Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Pomniejsze polskie drukarnie lubelskie w I poł. XX w.

Paweł Gdula: W okresie I poł. XX w. w Lublinie istniały również inne pomniejsze polskie drukarnie, a wśród nich drukarnie efemerydy, które powstawały przeważnie jako spółki, produkowały kilka prac, egzystowały przez parę lat i likwidowały się z powodu deficytowej gospodarki. [1]

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Drukarnie efemerydy

Do nich należały m.in Drukarnia Placówka Lubelska przy ul Orlej 3, Drukarnia Powszechna przy ul. Kołłątaja 3, Drukarnia Przełom przy ul. Kościuszki 2, Drukarnia Narodowa przy ul. Krakowskie Przedmieście 78, Drukarnia Miejska przy  ul. Początkowskiej 3, Drukarnia Państwowego Seminarium Nauczycielskiego przy  ul. Królewskiej14, Drukarnia Andrzeja Rozdoby przy ul. Początkowskiej 1, Litografia  Adama Jarzyńskiego przy ul. Bernardyńskiej 3, Drukarnia Aleksandra Remblowskiego przy ul. Kapucyńskiej 15, Drukarnia WIktora Świetlickiego przy ul. Archidiakońskiej 5, Drukarnia Polska Chmielewskiego R. i Gołackiego W przy ul. Szopena 7. Ich wykaz wraz z licznymi drukarniami żydowskimi można znależć w spisie drukarń opublikowanym w 1925 roku w „Informatorze Województwa Lubelskiego” oraz w „Księdze Adresowej Polski 1929”.

Drukarnia Banku Ludowego

Paweł Gdula: Drukarnia Banku Ludowego, tak zwana „Placówka Lubelska” założona w roku 1924, mieściła się przy ul. Orlej 3. Do najcenniejszych prac wykonanych nakładem i drukiem tej Spółki należy wydawnictwo zbiorowe: Ignacemu Chrzanowskiemu Uczniowie Lubliniacy 1910—1925, Lublin 1926, oraz Leona Białkowskiego: Materiały do monografii Lublina, Lublin 1928.

 

Drukarnia Placówka Lubelska wydrukowała również w 1924 roku nakład poezji Franciszki Arnsztajnowej „Archanioł jutra”.

 

>>> czytaj tomik poezji Franciszki Arnsztajonowej „Archanioł  jutra”

Drukarnia Przełom

Paweł Gdula: Krótkotrwały był także żywot konsorcjum wydawniczego i drukarni „Przełom” przy  ul. Kościuszki 2. Zasłużyła się ona tym, że wydała dwa roczniki pięknie wytłoczonego „Regionu Lubelskiego" [2]: numer 1  z czerwca 1928 i numer drugi z czerwca 1929 roku, będące pismem Organu Komisji Regionalistycznej Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Lublinie.

 

Stanisław Fita: Twórcą i redaktorem naczelnym „Regionu” był prof. Araszkiewicz, a jednym z członków komitetu redakcyjnego – Józef Czechowicz.  „Region” miał być kwartalnikiem poświęconym wszechstronnie pojętej problematyce dawnej i współczesnej Lubelszczyzny. [3]

 

>>> czytaj więcej o „Regionie Lubelskim” (1928-1929)

Drukarnia Narodowa

Paweł Gdula: W okresie międzywojennym powstała przy ul. Krakowskie Przedmieście 78 drukarnia „Narodowa” Leona Milarskiego. Zakład z jedną maszyną płaską i dwoma pracownikami okazał się ruchliwy i wykonywał liczne zamówienia Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. A więc w zakładzie Milarskiego tłoczono: [4]

 

  • Miesięcznik poświęcony zagadnieniom życia kulturalnego i społecznego „Prąd”, Lublin, Uniwersytet, rok 1937.
  • Czesław Martyniak, Moc obowiązująca prawa a teoria Kelsena, Lublin 1938, Towarzystwo Naukowe KUL.
  • W. Klonowiecki,  Strona w postępowaniu administracyjnym, Lublin 1933.
  • Henryk Dembiński, Odmowa uznania faktów dokonanych w najnowszym rozwoju prawa narodów, Lublin 1939, Towarzystwo Naukowe KUL

Drukarnia Powszechna

Paweł Gdula: Stanisław Dżał, długoletni kierownik zakładów Kossakowskiej, otworzył w roku 1908 własną tłocznię przy ul. Kołłątaja 3. (…) Drukarnia ta zwana „Pośpieszną”, produkowała głównie druki akcydensowe, formularze dla urzędów i stemple kauczukowe. [5]

 

przygotował Tadeusz Przystojecki

 

Przypisy

[1] Paweł Gdula, Drukarstwo Lubelskie, „Annales Universitatis Mariae Curie - Skłodowska”, vol. VIII, 1957, s. 88-89.

[2] Fita Stanisław., „Feliks Araszkiewicz” Regionalista – Naukowiec – Pedagog, [w:] W kręgu Hieronima Łopacińskiego, red. Tadeusz Jeziorski, Lublin 1977, s. 117.

[3] Paweł Gdula, dz. cyt., s. 88-89.

[4]T amże, s. 88.

[5] Tamże, s. 77.

 

Literatura

Fita Stanisław., „Feliks Araszkiewicz” Regionalista – Naukowiec – Pedagog, [w:] W kręgu Hieronima Łopacińskiego, red. Tadeusz Jeziorski, Lublin 1977.

Gdula Paweł, Drukarstwo Lubelskie, „Annales Universitatis Mariae Curie - Skłodowska”, vol. VIII, 1957.