Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Przewodnik po Lublinie – szlak Unii Lubelskiej

Pierwszego lipca 1569 roku odbyło się w Lublinie zaprzysiężenie aktu Unii Lubelskiej. Unia połączyła Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie w jeden organizm państwowyRzeczpospolitą Obojga Narodów, w której rządził jeden monarcha. Odtąd wspólna była polityka zagraniczna i moneta, odrębne administracja, skarb, wojsko i sądownictwo. Rzeczpospolita rozciągała się na obszarze ponad 800 tys. km kw. i przetrwała do rozbiorów.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Mapa szlaku


Pokaż Szlak Unii Lubelskiej na większej mapie

 

Zamek Lubelski

Zamek Lubelski był siedzibą i królewską kwaterą Jagiellonów podczas podróży pomiędzy Krakowem a Wilnem. W czasie obrad sejmu polsko-litewskiego król Zygmunt August spotykał się na zamku z posłami. W styczniu i lutym, a następnie w czerwcu 1569 roku w salach zamkowych odbywały się obrady zakończone 1 lipca podpisaniem aktu Unii Lubelskiej. Na zamku dokonano także aktu zaprzysiężenia unii. Po uroczystości król Zygmunt August udał się konno z zamku do kościoła oo. dominikanów na uroczyste odśpiewanie Te Deum Laudamus.

Dokument Unii Lubelskiej znajduje się w zasobie Archiwum Akt Dawnych w Warszawie. Natomiast w zbiorach Muzeum Lubelskiego znajduje się obraz Jana Matejki Unia Lubelska, który jest eksponowany w Galerii Malarstwa Polskiego.

>>> czytaj więcej o Zamku Lubelskim w 1569 roku

>>> czytaj więcej o architekturze Zamku Lubelskiego
>>> czytaj więcej o obrazie Unia Lubelska Jana Matejki i innych przedstawieniach Unii Lubelskiej w sztuce
 

Kaplica pw. św. Trójcy

Po zaprzysiężeniu aktu Unii Lubelskiej w kaplicy pw. św. Trójcy, zbudowanej z fundacji króla Władysława Jagiełły, odbyła się msza dziękczynna z udziałem króla Zygmunta Augusta i jego dworu. Wcześniej w kaplicy odprawiano nabożeństwa w intencji pomyślnych obrad. Na jednej ze ścian zachował się łaciński napis wykonany prawdopodobnie przez świadka ceremonii.

>>> czytaj więcej o kaplicy pw. św. Trójcy w 1569 roku

>>> czytaj więcej o architekturze kaplicy pw. św. Trójcy
>>> czytaj więcej o freskach w kaplicy pw. św. Trójcy
 

 

 

 

 

Plac Po Farze

Świątynia pw. św. Michała, która znajdowała się na dzisiejszym placu Po Farze, była miejscem, gdzie podczas sejmu unijnego posłowie polscy i litewscy, a także mieszczanie lubelscy zamawiali msze w intencji pomyślnych rezultatów obrad sejmowych.
 

>>> czytaj więcej o kościele pw. św. Michała Archanioła w 1569 roku

>>> czytaj więcej o architekturze nieistniejącego kościoła pw. św. Michała Archanioła

 
 

Kamienica Lubomelskich

Kamienica należąca do rodziny Lubomelskich jest zlokalizowana przy Rynku 8. W jednym z pomieszczeń na parterze zachowały się freski przedstawiające Lublin z okresu obrad Unii Lubelskiej. Natomiast w piwnicy kamienicy zwanej piwnicą Pod Fortuną znajdują się malowidła o tematyce świeckiej, które niegdyś zdobiły wnętrze mieszczącej się tam winiarni.

>>> czytaj więcej o kamienicy Lubomelskich w 1569 roku

>>> czytaj więcej o historii kamienicy Lubomelskich
>>> czytaj więcej o polichromii z widokiem Lublina z kamienicy Lubomelskich
>>> czytaj więcej o polichromiach z piwnicy Pod Fortuną w kamienicy Lubomelskich
>>> czytaj więcej o Rynku Starego Miasta w Lublinie
 

 

Kościół i klasztor oo. dominikanów

W kościele oo. dominikanów po zaprzysiężeniu aktu Unii Lubelskiej odśpiewano uroczyste Te Deum Laudamus jako podziękowanie za doprowadzenie do końca obrad. W refektarzu klasztoru jest przechowywany krucyfiks, na który wedle tradycji zaprzysiężono unię. Wedle jednej wersji wydarzeń związanych z obradami unii, akt zaprzysiężenia miał odbyć się w klasztorze, dlatego też jedna z sal znajdujących się w budynku jest zwana salą Unii Lubelskiej. Ponadto w klasztorze, nad wejściem do wirydarza, znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca dwie postaci symbolizujące Polskę i Litwę.
 

 
 
 
 

Kościół i klasztor pobernardyński

W murach klasztoru należącego kiedyś do oo. bernardynów zatrzymywali się przybyli na sejm unijny posłowie i sygnatariusze unii. W kościele po podpisaniu aktu unii w obecności króla odprawiono uroczyste nabożeństwo dziękczynne.
 

>>> czytaj więcej o kościele oo. bernardynów w 1569 roku

>>> czytaj wiecej o architekturze kościoła pobernardyńskiego

 

 

 

 

 

 

 

Plac Litewski i pomnik Unii Lubelskiej

Nazwa placu wywodzi się od obozu szlachty litewskiej przybyłej do Lublina na czas obrad sejmu unijnego. Pomnik Unii Lubelskiej usytuowany na placu w miejscu pierwotnego XVI-wiecznego, ufundowanego z inicjatywy Zygmunta Augusta, który został zniszczony przez władze carskie. Obecny pomnik powstał z inicjatywy Stanisława Staszica w 1826 roku. Na obelisku pomnika znajduje się płaskorzeźba z personifikacjami unii zaprojektowana przez Pawła Malińskiego.
 

>>> czytaj więcej o placu Litewskim

>>> czytaj więcej o pomniku Unii Lubelskiej

>>> czytaj więcej o płaskorzeźnie na pomniku

 
 
 
 
 
 
 
 
Możesz zwiedzić Lublin SZLAKIEM „UNII LUBELSKIEJ” z telefonem komórkowym z wykorzystaniem poszerzonej rzeczywistości.
Więcej szczegółów >>> na stronie Lublin. Przewodnik – Poszerzona Rzeczywistość
 
 
 
 
Miasto, w którym zawarto Unię Lubelską leżało na skrzyżowaniu szlaków handlowych, w połowie drogi pomiędzy dwiema jagiellońskimi stolicami – Krakowem i Wilnem. Dlatego nie mogło być inaczej, by najsłynniejsze w całej Rzeczypospolitej jarmarki odbywały się gdzie indziej. Cztery razy do roku przybywali z odległych stron kupcy do Lublina. Lublin sprzed unii w większości pokryty był zabudową drewnianą – do czasu pożaru w 1575 roku, po którym to pojawiło się w mieście więcej budowli w stylu renesansowym. Mieszkańcy poruszali się po drewnianych chodnikach ułożonych wzdłuż niebrukowanych ulic, a w sercu Starego Miasta stał jeszcze ratusz miejski, a nie Trybunał Koronny. Niektóre przedmieścia i Podzamcze były już w większości dzielnicami żydowskimi, jednak żyjący tam Żydzi nie byli jeszcze nazywali chasydami – ci pojawili się w Lublinie wraz z Widzącym pod koniec XVIII wieku. Czy rzeczywisty obraz Lublina w 1569 roku odpowiada naszemu postrzeganiu go jako miasta renesansowego?
 
>>> czytaj więcej o Lublinie w 1569 roku