Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Szczebrzeszyn – kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej

Parafia rzymskokatolicka w Szczebrzeszynie została erygowana w XIV wieku staraniem Dymitra z Goraja. Obecnie istniejący kościół powstał w latach 1620–1638, z fundacji Tomasza i Katarzyny Zamojskich.



 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

ul. Klukowskiego 1–3 (dawna Szpitalna),
Szczebrzeszyn

Funkcje

Kościół pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej i założenie klasztorne oo. franciszkanów (obecnie szpital).

Historia

Parafia rzymskokatolicka w Szczebrzeszynie została erygowana w XIV wieku staraniem Dymitra z Goraja. Obecnie istniejący kościół powstał w latach 1620–1638, z fundacji Tomasza i Katarzyny Zamojskich. Świątynia otrzymała wezwanie Świętej Trójcy.

W XVII wieku przy kościele wzniesiono klasztor zasiedlony przez zakon franciszkanów. Po kasacie zakonu budowla służyła jako koszary. Budynek klasztorny zamieniono na szpital i razem z kościołem przekazano siostrom miłosierdzia. W 1883 roku kościół przemianowano na cerkiew prawosławną, zaś w klasztorze osadzono mniszki krzyżanki. Kościół rekoncyliowano w 1917 roku pw. św. Katarzyny. Do dzisiejszego dnia w klasztorze mieści się szpital.

Kalendarium

1620–1638 – budowa kościoła;
1638 – konsekracja kościoła;
XVII – budowa klasztoru;
1783 – kasata zakonu franciszkanów, zamiana klasztoru na koszary;
1812 – przekazanie kościoła i klasztoru siostrom miłosierdzia, adaptacja klasztoru na szpital;
1843 – rozbudowa klasztoru przez Andrzeja Zamojskiego;
1883 – zamiana kościoła na cerkiew prawosławną;
1917 – rekoncyliowanie kościoła pw. św. Katarzyny;
1963 – remont kościoła;
1967 – malowanie wnętrza kościoła;
1997 – remont elewacji kościelnych;
2000 – oświetlenie kościoła.

Styl

późnorenesansowy, renesans lubelski

Materiały i techniki

Obiekt murowany z cegły, obustronnie tynkowany. Częściowo podpiwniczony. Prezbiterium i kruchta sklepione kolebkowo, nawa – krzyżowo-żebrowo. Więźba dachowa krokwiowo-płatwiowa. Dachy kryte blachą. Posadzki kamienne i lastrykowe. Okna z witrażami.

Opis

Kościół trójnawowy, dwuprzęsłowy z węższym od nawy, elipsoidalnie zamkniętym prezbiterium. Nawy boczne o nieregularnych planach. Od północno-wschodniej strony do prezbiterium przylega zakrystia o nieregularnym planie.

Kościół w typie bazyliki. Bryła zwarta, z wieżą w części frontowej. Nawa główna i prezbiterium kryte dachem dwuspadowym, nawy boczne i zakrystia – pulpitowym, wieża – namiotowym.

Fasada trójosiowa, trójkondygnacyjna, symetryczna. Na osi, w przyziemiu kamienny portal poprzedzony schodami rozwijającymi się w kierunku ulicy. Elewacje boczne podzielone wąskimi pilastrami, górną część elewacji stanowią ściany nawy głównej (ponad dachami naw bocznych).

Wnętrze

Wnętrze kościoła trójnawowe, niesymetryczne. Nawy boczne węższe od nawy głównej, otwarte do niej półkolistymi arkadami. Prezbiterium sklepione kolebką, pokryte sztukateriami charakterystycznymi dla renesansu lubelskiego. Na ścianach nawy i na sklepieniu prezbiterium polichromie w obramieniach ze sztukaterii.

Otoczenie

Na niewielkim wzniesieniu. Od strony południowo-zachodniej kościół przylegający do klasztoru oo. franciszkanów (obecnie szpital).

 

Opracowała Paulina Kowalczyk

 

Literatura

Karta biała, nr 1323, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Delegatura w Zamościu.

Zdjęcia

Inne materiały

Słowa kluczowe