Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Krakowskie Przedmieście 66 w Lublinie

Obecna działka znajdująca się przy ulicy Krakowskie Przedmieście 66 wchodziła do 1877 roku w skład większej parceli, obejmującej nieruchomości pod numerami 62, 64 i 66.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

Kamienica jest położona w przy ulicy Krakowskie Przedmieście 66. Usytuowana jest w śródmieściu Lublina, w zwartej zabudowie Krakowskiego Przedmieścia.

Funkcje

Kamienica ma przeznaczenie mieszkalne, usługowe i handlowe.

Kalendarium

1846 – własność Serafina Konwickiego;

1870 – rozbudowa kamienicy;

1874 – wydzielenie parceli oraz jej zakup przez Roberta i Antoninę Moritzów;

1899 – wyodrębnienie trzech placów z działki należącej do Roberta i Wacława Moritzów oraz Kazimierza i Henryka Kioków;

1900 – zakup działki z kamienicą przez Salomona Cederbauma;

1907 – własność Henryka Wajngartena;

1911 – własność Stanisława i Pelagii Wysokińskich;

1935–1941 – własność dr. Juliana Śląskiego;

1943 – remont nieruchomości;

1949 – parter budynku przechodzi na własność skarbu państwa.

Historia budynku

Obecna działka znajdująca się przy ulicy Krakowskie Przedmieście wchodziła do 1877 roku w skład większej parceli, obejmującej nieruchomości przy ulicy Krakowskie Przedmieście 62, 64 i 66. Pierwsza wzmianka potwierdzająca obecność kamienicy na tej działce pochodzi z 1846 roku. Wówczas była ona własnością Serafina Konwickiego. Był to wtedy murowany budynek z mieszkalnym poddaszem. Prawdopodobnie przed 1870 rokiem kamienicę rozbudowano, nadając jej kształt prostokąta. Do jej zachodnich ścian dostawiono oficynę boczną, zaś od południa oficynę tylną. Oficyny były budynkami parterowymi, a kamienica jednopiętrowa. W 1874 roku była to własność Aleksandra Mac Leoda. Wtedy wydzielono z zachodniej części nieruchomości osobną parcelę składającą się z działek Krakowskie Przedmieście 64 i 66. Działkę tę zakupili małżonkowie Robert i Antonina Moritzowie. Następnie w 1899 roku z nieruchomości należącej do Roberta i Wacława Moritzów oraz Kazimierza i Henryka Kioków wyodrębniono trzy place. Działka, na której znajdowała się kamienica była własnością braci Kioków, a w roku następnym została sprzedana Salomonowi Cederbaumowi. W 1907 roku kupił ją Henryk Wajngarten. W latach 1911–1935 nieruchomość należała do Stanisława i Pelagii Wysokińskich. W 1912 roku miała miejsce nadbudowa kamienicy i oficyny o dwa piętra. W 1935 roku przeprowadzono regulację ulicy Krakowskie Przedmieście. Wyznaczono wtedy linię zabudowy ok. pięć metrów w głąb od analizowanej fasady kamienicy, spowodowało to odsłonięcie nieestetycznego szczytu wschodniego budynku. W wyniku tego zabiegu przeprowadzono odnowienie owego szczytu, nadając mu identyczny wygląd jak od strony zachodniej. W latach 1935–1941 właścicielem kamienicy był dr Julian Śląski. W 1943 roku przeprowadzono remont nieruchomości, polegający na połączeniu pomieszczeń na parterze budynku. W 1949 roku lokale znajdujące się na parterze przeszły na własność skarbu państwa, który oddał je w użytkowanie Lubelskiej Spółdzielni Spożywców. Później przekształcono parter kamienicy na podcień.

Styl

Kamienica eklektyczna z elementami dekoracji secesyjnej.

Opis budynku

Kamienica składa się z budynku frontowego, zbudowanego na planie prostokąta, i z dwu oficyn na planie wąskich prostokątów. W elewacji tylnej jest wydatny ryzalit w drugiej osi od przejazdu. Między ryzalitem a oficyną zachodnią znajduje się parterowa przybudówka. Kamienica jest budynkiem o trzech kondygnacjach, zaś oficyna ma tylko jedno piętro.

Elewacja fasady jest pięcioosiowa. W przyziemiu mieszczą się prostokątne otwory tzw. podcienia. Nad podcieniami jest skromny gzyms dzielący, zaś w zwieńczeniu jest wydatniejszy. Między osiami otworów w części piętrowej znajdują się pseudopilastry. Parter elewacji jest boniowany. Nad oknami pierwszego piętra w pierwszej i czwartej osi od zachodniej strony znajdują się prostokątne płyciny z profilowanym owalem pośrodku. Nad oknami drugiego piętra w tych samych osiach są owalne puste tarcze otoczone girlandą. W zakończeniu pseudopilastrów są sześcioboczne tarcze ze stylizowanymi girlandami. Nad gzymsem znajduje się żeliwna, ażurowa balustrada.

Elewacja tylna budynku frontowego jest czteroosiowa. Do zachodniego boku ryzalitu przylegają balkony z żeliwną balustradą. Narożniki ryzalitu są ścięte.

Elewacja oficyny zachodniej jest sześcioosiowa, zaś wschodniej pięcioosiowa. Zwieńczone zostały gzymsem. 

Wnętrze

Układ wnętrza na parterze kamienicy jest trzytraktowy z podcieniem w fasadzie oraz z przejazdem i klatką schodową dostępną z przejazdu.

Otoczenie

Kamienica od strony zachodniej i południowej sąsiaduje z posesją przy ul. Krakowskie Przedmieście 68 / Chopina 2, zaś od wschodu z działką przy ulicy Krakowskie Przedmieście 64.

Literatura

Czy znikną podcienia? Kamienica przy Krakowskim Przedmieściu 66, „Gazeta w Lublinie” 2005, nr 202, s. 4.

Karta ewidencyjna zabytków, maszynopis w archiwum WUOZ w Lublinie, sygn. 182.

Nasz Mincel, jak z Lalki Prusa, „Gazeta Wyborcza” 24–25 XI 2001.

Sygowska I., Kamienica – Krakowskie Przedmieście 66. Dokumentacja naukowo-historyczna, maszynopis w posiadaniu WUOZ w Lublinie, sygn. 1195, Lublin 1989.