Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek Praktyk Teatralnych "Gardzienice"

„Gardzienice” powstały w 1977 roku, jako dzieło Włodzimierza Staniewskiego – kierownika artystycznego i reżysera wszystkich przedstawień. Szef zespołu rozpoczynał swoją drogę w teatrze jako aktor krakowskiego Teatru STU (1969-71), następnie był bliskim współpracownikiem Jerzego Grotowskiego (1971-76). W pierwszym okresie swojej działalności „Gardzienice” pod hasłem poszukiwania „nowego, naturalnego środowiska teatru” realizowały tzw. Program Wiejski, co miesiąc odbywając kilkudniowe piesze wędrówki po wschodnich i południowych zakątkach Polski. W odwiedzanych wsiach prezentowano Spektakl Wieczorny na podstawie Gargantui i Pantagruela Franciszka Rabelais’go (od 1977), i Gusła według II i IV części Dziadów (1981), po którym następowało tzw. Zgromadzenie Wieczorne: „gremialne spotkanie z ludźmi wsi. Wielka prezentacja wszystkich umiejętności” (Staniewski). W połowie lat osiemdziesiątych „Gardzienice” zmieniły formułę działania, i kolejne spektakle pokazywały już we własnej siedzibie (poczatkowo w tzw. Kaplicy ariańskiej, później w zaadoptowanej na własne potrzeby sali w gardzienickim pałacu).

Praca nad premierą trwa w „Gardzienicach” kilka lat. Intensywny trening aktorski, doskonałe przygotowanie wokalne i precyzyjna reżyseria składają się na krótkie, sugestywne widowisko o nieprawdopodobnej energii. Każde przedstawienie sięga do innego kręgu kulturowego: Żywot protopopa Awwakuma (1983) – prawosławia, Carmina Burana (1990) – średniowiecza i legend arturiańskich. Ostatnie prace Staniewskiego odnoszą się do teatralnej i kulturowej spuścizny antycznej Grecji: Metamorfozy według Złotego osła Apulejusza (1997) i Elektra Eurypidesa (2004).
„Gardzienice” są teatrem o międzynarodowej sławie, którego spektakle były wielokrotnie prezentowane na najważniejszych światowych scenach (m. in. w całej Europie, USA, Japonii, Rosji, Brazylii, Egipcie). Ośrodek Praktyk Teatralnych „wychował” kolejne pokolenie twórców teatralnych. Doświadczenie w zespole Staniewskiego mają za sobą artyści tworzący dziś: ośrodek „Pogranicze” (Sejny), Fundację „Muzyka Kresów” (Lublin), Studium Teatralne (Warszawa), Teatr „Pieśń Kozła” (Wrocław), Teatr Wiejski „Węgajty”, Orkiestrę Antyczną i grupę „Chorea” (Nałęczów). Ośrodek stworzył także własną „szkołę teatralną”: Akademię Praktyk Teatralnych.

 

Literatura


- „Konteksty", nr 1-4, 2001 (numer monograficzny)
- Kornaś T., Włodzimierz Staniewski i Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice", Kraków 2004.
- Staniewski W., Po nowe środowisko naturalne teatru, [w:] Parateatr II, Wrocław 1982.
- Taranienko Z., Praktyki Teatralne Włodzimierza Staniewskiego, Lublin 1997.

 

strona internetowa: http://www.gardzienice.art.pl/

 

Opracował Grzegorz Kondrasiuk