Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Kowalska 9 w Lublinie

Historia nieruchomości zlokalizowanej w Lublinie przy ulicy Kowalskiej 9.

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

Dawny numer policyjny: 93 1/2
Numer hipoteczny: 628 bądź 623
Numer przed 1939: Kowalska 9
Numer po 194: -
Numer obecny: Kowalska 9

Kowalska 9 na mapie Lublina z 1928 roku
Kowalska 9 na panoramie Lublina z lat 30. XX wieku

Funkcje

Lokale handlowe i rzemieślnicze w latach 1918-1940:
Ankieta z dnia 22.X.1936 r. [Inspekcja budowlana 2078]:
1936 - 3 sklepy handlowe

Karta realności z dnia 07.XII.1940 r. [Inspekcja budowlana 2078]:
1940 - kamasznik
1940 - papier

Historia budynku

Właściciele:
dane z dnia 12.X.1896 - Rozenman
1915 - Szinker Chana
dane z dnia 22.X.1936 - Benjamin Pejsach Brikman

Lokatorzy według wyznania, płci i wieku (1940 rok):
chrześcijanie: 2
żydzi: 46

mężczyźni: 10
kobiety: 13

dzieci do lat 6 włącznie: 7
dzieci w wieku 7-18 lat włącznie: 16

Mieszkańcy nieruchomości według zawodu (1940 r.):
robotnicy: 1 (na parterze) + 1 (na poddaszu)
kupcy i przemysłowcy: 2 (na piętrze)
rzemieślnicy: 3 (na piętrze) + 1 (na poddaszu)
inne zawody: 1 (na piętrze)
bez zawodu: 1 (na piętrze)

Dodatkowe informacje:
Inspekcja budowlana, sygn. 2078
- protokół oględzin sporządzony dnia 20.XI.1936 r. przez Zarząd Miejski w Lublinie, Wydział Budownictwa, Oddział Inspekcji Budownictwa, dotyczący stanu domu Pejsy Brikmana przy ul. Kowalskiej 9, w obecności dozorczyni domu Józefy Dziedzic. Stwierdzono wówczas: - uszkodzone rynny; -brak oszklenia w otworach klatki schodowej. Z pisma wynika też, że dom przy ul. Kowalskiej 9 to 2-piętrowy budynek mieszkalny.
- zarządzenie wykonania robót budowlanych z dnia 19.XII.1936 r. nakazujące podjęcie robót w celu usunięcia uchybień stwierdzonych podczas oględzin budynku przy ul. Kowalskiej 9 w dniu 20.XI.1936 r. Chodzi tu o następujące prace: naprawę rynien i oszklenie otworów klatki schodowej. Wyznaczony termin
to 4 tygodnie (do dnia 22.I.1937 r.). Pismo skierowano do Pejsy Brikmana.
- pismo skierowane do Zarządu Miejskiego w Lublinie /Wydział Budownictwa/ w dniu 23.XII.1936 r. od E. Ł. Szrajbmana (zam. Lubartowska 50 m. 4) – dzierżawcy domu przy ul. Kowalskiej 9, należącego do Pejsacha Brikmana. Pismo zawiera powiadomienie o przystąpieniu z dniem 29.XII.1936 r. do wykonania prac zleconych Zarządzeniem z dnia 19.XII.1936 r. Na piśmie znajduje się odręczna adnotacja z dnia 07.I.1937 r. zawierająca relację oględzin przeprowadzonych w obecności dozorczyni domu Józefy Dziedzic. Oględziny te wykazały, że Zarządzenia nie wykonano, naprawiono jedynie jedną rynnę spustową od ulicy. Klatki schodowej natomiast ani nie wyremontowano ani nie oszklono.
- pozwolenie wydane przez Zarząd Miejski w Lublinie /Miejskie Wodociągi i Kanalizacja/ w dniu 17.VIII.1937 r. Pismo wystosowano do Pejsacha Brikmana na skutek prośby z dnia 05.VIII.1937 r. o pozwolenie na wykonanie urządzeń wodociągowo – kanalizacyjnych wewnątrz nieruchomości przy ul. Kowalskiej 4, pod warunkami określonymi w pozwoleniu.
- pismo z dnia 12.VI.1944 r. do Inspekcji Budownictwa Miejskiego w Lublinie, sporządzone przez Pawła Gdulę, zajmującego mieszkanie nr 2 w domu przy ul. Kowalskiej 9. Zgłasza on, że sufit i ściana boczna w lokalu grożą zawaleniem, ponieważ „rury odpływowe i wodociągowe są dziurawe i zepsute, dach dziurawy i woda poprzez sufit i ścianę stale spływa do mojego mieszkania.” Ponadto opisany stan pogorszył się dodatkowo po ostatnim bombardowaniu. W związku z tym petent prosi o zbadanie sprawy na miejscu i wydanie stosownego orzeczenia do przedstawienia w Urzędzie Mieszkaniowym. Na odwrocie znajduje się odręczna adnotacja o oględzinach budynku w dniu 16.VI.1944 r., które potwierdziły istnienie zauważonych przez petenta usterek i nieprawidłowości, które powinny być usunięte przez Zarząd Przymusowy. Jednakże „ogólny stan mieszkania jest niezły.”
- zaświadczenie z dnia 19.VI.1944 r. wydane przez Komisarycznego Burmistrza Miasta Lublina, Wydział Budownictwa, Oddział Inspekcji, wystosowane do Pawła Gduli, stwierdzające, iż zajmowane przez niego mieszkanie nr 2 na II piętrze domu przy ul. Kowalskiej 9 wymaga remontu. Z pisma wynika też, że „(...)instalacja kanalizacyjna prowadząca z facjaty jest nieszczelna i przepuszcza nieczystości, sufit (…) jest bardzo przemoknięty i wygięty”, a pokrycie dachu jest nieszczelne.

Opis budynku

Ankieta z dnia 22.X.1936 r. [Inspekcja budowlana, sygn. 2078]:
Położenie: Kowalska 9
Numer hipoteczny: 628
Właściciel: Benjamin Pejsach Brikman
Zarządca: -
Dzierżawca: Ezriel Lejbuś Szrajbman
Dozorca: Andrzej Dziedzic

Rodzaj nieruchomości: nieruchomość murowana przeznaczona na mieszkania i sklepy
Data rozpoczęcia użytkowania: „przypuszczalnie lat domu 80”
Z jakiego materiału wykonane są budynki: z cegły
Ilość mieszkań: 9, w tym:
- 3 mieszkania – 1 izba,
- 5 mieszkań – 2 izby,
- 1 mieszkanie – 3 izby
W powyższych mieszkaniach nie ma łazienek, ani też klozetów
Ilość mieszkań w suterenach: nie ma
Ilość piwnic: 2 (nie nadają się na schron)
Ilość pięter: 2, „4-izbowe, poddasze mieszkalne”

Urządzenie wodociągowe: wodociąg, dom nie jest skanalizowany, 2 ustępy nieskanalizowane; łazienek brak
Oświetlenie: naftowe
Ogrzewanie: 9 pieców zwyczajnych
Klatka schodowa: główna
Ilość balkonów: 2 od frontu; konstrukcja żelazna
Pokrycie dachu: blacha
Kiedy remontowano budynek: 20 lat temu
Czy fasada bądź cały budynek wymaga remontu: częściowego
Czy jest miejsce odpowiednie do urządzenia schronu przeciwgazowego?: nie ma

Dane dotyczące podwórza
Wymiary: „całe podwórze ma 2 metry szerok. i 8 m długości”
Nawierzchnia: kamienie
Jaka jest odległość budynku frontowego od oficyny: nie ma oficyny
Czy są stajnie, obory, chlewy, komórki: 1 komórka
Śmietnik: ruchomy
Roślinność: nie ma
Urządzenia do trzepania: trzepak
Co wiadomo o lokalach podziemnych: nie występują
Gdzie odpływają ścieki kuchenne: do zlewów
Jak często wywożone są nieczystości domowe i przez kogo?: przedsiębiorca prywatny, doły ustępowe co miesiąc, śmiecie co tydzień

Karta realności z dnia 07.XII.1940 r. [Inspekcja budowlana, sygn. 2078]
Położenie: Grodzka 22
Numer hipoteczny: 628
Administrator: Łukasiewicz (zam. Kołłątaja 5 m. 10)
Powierzchnia: ogółem: 182 m2, w tym:
- zabudowana: 168 m2,
- niezabudowana: 14 m2
Długość frontu: 13 mb. (głębokość 14 mb.)

Budynek frontowy mieszkalny
Liczba kondygnacji: 3
Główna klatka schodowa: 1
Boczna klatka schodowa: -
Liczba mieszkań: 9, w tym:
- 3 mieszkania – 1 izba,
- 4 mieszkania – 2 izby,
- 2 mieszkania – 3 izby
Liczba izb: 17
Liczba piwnic: 1
Liczba suteren niemieszkalnych: -
Liczba strychów: 1
Dopisek: Władza niemiecka, adm. Łukasiewicz (zam. Kołłątaja 5 m. 10); Kowalska 9

Literatura

Inspekcja budowlana 2078