliczka, która prowadziła na Stare Miasto,
tam w kierunku Grodzkiej.”
*
„Na Cyruliczej były sklepy gdzie stały beczki ze śledziami, sprzedawali też bajgle nadziane
na takich patykach, były beczki z kiszonymi ogórkami. Były takie sklepiki, ale sprzedawcy
wystawiali swoje towary na ulicę.”
*
„Kiedy wybuchła wojna, wyrzucono nas z mieszkania i zamieszkaliśmy na Cyruliczej, u znajomej
pani, która miała duży dom. Później cała nieparzysta strona Lubartowskiej przeszła na tzw.
„dzielnice żydowską”. Był to pierwszy etap wyrzucania Żydów z mieszkań, nasza strona została
polska, a ta druga strona łącznie z tą właśnie całą dzielnicą, z ulicą Cyruliczą i Szeroką to była
część żydowska. Nie pamiętam dokładnie, ale chyba mieszkaliśmy pod adresem Cyrulicza 6.”
*
„Cyrulicza i inne ulice na początku nie były zamknięte, to była tworzona tylko taka dzielnica,
że gromadzili Żydów. Później moją babcię zabrali wraz z innymi starymi Żydami do synagogi
na ulicy Cyruliczej i tak ich spalili. My tylko słyszałyśmy że babcia tam była, nie widziałyśmy tego.”

 

Materiały ikonograficzne

 

Inspekcja Budowlana, sygn. 5227:
- plan sytuacyjny, 1940 r.

 

Fotografie przedwojenne:

Lublin, ulica Szeroka 2, Szeroka 4 i Szeroka 6, autor: Stefan Kiełsznia, ok. 1938 r.

 

Przypisy

 

1. APL, IB sygn. 5227

 

 

Literatura

 

1. AmL 1918 - 1939, sygn. 2627, 3583
3. Inspekcja Budowlana sygn. 5227
4. Księga Adresowa Polski z 1929 r