Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

„Region Lubelski” (1928–1929)

W roku 1928 ukazał się pierwszy numer „Regionu”, którego wydawcą była Komisja Regionalistyczna Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Lublinie. Wyszły dwa tomy „Regionu” w roku 1928 i 1929. [1]

 

Stanisław Fita: „Twórcą i redaktorem naczelnym «Regionu» był prof. Araszkiewicz, a jednym z członków komitetu redakcyjnego – Józef Czechowicz. «Region» miał być kwartalnikiem poświęconym wszechstronnie pojętej problematyce dawnej i współczesnej Lubelszczyzny. [Drugi numer ukazał się w 1929 r]. […] Z powodu braku środków finansowych wydawnictwo nie mogło być, niestety, kontynuowane. Dwa zeszyty zawierają 20 rozpraw z zakresu historii, historii literatury i sztuki, etnografii, problematyki współczesnej oświaty, takich m.in. autorów jak prof. Leon Białkowski, Stanisław Dąbrowski, Kazimiera Gawarecka, Aleksander Patkowski, Jan Riabinin, Stefan Wojciechowski, Czesław Wycech, prof. Henryk Życzyński. Redaktor naczelny zamieścił w drugim numerze esej o twórczości Franciszki Arnsztajnowej. Każdy zeszyt zawierał obszerną kronikę z życia naukowego i kulturalnego Lublina i województwa”. [2]
 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Bibliografia województwa lubelskiego za rok 1927

Stanisław Fita: „Wielką zasługą Franciszka Araszkiewicza jako redaktora «Regionu» było podjęcie inicjatywy wydawania periodycznej bibliografii regionalnej Lubelszczyzny. Jej opracowanie powierzono wybitnemu specjaliście w tej dziedzinie – prof. Wiktorowi Hahnowi. Niestety, z powodu zawieszenia czasopisma ukazało się tylko jedno zestawienie – za rok 1927”. [3]


Wspomniana Bibliografia województwa lubelskiego za rok 1927 jest prawdopodobnie pierwszą publikowaną bibliografią regionalną w Polsce.

Numery czasopisma „Region Lubelski”

R. I, nr 1, 1928 R. I, nr 1, 1928 R. II, nr 2, 1929

 

Spis zawartości

T. 1 (1928)

Od redakcji
Aleksander Patkowski, W ogniu ideologii regionalistycznej
Lech Dziach, Z dziejów organizacji Pracy Naukowej w Lublinie (Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Lublinie)
Czesław Wycech, Oświata a regionalizm
Kazimierz Grafczyński, Powszechny Uniwersytet Regjonalny im. S. Żeromskiego w Lublinie
Leon Białkowski, Archiwum Państwowe w Lublinie
Jan Riabinin, Dawne księgi miejskie lubelskie
Prof. dr. J. Sas-Zubrzycki, Dwa podania lubelskie
Jerzy Siennicki, Kamienica Celejowska w Kazimierzu Dolnym
Kronika: Wystawa Sztuk Plastycznych w Lublinie

 

T. 2 (1929)

Słowo wstępne
E. Kaczkowski i L. Peszel, Piętnastolecie „Akademickiego Koła Lubliniaków im. H. Łopacińskiego we Lwowie”
L. Peszel, Wspomnienia z wycieczki akademickiej w Lubelskie
Jan Riabinin, Ze wspomnień o ś.p. Hieronimie Lopacińskim
Kazimiera Gawarecka, Uzupełnienie bibliografji prac H. Łopacińskiego
Dr. K. Jaczewski, Bibljoteka Publiczna im. H. Łopacińskiego w Lublinie
ks. A. Pieńkowski, Tło lokalne bezrobocia młodzieży gimnazjalnej w Lublinie w r. 1905
Fr. Dec, Z życia młodzieży gimnazjum państw. Rosyjskiego w Lublinie, wspomnienia z lat 1902 i 1905
W. Nagórska, Prace konspiracyjno-oświatowe w Nałeczowie w latach 1905–1907
Stanisław Dąbrowski, Pasy skórzane na Lubelszczyźnie
Stefan Wojciechowski, Cmentarzysko prehistoryczne koło Świdna
Feliks Araszkiewicz, Twórczość literacka Franciszki Arnsztajnowej
Henryk Życzyński, U kolebki „Pana Tadeusza
Wiktor Hahn, Bibliografia województwa lubelskiego na rok 1927
Kronika: Prace malarskie Lublinian 

Opracował Tomasz Pietrasiewicz
Redakcja: Alicja Magiera, Agnieszka Wiśniewska

Opis bibliograficzny czasopisma

Rocznik ukazywał się w latach 1928–1929 jako organ Komisji Regionalistycznej Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Lublinie pod redakcją dra Feliksa Araszkiewicza. Głównym celem wydawania takiego pisma było poznanie całokształtu życia Lublina i Lubelszczyzny we wszelkich jego przejawach, zarówno na tle przeszłości historycznej, jak i odzwierciedleniu obecnej działalności organizacji twórczych Lublina w życiu państwowym i kulturalnym. W związku z rozbudzeniem ruchu regionalistycznego na terenie Lubelszczyzny i powołaniem do życia Komisji Regionalistycznej TPN w Lublinie do współpracy zachęcano wszystkich, którym leżało na sercu dobro regionu „…obyś Lublinie zrozumiał, że zadaniem Twojem jest nie tylko krytykowanie i ględzenie, ale praca nad szerszą, głębszą budową – oby Ci kiedyś nie było wstyd, żeś placówkę, mogącą być Twoją chlubą, zabił swoją obojętnością” – Leszek Dziach. W rocznikach odnajdziemy wiadomości historyczne (od podań o Lublinie po historię miejsc i zabytków miasta i województwa) ilustrowane fotografią, informacje etnograficzne (np. Pasy skórzane na Lubelszczyźnie), echa wydarzeń z życia młodzieży gimnazjalnej z lat 1902–1905 czy próby syntezy twórczości literackiej lokalnej poetki Franciszki Arnsztajnowej. W stałym dziale „Kronika” były podawane informacje bieżące z działalności towarzystw naukowych i kulturalnych, z ruchu wydawniczego, z wystaw organizowanych w Lublinie i nie tylko, oraz informacje o organizowanych wycieczkach, kursach i uroczystościach, a także inicjatywach społecznych organizowanych na rzecz regionu.
R. 2 (1929) zawierał Bibliografię Województwa Lubelskiego za rok 1927 autorstwa Wiktora Hahna.
Komitet redakcyjny rocznika stanowili: Leon Białkowski, Józef Czechowicz, Jan Dobrzański, Kazimierz Grafczyński, Ludwik Kacykowski, Witold Krzyżanowski, Juliusz Kurzątkowski, Zbigniew Kukulski, Ludwik Zengteller, Wiktor Ziółkowski, Henryk Życzyński.

Tytuł: „Regjon Lubelski” organ Komisji Regionalistycznej Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Lublinie
Redaktor naczelny: Feliks Araszkiewicz
Wydawca: Komisja Regionalistyczna Towarzystwa Przyjaciół Nauk
Miejsce wydania: Lublin, drukarnia „Przełom”
Częstotliwość: rocznik
Format: 25 cm
Numeracja: R.1, nr 1 (czerwiec 1928)–R. 2, nr 2 (czerwiec 1929)
Adres redakcji: ul. Niecała 11 m. 12
Okładkę i rysunki do R. 1 wykonał Juliusz Kurzątkowski; okładkę do R. 2 rysował Kazimierz Wiszniewski
Stałe rubryki: Kronika
 

Opracowała: Anna Wojtysiak
Redakcja: Monika Śliwińska

„Region Lubelski” w bibliotekach

Biblioteka Narodowa
(sygn. P1220, P16135)
R. 1928, nr 1
R. 1929, nr 2

Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. H. Łopacińskiego
(sygn. 1116c, 1942c, Mf 572)
R. 1 (1928), nr 1
R. 2 (1929), nr 2

Biblioteka UMCS
(sygn. czas 2381)
R. 1 (1928), nr 1, 2
R. 2 (1929), nr 2

Biblioteka KUL
(sygn. V–2704)
R. 1 (1928), nr 1
R. 2 (1929), nr 2

Przypisy

[1] „Scriptores” nr 30 2006, Czechowicz. W poszukiwaniu ukrytego miasta, Lublin 2006, s. 240.

[2] Stanisław Fita, „Feliks Araszkiewicz” Regionalista – Naukowiec – Pedagog, [w:] W kręgu Hieronima Łopacińskiego, red. Tadeusz Jeziorski, s. 117.

[3] Tamże, s. 117.

 

 

Literatura

Fita S., „Feliks Araszkiewicz” Regionalista – Naukowiec – Pedagog, [w:] W kręgu Hieronima Łopacińskiego, red. Tadeusz Jeziorski.

„Scriptores” Czechowicz. W poszukiwaniu ukrytego miasta, Lublin 2006, nr 30.