Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Kościół pw. św. Jozafata, dawna cerkiew grecka w Lublinie

Pierwotnie była to cerkiew prawosławna, wzniesiona w 1790 roku przez greckich kupców na mocy zezwolenia króla Stanisława Augusta. Po 1833 roku była użytkowana przez Rosjan, w 1922 roku została przejęta przez Kościół katolicki. Dziś pełni funkcję kościoła rektoralnego.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

Kościół znajduje się przy ulicy Zielonej 3, fasadą przylega do ulicy.

Funkcja

Kościół pełni funkcje sakralne.

Historia

Cerkiew wzniesiono w 1790 roku na mocy zezwolenia udzielonego greckim kupcom przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1786 roku. Cerkiew należała wówczas do patriarchatu w Konstantynopolu. W 1833 roku budynek został rozbudowany i odnowiony, zaś w 1857 roku dobudowano dzwonnicę po zachodniej stronie fasady, według projektu architekta Ferdynanda Konotkiewicza. W tym czasie cerkiew przeszła w ręce Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. Po przejęciu przez katolików w 1922 roku, kościół został przebudowany. W okresie powojennym był kilkakrotnie remontowany. Obecnie pełni funkcję kościoła rektoralnego.

Kalendarium

1786 – przywilej króla Stanisława Augusta dla kupców greckich
1790 – budowa cerkwi
1833 – dalsza rozbudowa
1857 – dobudowa dzwonnicy po zachodniej stronie fasady
1922 – przejęcie budynku przez rzymskich katolików, nadanie wezwania św. Jozafata
1971 – remont kościoła
19891990 – kolejne remonty

Architekt

Ferdynand Konotkiewicz

Styl

Fasada cerkwi oraz dzwonnicy ma stylizowane formy architektury cerkiewnej w dziewiętnastowiecznym rosyjskim wydaniu. Wnętrze pozbawione cech stylowych.

Opis

Kościół zwrócony fasadą do ulicy Zielonej, wzniesiony na planie prostokąta, o prostym, salowym wnętrzu pozbawionym artykulacji i dekoracji architektonicznej. Wyraźne cechy stylowe posiada fasada i przylegająca do niej dzwonnica. Fasada jednoosiowa, wsparta po bokach przyściennymi, wysuniętymi filarami i zwieńczona trójkątnym szczytem. Na osi fasady znajduje się portal wejściowy, złożony z dwóch filarków ze stylizowanymi akantowymi kapitelami, zwieńczony półkolistym tympanonem, ponad nim, w szczycie, tryforyjna płycina. Od wschodu do fasady przylega dwuosiowa elewacja budynku dla duchowieństwa, od zachodu dzwonnica. Charakterystycznym elementem dekoracyjnym dzwonnicy są arkadowe płyciny oraz biforyjne okna najwyższej kondygnacji.

 

Opracował Hubert Mącik
Redakcja: Monika Śliwińska

Literatura