Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

"Kol Lublin" - rocznik Ziomkostwa Lubelskiego w Izraelu

KOL LUBLIN („Voice of Lublin”) to rocznik redagowany i wydawany przez Ziomkostwo Żydów Lubelskich w Izraelu. Pierwszy numer „Kol Lublin” został opublikowany w 1962 roku z okazji 20. rocznicy zagłady lubelskiej społeczności żydowskiej. Gazeta drukuje artykuły dotyczące kultury, języka i tradycji lubelskiej społeczności żydowskiej. Oprócz świadectw ocalonych publikowane są artykuły historyków zajmujących się tematyką Zagłady. Pierwsze numery czasopisma drukowane były w języku jidysz. Obecnie pierwszym językiem jest język hebrajski, niektóre teksty są tłumaczone na język angielski.  

"Kol Lublin" - rocznik Ziomkostwa Lubelskiego w Izraelu
winieta czasopisma "KOL Lublin"

Spis treści

[RozwińZwiń]

Tekst Nety Żytomirskiej - Avidar o „Kol Lublin”Bezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

 

„Kol Lublin” („Voice of Lublin”) to rocznik redagowany przez ziomkostwo Żydów Lubelskich - Lublinerów w Izraelu i diasporze. Czasopismo to jest głównym forum komunikacyjnym naszej społeczności. Mija właśnie 50 lat od opublikowania pierwszego rocznika. Wierzymy, że różnorodność tematów, obfitość danych i bogactwo wypowiedzi publikowanych w „Kol Lublin”, jest uzupełnieniem "Encyklopedii żydowskiej diaspory: Lublin", wybitnej publikacji zawierającej informacje o społeczności żydowskiej w Lublinie.

Pierwszy numer „Kol Lublin” został opublikowany w 1962 roku ku pamięci lubelskiej społeczności żydowskiej, która zginęła dwadzieścia lat wcześniej. Strony numeru wypełniał głęboki smutek i żal imigrantów. Wyrażało się to już na pierwszych stronach, gdzie Jakub Glatsztejn, Lublinianin, wielki poeta i pisarz opublikował elegię Umarli nie chwalą Boga

Na górze Synaj przyjęliśmy Torę,

A oddaliśmy ją w Lublinie,

Umarli nie chwalą Boga,

Tora ma służyć żywym.

I tak jak wszyscy razem

Staliśmy przy nadaniu Tory,

Tak samo umarliśmy wszyscy w Lublinie.

(tłum. Monika Adamczyk Garbowska).
Podstawowy cel „Kol Lublin” pozostał niezmienny przez 50 lat. Gazeta przywiązuje dużą wagę do bogatego świata kultury, języka i tradycji, które były esencją społeczności żydowskiej Lublina. Były to synagogi, jesziwy, szkoły, ruchy młodzieżowe, polityka, dzieła sztuki, muzyka, gazety i teatr. Cała żywa kultura stanęła w płomieniach w czasie Zagłady i jeśli nie będziemy jej szukać, zbierać i przechowywać w swojej pamięci, zostanie stracona na zawsze.
 
Artykuły w „Kol Lublin” pokazują zniszczenie społeczności żydowskiej. „Kol Lublin” zawiera nie tylko świadectwa ocalonych ale wiele artykułów napisanych przez wybitnych historyków, którzy byli i są znawcami Lublina. Należą do nich: Nachman Blumental, Nachman Korn, Alexander Bronowski, David Zilberklang, Robert Kuwałek.
 
„Kol Lublin” jest miejscem spotkania członków ziomkostwa, którzy dzielą się swoją wiedzą i zainteresowaniami dotyczącymi Lublina. Wyraża się to w wielu publikacjach. Poezja i literatura zajmuje szczególne miejsce w gazecie. Czasopismo dokumentuje również działalność Ziomkostwa Żydów Lubelskich w Izraelu jaka miała miejsce w ciągu roku oraz upamiętnia tych, którzy odeszli. Od niedawna pojawia się także nowa tematyka w związku z zainteresowaniem Izraelczyków organizujących wycieczki do Polski. Informacje zawarte w „Kol Lublin” są przez nich wykorzystywane aby uzupełnienić doświadczenie zdobytego na miejscu.
 
David Sztokfisz, Lublinianin, był typografem i redaktorem „Kol Lublin” przez 40 lat. Współpracował przy tworzeniu najważniejszych artykułów, a także zajmował się redakcją wielu książek, m.in. Ksiąg Pamięci. Pierwszymi członkami redakcji byli: Ovadia Feld, Elchanan Horowitza, Efraim Einstein. W 2003 roku wraz z publikacją 39. numeru wśród członków redakcji pojawiła się druga generacja - redaktorem została Neta Żytomirski - Avidar.
 
Co ciekawe, pierwszy numer „Kol Lublin” nie był numerowany. Prawdopodobnie redaktorzy uważali, że ukaże się jednorazowo. Kolejne wydanie zostało opublikowane dwa lata później, numer drugi pojawił się pod tytułem „Kol Lublin” i to był początek pięćdziesięciu lat ciągłego wydawania rocznika.
 
Jednym z najcenniejszych aspektów „Kol Lublin” jest fakt, że jest on pisany w języku ludzi danego czasu. Jidysz był językiem używanym w pierwszych numerach, potem pojawił się hebrajski jako język ojczysty następnej generacji. Dzisiaj w celu uczynienia „Kol Lublin” dostępnym dla większości Lublinerów, artykuły są tłumaczone z jednego języka na drugi przez członków ziomkostwa, jak również są pisane w języku angielskim.
 
„Kol Lublin” ewoluował na przestrzeni lat, zmienił się z kilku stron gazety, poprzez broszurę wykorzystującą coraz większą ilość fotografii, aż do 115-stronicowego magazynu. Pierwszy numer został zatytułowany "Lubliner Shtime" z tytułem hebrajskim "Kol Lublin" występującym w podtytule. Dzisiaj jest odwrotnie. Prosty rysunek przedstawiający linie dachów domów Lublina wraz z dachem synagogi (znajdującej się kiedyś pomiędzy Bramą Krakowską i Zamkiem) uzupełnia tytuł. Rysunek został wykonany przez lubelskiego architekta Aleksandra Szryfta na podstawie rysunku autorstwa Richarda Henkera „Dzielnica żydowska wokół zamku", opublikowanego książce Mejera Bałabana "Żydowskie miasto w Lublinie”.
 
W 2012 roku pamiętamy 70. rocznicę zagłady lubelskich Żydów i 50. rocznicę opublikowania pierwszego numeru „Kol Lublin”. Ziomkostwo lubelskie Żydów w Izraelu wyraża szczerą wdzięczność dla Teatru NN za wysiłki w zachowaniu pamięci o Żydach w Lublinie i za udostępnienie on-line kolekcji „Kol Lublin”.
 
Neta Żytomirska – Avidar
w 50 rocznicę wydania pierwszego numeru
 
na podstawie angielskiego tłumaczenia Szmulika Avidar
opracowała: Joanna Zętar
 

Archiwum numerów "Kol Lublin"Bezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

nr 1/1962 nr 2/1964 nr 3/1969 nr 4/1970
nr 5/1971 nr 6/1972 nr 7/1973 nr 8/1973
nr 9/1974 nr 10/1975 nr 11/1976 nr 12/1978
nr 13/1978 nr 14/1979 nr 15/1980 nr 16/1981
nr 17/1982 nr 18/1983 nr 19/1984 nr 20/1985
nr 21/1986 nr 22/1987 nr 23/1988 nr 24/1988
nr 25/1989 nr 26/1990 nr 27/1991 nr 28/1992
nr 29/1993 nr 30/1994 nr 31/1995 nr 32/1996
nr 33/1997 nr 34/1998 nr 35/1999 nr 36/2000
nr 37/2001 nr 38/2002 nr 39/2003 nr 40/2004
nr 41/2005 nr 42/2006 nr 43/2007 nr 44/2008
nr 45/2009 nr 46/2010 nr 47/2011 nr 48/2012
nr 49/2013 nr 50/2014 nr 51/2015 nr 52/2016
 
nr 53/2017 nr 54/2018 nr 55/2019  

 

Powiązane artykuły

Wideo

Historie mówione

Inne materiały

Słowa kluczowe