Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

„Parabole” Stanisław Grędziński (1926)

Spis treści

[RozwińZwiń]

„Parabole” wyszły w roku 1926 jako pierwszy tom Biblioteki „Reflektora”. Był to pierwszy i ostatni tomik wierszy Grędzińskiego, jednego z członków grupy “Reflektora”.

 

 

>>>> czytaj więcej o środowisku "Reflektora"

 

 

August Grygowski: T. Kłak stwierdza, że Grędziński ulega futurystycznej manierze bardzo wyraźnie i rwie zdania i obrazy, nie uznaje interpunkcji, wprowadza liczne aliteracje, szuka egzaltyki w temacie i słownictwie, jest urbanistą, piewcą nowoczesnej cywilizacji. Dla niego życie „to ciągły film, nieustanne kino zdarzeń”. [1]

 



Tadeusz Kłak: [„Parabole”] był to druk futurystyczny, chociaż nie posłużył się w nim poeta futurystyczną ortografią, ale wyraźny gest futurystyczny stanowiła typografia, bowiem kolumny wersów były wyrównane do zewnętrznych stron tomu, tworzyły więc one coś w rodzaju ich lustrzanego odbicia. „Parabole” nie zadowoliły jednak Grędzińskiego, dlatego też wycofał ze sprzedaży cały nakład, wskutek czego egzemplarze tego zbioru należą do wielkiej rzadkości. (...) Do historii sztuki futurystycznej należy również okładka „Parabol”, zaprojektowana przez znanego malarza – formistę, Kazimierza Tomorowicza. [2]

 

 

>>>> czytaj  więcej  o lubeskiej awangardzie


Lirykę Grędzińskiego recenzując „Parabole” tak scharakteryzował Stefan Napierski: Swoista rytmika, bardzo nerwowa, wytrzymana i dramatyczna, dynamika, która jest jedyną więzią kompozycyjną tego rodzaju pisarstwa, zupełny brak lubowania się słowem [...] co doprowadza aż do szarżowania brutalnością – pewna wulgarna siła, tkwiąca w zrezygnowaniu z estetyzmu – zastanawia. [3] Charakter tomiku związany był z tym, że w grupie „Reflektora” to właśnie Grędziński najpełniej reprezentował tendencje futurystyczne. Grędziński studiował w Krakowie, gdzie brał czynny udział w wystąpieniach tamtejszych futurystów.


Tomik ten został odbity w Lublinie w Drukarni Sztuka przy ul. Kościuszki 8. Autorem okładki był Kazimierz Tomorowicz.

 

>>>> czytaj więcej o Drukarni Sztuka

 

 

Opracował Tomasz Pietrasiewicz
Redakcja Alicja Magiera, Agnieszka Wiśniewska

Literatura

[1] Grychowski A., Lublin i Lubelszczyzna w życiu i twórczości pisarzy polskich, Lublin 1974, s.300.
[2] Kłak T., Przypomnienia (Grędziński – Michalski – Rzeczyca), w: „Kresy” 1995 nr 3 s.128.
[3] Napierski S., U poetów, „Wiadomości Literackie”, 1928, nr 27.