Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Marcel Łoziński


Urodzony 17 maja 1940 w Paryżu. Wybitny reżyser, dokumentalista. Ojciec reżysera Pawła Łozińskiego. Wykładał w Paryskiej Szkole Filmowej FEMIS oraz w Instytucie Kultury Polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Prowadził warsztaty filmu dokumentalnego w Marsylii. Prowadzi międzynarodowe warsztaty filmu dokumentalnego „Dragon Forum”. W latach 70. i 80. związany z Telewizją Polską, potem z Zespołem X Andrzeja Wajdy i warszawską Wytwórnią Filmów Dokumentalnych. W latach 90. większość filmów zrealizował w Studiu Filmowym Kalejdoskop. Od 1995 roku członek przyznającej Oscary amerykańskiej Akademii Filmowej. Od 2005 kieruje kursem dokumentalnym w Mistrzowskiej  Szkole Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy.  

Spis treści

[RozwińZwiń]

Wykształcenie i debiut reżyserski

 W 1965 roku ukończył Wydział Łączności na Politechnice Warszawskiej i przez kilka lat pracował w warszawskiej Wytwórni Filmów Dokumentalnych jako inżynier dźwięku. W 1967 roku rozpoczął studia na wydziale reżyserii łódzkiej szkoły filmowej, które  ukończył w 1971. Dyplom otrzymał w 1976 za film  Zderzenie czołowe.

Działalność reżyserska

Realizował filmy wspólnie m.in. z Pawłem Kędzierskim. Razem z Tomaszem Zygadło, Krzysztofem Kieślowskim, Wojciechem Wiszniewskim,  Pawłem Kędzierskim, należy do grupy dokumentalistów, którzy na początku lat 70. zwrócili się do opisu rzeczywistości społecznej, odkrywania świata nieprzedstawionego. W czasie stanu wojennego zrezygnował z realizowania filmów dokumentalnych, choć robił filmy na zlecenie, np. film o alkoholizmie dla warszawskiego Instytutu Psychoneurologii, a także wraz z kolegami z WFD rejestrował ważne wydarzenia z życia podziemnej „Solidarności”. Autor filmów rozliczeniowych takich jak : Świadkowie (o pogromie kieleckim) i Las katyński. Współpracował przy realizacji filmu Fabryka (1970) Krzysztofa Kieślowskiego oraz powstałego w Paryżu, wyreżyserowanego przez Andrzeja Wolskiego filmu KOR (1988). Autor pomysłu filmu zrealizowanego w 2004 przez Katarzynę Maciejko-Kowalczyk Jaki jest z bliska. Andrzej Wajda w 50. rocznicę filmowego debiutu.

Współpraca z Ośrodkiem „Brama Grodzka - Teatr NN”

W ramach projektu „Spotkania z dokumentem filmowym" odbyły się trzy spotkania z Marcelem Łozińskim.

Pierwsze spotkanie połączone z pokazem filmów trwało trzy dni od 17 do 19 marca 1996 roku. Spotkanie zatytułowane było „Małe Ojczyzny”, poprowadził je Michał Bogusławski. Podczas spotkania pokazano filmy Marcela Łozińskiego i innych reżyserów. Odbyła się projekcja następujących filmów reżysera: Ćwiczenia warsztatowePróba mikrofonu, 89 mm od Europy, Wszystko się może przytrafić oraz film Po zwycięstwie 1989-95. czytaj więcej

Drugie spotkanie połączone z pokazem filmów trwało dwa dni od 26 do 27 marca 1998.  Podczas spotkania odbyła się projekcja filmów: Wszystko może się przytrafić, 89 mm od Europy, Próba mikrofonu, WizytaPo zwycięstwie. czytaj więcej

Trzecie spotkanie odbyło się 1 grudnia 2010 roku. S
potkanie odbyło się w ramach nawiązania do wcześniejszych działań Ośrodka „Brama Grodzka - Teatr NN” w sferze propagowania dokumentu. Podczas spotkania odbyła się prezentacja filmów dokumentalnych reżysera: A gdyby tak się stało Żeby nie bolało.

Dorobek artystyczny

1. Etiudy szkolne PWSFTviT:

1971 - Absolutorium - współpraca reżyserska Paweł Kędzierski. Etiuda dokumentalna, realizacja.

1970 - Na skrzydłach - etiuda dokumentalna, reżyseria,  scenariusz.

1969 - Berek - etiuda fabularna, reżyseria,  scenariusz.

1967 - 60 sekund dla Pascala - film eksperymentalny.

 

2. Filmy dokumentalne: krótki metraż, dokument, animacja

2009 - Królik po Berlińsku - konsultacja dramaturgiczna.

2009 - Kobieta poszukiwana - opieka artystyczna.

2008 - Poste restante - scenariusz, realizacja. 

2008 - Londek - opieka artystyczna.

2007 - A gdyby tak się stało - scenariusz, realizacja.

2006 - Jak to się robi - pełnometrażowy, scenariusz, realizacja. 

2004 - Jaki jest z bliska - pomysł filmu.

2001 - Pamiętam - (produkcja polsko-amerykańska), realizacja.

1998 - Żeby nie bolało - scenariusz, realizacja

1995 -  Wszystko się może przytrafić - realizacja, scenariusz.

1995 - Po Zwycięstwie 1989-1995 - (produkcja francusko-polska), realizacja.

1994 - Wszyscy byliśmy dziećmi - reżyseria, scenariusz.

1994 - Warszawa 94. Podróż sentymentalna - (produkcja polsko-niemiecka), scenariusz, realizacja. 

1993  - Autoportret - scenariusz, realizacja. 

1993 - 89 mm od Europy - (produkcja polsko-francuska), scenariusz, realizacja. 

1991 - Siedmiu Żydów z mojej klasy - realizacja.

1990 - 45-89 - (Czterdzieści pięć-osiemdziesiąt dziewięć)- realizacja, montaż.

1989 - Las Katyński -(produkcja polsko-białoruska). 

1986 - Moje miejsce - realizacja, scenariusz.

1986 - Świadkowie - realizacja, scenariusz, montaż,

1986 - 10-lecie KOR - realizacja, zdjęcia.

1986 - Ćwiczenia warsztatowe - realizacja.

1985 - Vivre dans la verite - Pologne 1985,  realizacja.

1984 - Szklany dom - realizacja.

1983 - My nie mamy zwrotów - realizacja.

1983 - Lekcja - realizacja,

1980 - Próba mikrofonu - realizacja. 

1979 - Okno na podwórze - reżyseria.

1978 - Vivat Akademia Górniczo-Hutnicza - realizacja.

1978 - Aleksander Michajłowicz  Prochorow - realizacja.

1978 - Dotknięcie - realizacja.

1978 - Egzamin dojrzałości - (premiera 1981), realizacja.

1977 - Jak żyć - (premiera 1981), reżyseria, scenariusz.

1976 - Rano, południe, wieczór - realizacja.

1976 - Film nr 1650 - realizacja.

1975 - Zderzenie czołowe - film dyplomowy, realizacja.

1975 - Król - realizacja.

1974 - Wizyta - realizacja.

1974  - Biolodzy - reżyseria, scenariusz.

1974 - Rano, południe, wieczór - Film telewizyjny.

1973 - Happy End - scenariusz i realizacja z Pawłem Kędzierskim. 

1972 - Koło Fortuny - realizacja.

1971 -  Widziane z dołu - scenariusz i realizacja z Pawłem Kędzierskim. 

1971 - Zmiana - scenariusz i realizacja z Pawłem Kędzierskim. 

1971 - Widziane z dołu - realizacja.

1970 - Fabryka - (Kieślowski K.), współpraca realizatorska.

1967 - 50 sekund dla Pascala -  realizacja.

 

3. Film fabularny

2009  - Miłość na wybiegu - cytat filmowy: Poste restante - reżyseria 

1980 - Przed odlotem - cytat filmowy: Dotknięcie - reżyseria 

1973 - Przejście podziemne - obsada aktorska (Francuz usiłujący dowiedzieć się od głównego bohatera, jak trafić na ulicę Świerczewskiego; nie występuje w napisach).

 

 

 

Nagrody filmowe

1. Nagrody za etiudy szkolne PWSFTviT

1972  - Absolutorium,  Łódź (Festiwal Etiud Studenckich) nagroda Wydziału Kultury PRN.

 

2. Nagrody  za krótki metraż, dokument, animację

2009 - Poste restante - Kraków (Krakowski FF - Konkurs Międzynarodowy; do roku 2000 Międzynarodowy FFK) Nagroda Międzynarodowej Federacji Prasy Filmowej FIPRESCI 

2009 - Poste restante - Kraków (Krakowski FF - Konkurs Międzynarodowy; do roku 2000 Międzynarodowy FFK) Nagroda Główna "Srebrny Smok" dla najlepszego filmu dokumentalnego 

2009 - Poste restante -  Europejska Nagroda Filmowa (dawniej "Felix") Nagroda w kategorii: Film Krótkometrażowy 

2007 - Jak to się robi - Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia") Nagroda Specjalna Organizatorów 

2007 - Jak to się robi -  Wiesbaden (Festiwal Filmów z Europy Środkowo-Wschodniej "goEast") Nagroda Główna w kategorii filmów dokumentalnych 

2006 -  Jak to się robi - Łódź (Festiwal Mediów "Człowiek w zagrożeniu") Grand Prix "Biała Kobra" 

2006 -  Jak to się robi - Kielce (Ogólnopolski Niezależny Przegląd Form Dokumentalnych "Nurt") Nagroda Specjalna "Charaktery" za "prawdę i głębię psychologiczną" 

2006 -  Jak to się robi - Kielce (Ogólnopolski Niezależny Przegląd Form Dokumentalnych "Nurt") Nagroda Publiczności 

2006 -  Jak to się robi - Chicago (Festiwal Filmu Polskiego) Nagroda Publiczności - Złote Zęby dla filmu dokumentalnego 

2003 - Pamiętam - Warszawa (Międzynarodowy Festiwal Filmowy "Żydowskie Motywy") Grand Prix 

1998 - Żeby nie bolało - Parnu - Estonia (International Documentary and Anthropology Festival) Nagroda Specjalna 

1998 - Żeby nie bolało - Lipsk (MFF) Nagroda Federacji Klubów Filmowych Don Kichot 

1998 - Żeby nie bolało - Lipsk (MFF) "Złoty Gołąb" w kategorii dokumentu krótkometrażowego 

1998 - Żeby nie bolało - Bornholm (Festiwal Filmów Państw Bałtyckich) Nagroda

1996 - Wszystko może się przytrafić - San Francisco (MFF) Golden Gate Award w kategorii filmu dokumentalnego 

1995 - 89 mm od Europy - Sydney (Flickerfest International Short Film Festival) nagroda dla najlepszego filmu dokumentalnego 

1995 - Wszystko może się przytrafić - Oberhausen (MFFK) Wyróżnienie Jury Katolickiego 

1995 - Wszystko może się przytrafić - Oberhausen (MFFK) Nagroda Klubów Filmowych FICC 

1995 - Wszystko może się przytrafić - Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Dyplom Honorowy 

1995 - Wszystko może się przytrafić -Kraków (Krakowski FF - Konkurs Międzynarodowy; do roku 2000 Międzynarodowy FFK) Grand Prix "Złoty Smok" 

1995 - Wszystko może się przytrafić”, Bornholm (Festiwal Filmów Państw Bałtyckich) Grand Prix 

1994 - 89 mm od Europy  - San Francisco (MFF) Wyróżnienie Specjalne 

1994 - 89 mm od Europy - Oscar (Nagroda Amerykańskiej Akademii Sztuki Filmowej) nominacja w kategorii: krótkometrażowy film dokumentalny 

1994 - 89 mm od Europy - Montreal (MFF) Grand Prix 

1994 - 89 mm od Europy - Lipsk (MFF) "Złoty Gołąb" 

1994 - 89 mm od Europy - Clermont-Ferrand (MFFK) Nagroda Specjalna Jury 

1993 - 89 mm od Europy - Villa do Conde (MFF Krótkometrażowych) I Nagroda 

1993 - 89 mm od Europy - Oberhausen (MFFK) Nagroda Klubów Filmowych FICC 

1993 - 89 mm od Europy - Oberhausen (MFFK) Grand Prix 

1993 - 89 mm od Europy -  Marsylia (MFF "Vue sur le Docs") Nagroda Spcjalna im. Jeana d'Arcy 

1993 - 89 mm od Europy - Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Nagroda Specjalna im. Juliusza Burskiego 

1993 - 89 mm od Europy - Gudhjem (Bałtycki Festiwal Filmowy i Telewizyjny) II Nagroda 

1993 - 89 mm od Europy - Europejska Nagroda Filmowa (dawniej "Felix") Nominacja w kategorii najlepszego filmu dokumentalnego 

1990 - Świadkowie - Sztokholm (MFF INPUT) Nagroda 

1990 - Las katyński - Nyon (MFFD "Visions du Reel") "Srebrna Sestercja" 

1990 - Las katyński - Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Złote Grono 

1990 - 45 - 89 -  Łagów (Lubuskie Lato Filmowe) Złote Grono 

1990 -  Las katyński - Kraków (Międzynarodowy Festiwal Filmów Krótkometrażowych) Nagroda Dziennikarzy II stopnia; za film, w którym "znalazła się pełna dokumentacja losu Polski i Polaków w ostatnim półwieczu, prowadzona w sposób artystyczny z pełną świadomością zadań i odpowiedzialności dokumentalisty" 

1990 - 45 - 89 - Kraków (Międzynarodowy Festiwal Filmów Krótkometrażowych) Nagroda Dziennikarzy II stopnia; za film, w którym "znalazła się pełna dokumentacja losu Polski i Polaków w ostatnim półwieczu, prowadzona w sposób artystyczny z pełną świadomością zadań i odpowiedzialności dokumentalisty" 

1990 - 45 - 89 - Edmonton (MFF) Nagroda INPUT 

1987 - Ćwiczenia warsztatowe - Kraków (Krakowski FF - Konkurs Krajowy; do roku 2000 Ogólnopolski FFK) "Brązowy Lajkonik" 

1986 - Świadkowie - Nagroda Solidarności 

1985 - Ćwiczenia warsztatowe - Nagroda Solidarności 

1981 - Jak żyć -Lublin (Międzynarodowe Forum Filmowe „Człowiek-Praca-Twórczość") Nagroda dziennikarzy „Czarcia Łapa” 

1981 - Jak żyć - Lublin (Międzynarodowe Forum Filmowe "Człowiek-Praca-Twórczość") III Nagroda "Brązowy Medal" 

1981 - Próba mikrofonu - U Kraków (Krakowski FF - Konkurs Międzynarodowy; do roku 2000 Międzynarodowy FFK) Nagroda Międzynarodowej Federacji Prasy Filmowej FIPRESCI w kategorii filmu dokumentalnego 

1981 - Próba mikrofonu - Kraków (Krakowski FF - Konkurs Krajowy; do roku 2000 Ogólnopolski FFK) "Brązowy Lajkonik" w kategorii filmu dokumentalnego 

1981 - Egzamin dojrzałości - (Łoziński M.) Kraków (Krakowski FF - Konkurs Krajowy; do roku 2000 Ogólnopolski FFK) "Brązowy Lajkonik" w kategorii filmu dokumentalnego 

1981 - Jak żyć - Koszalin (Młodzieżowe Spotkania Filmowe "Młodzi i Film") nagroda za debiut reżyserski 

1978 - Król - (Łoziński M.) Rzeszów (Przegląd Filmów Krótkometrażowych) Nagroda Główna 

1976 - Zderzenie czołowe - Kraków (Krakowski FF - Konkurs Krajowy; do roku 2000 Ogólnopolski FFK) Grand Prix "Złoty Lajkonik" (do 1964 "Złoty Smok Wawelski") 

1975 - Wizyta - (Łoziński M.) Syrenka Warszawska (Nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP) przyznana podczas Ogólnopolskiego Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie 

1973 - Koło fortuny - Oberhausen (Międzynarodowe Dni Filmów Sportowych) Nagroda Jury Krytyki

 

3. Nagrody za dorobek artystyczny: 

1996 - Paszport Polityki -  w kategorii: film; za rok 1995

2000 - Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie filmu dokumentalnego 

2004 - Nagroda Wolności im. Andrzeja Wajdy przyznawana podczas MFF w Berlinie

2004 - Nagroda, Jańcio Wodnik za „subtelne uruchamianie rzeczywistości” na XI Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Filmowej „Prowincjonalia 2004” we Wrześni

2006 - Nagroda Specjalna Międzynarodowego Festiwalu „Watch Docs” w Warszawie za „wybitne osiągnięcia w ukazywaniu praw człowieka w filmie” 

2009 - Światowa Nagroda Filmowa Niezależnych „Grand Off” za całokształt twórczości

 

Opracowała Emilia Kalwińska

 

Literatura

„Za kamerą wybitni współcześni polscy dokumentaliści” [ w: ] „Dziennik. Polska. Europa . Świat” 2009 r. , nr 005 (07.01), s. 20

Stasiak Malgorzata, „Podobni, ale inni. O działalności Jacka Bławuta i Marcela Łozińskiego”, [w:] „Kino” 2009 r. , nr 11, s. 40-43

„Kinematograf Europejski”, [w:] „Gazeta Wyborcza” 2004 r. , nr 033 (9.02), s. 12

Sobolewski Tadeusz, „Trzeba odnaleźć ten jeden delikatny ton. Mówi Marcel Łoziński, [w:] „Kino” 1992 r. , nr 08, s.4-9.

 http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/411467 dostęp 26.05.2010.

 

Zdjęcia

Inne materiały

Słowa kluczowe