Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Szeroka 1 w Lublinie (nie istnieje)

Historia nieruchomości zlokalizowanej w Lublinie przy ulicy Szerokiej 1. Obecnie adres nie istnieje.

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

 

Dawny numer policyjny: 479, 480, 481
Numer hipoteczny: 325 bądź 326
Numer przed 1939: Szeroka 1 / Zamkowa 2
Numer po 1944: -
Numer obecny: nie istnieje

 

Szeroka 1 na mapie Lublina z 1928 roku

Szeroka 1 na panoramie Lublina z lat 30.tych XX wieku

 

Funkcje

 

Lokale handlowe i rzemieślnicze w latach 1918-1941:


Księga Adresowa Polski, 1928 r.:
 - Feder Jos. - drukarnie
 - Waksman M. - stolarze
 - Zysman A. - szklarze

Ankieta z XI.1936 r. [Inspekcja budowlana, sygn. 5226]:

1936 - piwiarnia
1936 - kuźnia
1936 - 3 sklepy spożywcze

Ankieta z 1939 r. [Inspekcja budowlana, sygn. 5226]:

1939 - 7 sklepów

 

Historia budynku

 

Właściciele:

dane z dnia 12.X.1896 - Szymański
1915 - Józef Szymański
dane z XI.1936 - Moszek Wachbaum syn Szlomy, Icek Zoleman syn Checuja
dane z 1939 - Josef Diamond, Motel Taub, Ela Fajwelsohn, sukcesorzy Majera Waksmana, w imieniu których zarządzał Hersz Mendelsohn – administrator. Następnie zaś: Waksman Majer syn Mordki, Diament Lejzor, Taub Motel, Fajwelsohn Ela

 

Dodatkowe informacje:

ŻYDOWSKIE MIEJSCA W LUBLINIE:
Organizacja Cukunft zrzeszająca młodzież bundowską (Szeroka 1/ Krawiecka)

 

15. II 1943 r. wg adnotacji z Urzędu Miejskiego dom przy ul. Szerokiej 1 zawalił się [Inspekcja budowlana 5226].

 

Opis budynku

 

Ankieta z XI.1936 r. [Inspekcja budowlana, sygn. 5226]:


Położenie: Szeroka 1

Numer hipoteczny: nie podano

Właściciele: Moszek Wachbaum syn Szlomy, Icek Zoleman syn Checuja

Dozorca: Ludwik Jakubowski


Rodzaj budynku: 1 dom dwupiętrowy i jeden parterowy, przeznaczone na lokale mieszkalne i sklepy, budynki z cegły i drewna

Rok rozpoczęcia użytkowania: 1910

Liczba mieszkań: 11, w tym:
 - 5 mieszkań 1-izbowych,
 - 3 mieszkania 2-dwuizbowe (z klozetami),
 - 2 mieszkanie 4-izbowe,
 - 1 mieszkanie 7-izbowe

Liczba mieszkań w suterenach: 2 mieszkania 1-izbowe

Liczba piwnic: 1

Liczba pięter: 2


System wodociągowo – kanalizacyjny: 3 ustępy nieskanalizowane; brak łazienek

Oświetlenie: elektryczne

Ogrzewanie: 13 pieców grzewczych

Liczba balkonów: 8 frontowych, żelbetonowych, z żelazną poręczą

Klatka schodowa: 1 (główna)

Pokrycie dachu: blacha


Data ostatniego remontu: 1918 r.


Podwórze wewnątrz posesji: brukowane; studnie artezyjskie

 

Ankieta z 1939 r. [Inspekcja budowlana, sygn. 5226]:


Położenie: Szeroka 1 i Zamkowa 2

Numer hipoteczny: nie podano

Właściciele: Josef Diamond, Motel Taub, Ela Fajwelsohn, sukcesorzy Majera Waksmana w imieniu których zarządzał Hersz Mendelsohn – administrator. Następnie zaś: Waksman Majer syn Mordki, Diament Lejzor, Taub Motel, Fajwelsohn Ela

Dozorca: Alina Konarzewska


Rodzaj budynku: budynek mieszkalny, murowany z cegieł

Liczba mieszkań: 23, w tym:
 - 10 mieszkań 1-izbowych,
 - 9 mieszkań 2-izbowych,
 - 4 mieszkania 3-dwuizbowe

Liczba mieszkań w suterenach: nie ma

Liczba piwnic: brak

Liczba pięter: 2


System wodociągowo – kanalizacyjny: urządzenia wodociągowe, brak urządzeń kanalizacyjnych, 1 ustęp nieskanalizowany; brak łazienek

Oświetlenie: elektryczne

Ogrzewanie: 9 pieców grzewczych

Liczba balkonów: 3

Klatka schodowa: 1 (główna) + schody drewniane

Pokrycie dachu: blacha


Data ostatniego remontu: 1936 r.


Brak podwórza


Brak miejsca na urządzenie schronu przeciwgazowego.

 

Fragmenty relacji mówionych

 

Zahawa Lichtenberg
„W domu przy ul. Szerokiej 1 mieściła się organizacja Cukunft, młodzieżowa organizacja Bundu.”
*
„Spacerowało się od Szerokiej 1 do Ruskiej. (...) Szeroka była najżywszą ulicą. Nawet, kiedy już
mieszkałam na Grodzkiej, chodziłam na Szeroką, żeby spotykać się ze znajomymi, pogadać,
podyskutować, w ogóle, żeby dobrze spędzić wieczór.”

Josef Fraind
„Sztab Bundu, on się skupiał przeważnie na Olejnej, gdzie był lokal Bundu. Czasem na Szerokiej,
czasem na Ruskiej, w zależności do jakich celów. (..) Szeroka 24, Rybna 8, Ruska 34, Szeroka 1,
były różnego rodzaju lokale.”

Symcha Binem Wajs
Otóż na rogu ul. Grodzkiej, jak się wychodziło, to jest ulica, która się nazywała Zamkowa. Na Zamkowej, od strony lewej, na rogu była księgarnia, która należała do pana Federa. I tam przeważnie drukowano książki i księgi żydowskie. Ja tam pracowałem 4 – 5 tygodni. Pewnego razu przychodzi właściciel i było zaśmiecone – kawałki papieru –  to on mówi – „Weź no tam sprzątnij”. „A co? Ja tu przyszedłem sprzątać?” To on: „Jak ty do mnie mówisz? Pierwszy raz ktoś do mnie mówi w ten sposób ! ”. A ja mówię: „Ja panu dziękuję za wszystko, ja nie chcę widzieć więcej pana księgarni i więcej mnie pan nie zobaczy. Zapłaci mi pan – to dobrze, nie – to do widzenia” i wyszedłem, i przestałem być pracownikiem księgarni.

 

Materiały ikonograficzne

 

Inspekcja budowlana, sygn. 5226:
- Wyrys fasady kamienicy - front od ul. Szerokiej, kalka śliska

 

Fotografie przedwojenne:

Zamkowa 2, nieruchomość pierwsza od lewej, autor Józef Czechowicz, 1934, własność Muzeum
Lubelskie, oddział Literacki im. Józefa Czechowicza.

Zamkowa 2/Szeroka 1, tzw. Psia Górka, autor nieznany, przed 1939, kolekcja Symchy Wajsa

Zamkowa 2/Szeroka 1, autor nieznany, przed 1939, własność Archiwum WUOZ w Lublinie

Zamkowa 2, kamienica pierwsza od lewej, pocztówka, przed 1939, kolekcja Zbigniewa Lemiecha

 

Fotografie z czasów II wojny światowej:

Lublin, ulica Szeroka 1 róg Krawieckiej, autor nieznany, ok. 1941

Zamkowa 2/Szeroka 1, autor nieznany, po 1943, własność Symchy Wajsa

 

Literatura

 

1. Inspekcja budowlana, sygn. 5226

2. Księga Adresowa Polski, 1928 r.

 

Powiązane miejsca

Zdjęcia

Inne materiały

Słowa kluczowe