Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” w Lublinie jest samorządową instytucją kultury działającą na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Organizacja Żydów Lubelskich w Izraelu (Ziomkostwo Lubelskich Żydów w Izraelu)

Organizacja Żydów Lubelskich, zwana także Ziomkostwem Lubelskich Żydów zrzesza osoby, mające powiązania rodzinne z Lublinem i Lubelszczyzną, także te z drugiego i trzeciego już pokolenia po wojnie. Organizacja ma swoją siedzibę w Izraelu w Tel-Awiwie.

Spotkanie prezydenta Lublina Adama Wasilewskiego z Izraelskimi Lublinerami w domu Josepha Dakara
Spotkanie prezydenta Lublina Adama Wasilewskiego z Izraelskimi Lublinerami w domu Josepha Dakara (Autor: nieznany)

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lubelscy Żydzi w IzraeluBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

W 1946 r. Sima Mandelsberg założył fundusz charytatywny którego celem było wsparcie uchodźców przybyłych z Europy na teren ówczesnej Palestyny.

9 listopada 1949 r., w 7. rocznicę likwidacji getta na Majdanie Tatarskim obchodzono w Izraelu po raz pierwszy Dzień Pamięci o społeczności żydowskiej Lublina. Jest to również data utworzenia pierwszego posiedzenia Organizacji Żydów Lubelskich w Izraelu, ustanawiającej jej działalność.

Organizacja Żydów Lubelskich, zwana także Ziomkostwem Lubelskich Żydów zrzesza osoby, mające powiązania rodzinne z Lublinem i Lubelszczyzną, także te z drugiego i trzeciego pokolenia po wojnie. Jej pierwszym przewodniczącym był Dawid Sztokfisz, kolejnym Aleksander Szryft. Obecnym prezesem Organizacji jest Tzvika Shulman. Organizacja ma swoją siedzibę w Izraelu w Tel Awiwie.

Jej celem jest pamięć o Zagładzie oraz historii Żydów lubelskich, poznawanie historii rodzinnych oraz własnych korzeni. Służą temu spotkania w Izraelu upamiętniające ważne wydarzenia związane z historią lubelskich Żydów. Najważniejszym jednak powodem, dzięki któremu ziomkostwo funkcjonuje, a kolejne pokolenia przyłączają się do jego działań, jest sentymentalne i emocjonalne poczucie przywiązania do Lublina.

W Lublinie Organizacja jest zaangażowana w szerzenie współczesnej kultury i sztuki izraelskiej m.in. poprzez promocję artystów izraelskich. Od 2001 r. Ziomkostwo współpracuje z Ośrodkiem Brama Grodzka – Teatr NN.

Kol Lublin – rocznik Ziomkostwa Lubelskiego w IzraeluBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Kol Lublin („Voice of Lublin”) to rocznik redagowany i wydawany przez Ziomkostwo Żydów Lubelskich w Izraelu. Pierwszy numer opublikowano w 1962 roku w ramach upamiętnienia 20. rocznicy zagłady lubelskich Żydów. Czasopismo zawiera artykuły na temat kultury, języka i tradycji lubelskiej społeczności żydowskiej. Oprócz świadectw ocalonych publikowane są artykuły historyków zajmujących się tematyką Zagłady. Pierwsze numery czasopisma drukowane były w języku jidysz. Obecnie pierwszym językiem jest język hebrajski, niektóre teksty są tłumaczone na język angielski.

Księgi Pamięci – Sefer Zikkaron LublinBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Księgi pamięci powstawały po wojnie  w celu upamiętnienia unicestwionej w wyniku Zagłady społeczności żydowskiej – mieszkańców konkretnych miast i miasteczek. Była to inicjatywa poszczególnych ziomkostw, zarówno w Izraelu jak i w diasporze.

Lublin posiada dwie księgi pamięci. Jedna została wydana w Paryżu w 1952 r., druga Sefer Zikkaron Lublin została wydana w 1957 r. w Tel-Awiwie. Znajdują się w nich teksty o charakterze historycznym, sprawozdawczym i wspomnieniowym dotyczące zarówno życia społeczności lubelskich żydów przed wojną, jak i samej Zagłady.

Księgi Pamięci są ważnym materiałem badawczym, przedstawiającym dzieje społeczności żydowskiej z perspektywy Żydów. W 2009 nakładem Wydawnictwa UMCS została wydana antologia tekstów zaczerpniętych z wybranych ksiąg pamięci, pisanych w różnych krajach i językach o życiu i zagładzie polskiej społeczności żydowskiej.

Przewodniczący i Członkowie Organizacji Lubelskich Żydów w IzraeluBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

 

  1. Dr. Avraham Kerszman – pierwszy Przewodniczący Organizacji Lubelskich Żydów.
  2. Dr. Joseph Szlakman
  3. Dawid Sztokfisz (1912–2008) – założyciel i redaktor czasopisma "Kol Lublin", przewodniczący Organizacji lubelskich Żydów w latach 1965–1985.
  4. Matityahu (Mates) Horn – przewodniczący w latach 1985–1997.
  5. Aleksander Szryft (1920–?) – przewodniczący w latach 1997–2003.
  6. Joseph Dakar (1948–) – przewodniczący w latach 2003–2017
  7. Tzvika Shulman – przewodniczący Organizacji lubelskich Żydów od roku 2018.

 

Współpraca z Ośrodkiem Brama Grodzka – Teatr NNBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Organizacja Żydów Lubelskich w Izraelu od 2001 r. współpracuje z Ośrodkiem Brama Grodzka – Teatr NN. Jej członkini, Neta Żytomirska-Avidar przywiozła do Lublina zdjęcia rodziny Żytomirskich, co zapoczątkowało projekt Henio Żytomirski – Historia Jednego Życia.

W 2007 r. prezydent miasta Lublin, Adam Wasilewski oraz wiceprezydent Włodzimierz Wysocki zostali zaproszeni do Izraela w związku z upamiętnieniem więźniów obozu na Lipowej 7. Prezydenci spotkali się wówczas z 50. członkami Ziomkostwa w Izraelu, wspólnie złożyli wieńce podczas uroczystości upamiętniających.

Powiązane artykuły

Zdjęcia

Galerie

Wideo

Inne materiały

Słowa kluczowe