Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Kazimierz Karabasz

 

Urodzony 6 maja 1930 roku w Bydgoszczy. Dokumentalista w Wytwórni Filmów Dokumentalnych na ul. Chełmskiej 21 w Warszawie, współpracuje z Polską Kroniką Filmową i realizuje filmy dokumentalne - obecnie dla Studia Filmowego „Kronika”. Wykładowca, profesor, a w latach 1982 - 1987 dziekan Wydziału Reżyserii PWSFTviT w Łodzi. Od 2000 roku jest kierownikiem Zakładu Filmu Dokumentalnego. Autor książek o warsztacie dokumentalisty: Cierpliwe oko (WAiF 1977), Bez fikcji (WAiF 1985), Odczytać czas (PWSFTviT 1999), Rozmowa o dokumencie (PWSFTviT 2000).

Spis treści

[RozwińZwiń]

Wykształcenie i debiut reżyserski

 

W 1956 roku ukończył Państwową Wyższą Szkołę Filmową w Łodzi. Debiutował  w 1956 roku filmem Gdzie diabeł mówi dobranoc, zrealizowanym wspólnie z Władysławem Ślesickim.

 

Działalność reżyserska

 

Od roku 1956 współpracował z nieżyjącym już operatorem i autorem większości zdjęć do jego filmów, Stanisławem Niedbalskim. Stworzył seryjne dokumenty poświęcone różnym zbiorowościom, ich pasjom i pracy ( Ludzie w drodze, Muzykanci, Węzeł ), a także serię dokumentów poświęconym indywidualnemu bohaterowi ( Rok Franka W., Sobota, Przenikanie ) oraz fimy będące syntezami społecznymi ( Próba materii, Pamięć, Portret w kropli, O świcie i przed zmierzchem, W pierwszej fazie lotu ). Jest także twórcą „polskiej szkoły dokumentu”.
W historii filmu polskiego funkcjonuje termin „szkoła Karabasza”, oznaczający metodę kręcenia dokumentów w oparciu o długotrwałą obserwację, a nie inscenizację ( inscenizacja obowiązywała w tamtych czasach w dokumentach propagandowych i w Polskiej Kronice Filmowej ). Ścieżkę dźwiękową z autentycznymi dialogami kręcono wraz z obrazem, a w warstwie obrazowej eksponowano zbliżenia.

 

Współpraca z Ośrodkiem "Brama Grodzka - Teatr NN"

 

W ramach projektu "Spotkania z dokumentem filmowym", w  dniach  2 - 3 marca 1997 roku odbyło się spotkanie z reżyserem oraz projekcja jego filmów: Ludzie z pustego obszaru, Muzykanci, Węzeł, Na progu, Punkt widzenia, Portret w kropli, Rok Franka W., Próba materii. Czytaj więcej

 

Dorobek reżyserski

 

1.Etiudy szkolne PWSFTviT

2008 – Jak w niebie ( F. Marczewski ) - opieka artystyczna
2007 – Próba ( J. Wagner ) - opieka artystyczna
2007 – Edyta - opieka artystyczna
2005 – Próba ( O Krystianie Lupie ... ) - opieka pedagogiczna
2005 – Island - opieka artystyczna
2004 – Hej szpaku - opieka artystyczna
2003 – Sądzę Ciebie według siebie - opieka pedagogiczna
2003 – Konrad Góra - opieka artystyczna
2003 – Bar na Viktorii - opieka artystyczna
2002 – Zanim zgaśnie światło... - opieka artystyczna
2002 – Pędzę, pędzę... - opieka artystyczna
2002 – Jestem Piotrek... - opieka artystyczna
2002 – Film życia. Paweł i Ewa - opieka artystyczna
2002 - Ewelina! - opieka artystyczna
2001 – Dzień bez słońca - opieka pedagogiczna
2000 – Między sąsiadami - Pośrednik. Karl Dedeciius - opieka artystyczna
1999 - Głowy ( D. Zieliński ) - opieka pedagogiczna
1999 - Dom ( M. Zambrzycka ) - opieka pedagogiczna
1998 – Nie wiem jak będzie - opieka pedagogiczna
1997 – Cisza ( M. Szumowska ) - opieka pedagogiczna
1995 - M plus M - opieka pedagogiczna
1995 – Litofon - opieka pedagogiczna
1993 - A hero - opieka pedagogiczna
1992 – Od potopu do potopu - opieka pedagogiczna
1992 – Muszę - opieka pedagogiczna
1991 – Wlazł kotek ( P. Trzaskalski ) - opieka pedagogiczna
1991 – Plac - opieka pedagogiczna
1991 – Czerwony Raków - opieka pedagogiczna
1990 – Wyjść z czerni - opieka pedagogiczna
1990 – Schronisko - opieka pedagogiczna
1990 – Nord Sud - opieka pedagogiczna
1989 – Sttutgart - opieka pedagogiczna
1988 – Wojny mentalne - opieka pedagogiczna
1988 - W drodze do... (Fragment większej całości) - opieka pedagogiczna
1988 – Monika - opieka pedagogiczna
1988 – Lekcja ( J. Pyczak ) - opieka pedagogiczna
1987 – Portret podwójny - opieka pedagogiczna
1987 – Czekam na każda wiadomość z Polski - opieka pedagogiczna
1986 – Jak nie ma wojny - opieka pedagogiczna
1986 – Al. Wilanowska, n 22 - opieka pedagogiczna
1985 – Warius - opieka pedagogiczna
1985 -  W środku Polski, na końcu świata - opieka pedagogiczna
1985 – Razem ( W. Nowak ) - opieka pedagogiczna
1985 – Razem ( W. Molski ) - opieka pedagogiczna
1985 – Nie ja - opieka pedagogiczna
1984 – Żegnaj mamo - opieka pedagogiczna
1984 – Prześcieradło z kamieni - opieka pedagogiczna
1984 – Miasteczko - opieka pedagogiczna
1984 – Lunapark - opieka pedagogiczna
1984 – Ingwar - opieka pedagogiczna
1984 - Excelsior ? - opieka pedagogiczna
1983 – Tylko chwila - opieka pedagogiczna
1983 – Stare kobiety - opieka pedagogiczna
1983 - Próba ( B. Snarska ) - opieka pedagogiczna
1983 - Kwiecień, 19 (1943 – 1983) - opieka pedagogiczna
1983 – Kup gazetę ! - opieka pedagogiczna
1982 – Wróblewskiego godzina 13. 00 - opieka pedagogiczna
1982 – Śmierć ptaka. O Kaszubach - opieka pedagogiczna
1982 – Sonda - opieka pedagogiczna
1982 – Pan Mikołaj - opieka pedagogiczna
1981 – Moje dotknięcie jest dotknięciem kobiety - opieka pedagogiczna
1980 – Poczekaj, poczekaj - opieka pedagogiczna
1979 – Prolog - opieka pedagogiczna
1979 – Niedziela ( S. Grunberg ) - opieka pedagogiczna
1979 – Głosy ( T. Przestępski ) - opieka pedagogiczna
1979 – Doktorat z funkcji różniczkowalnych - opieka pedagogiczna
1979 – Champion off - opieka pedagogiczna
1978 – Tkaczka i mistrz - opieka pedagogiczna
1978 – Skarbnicy - opieka pedagogiczna
1978 – Serpico - opieka pedagogiczna
1978 – Schemat - opieka pedagogiczna
1978 - A my wiemy, że to jest inaczej - opieka pedagogiczna
1978 - A będzie wam dane - opieka pedagogiczna
1977 – Wersja - opieka pedagogiczna
1977 – Światła nadziei - opieka pedagogiczna
1977 – Próba ( W. Dziki ) - opieka pedagogiczna
1977 – Pracownia ( M. Szczepański ) - opieka pedagogiczna
1977 – Polowanie ( B. Jabłońska-Battek ) - opieka pedagogiczna
1976 – Zupa - opieka pedagogiczna
1976 – Przystosowanie - opieka pedagogiczna
1976 – Na uwięzi - opieka pedagogiczna
1976 – Lekcja ( K. Czajka ) - opieka pedagogiczna
1976 – Każdy jeden z... - opieka pedagogiczna
1976 - Choinka - opieka pedagogiczna
1975 - Wesele ( A. Fotez ) - opieka pedagogiczna
1975 – Waldemar - opieka pedagogiczna
1975 – Przed sezonem - opieka pedagogiczna
1975 – Ogródki - opieka pedagogiczna
1975 – Małżeństwo Nastarowiczów - opieka pedagogiczna
1975 – Grand Hotel - opieka pedagogiczna
1975 – Akt strzelisty - opieka pedagogiczna
1974 – Sprawa - opieka pedagogiczna
1973 – Elżbieta K. - opieka pedagogiczna
1972 - W kolejce po szczęście - opieka pedagogiczna
1972 – Różnica - opieka pedagogiczna
1972 – Kocha... lubi... szanuje...? - opieka pedagogiczna
1972 – Jako tako - opieka pedagogiczna
1972 – Interferencje - opieka pedagogiczna
1972 - Dom ( S. Banaś ) - opieka pedagogiczna
1971 – Zofia i Ludmiła - opieka pedagogiczna
1971 – We dwoje - opieka pedagogiczna
1971 – Szkoła rodzenia - opieka pedagogiczna
1971 - Pytania ( F. Falk ) - opieka pedagogiczna
1971 - Pamięć ( A. Marczewski ) - opieka pedagogiczna
1971 – Pajace - opieka pedagogiczna
1971 - Lustro ( J. Domaradzki ) - opieka pedagogiczna
1971 – Karin - opieka pedagogiczna
1971 – Dzień pracy - opieka pedagogiczna
1971 – Drabina - opieka pedagogiczna
1971 – Dlaczego jesteśmy razem - opieka pedagogiczna
1971 – Czas: 5 minut - opieka pedagogiczna
1971 – Absolutorium - opieka pedagogiczna
1970 - Powroty ( J. Chondrokostas ) - opieka pedagogiczna
1970 -  Jutro. 31 kwietnia - 1 maja 1970 - opieka pedagogiczna
1969 – Wacław A. - opieka pedagogiczna
1969 – Report. September 1968 - opieka pedagogiczna
1969 – Na skrzydłach - opieka pedagogiczna
1969 – Marta - opieka pedagogiczna
1968 - Wernisaż ( J. Janicki ) - opieka pedagogiczna
1968 – Twarze - opieka pedagogiczna
1968 – Projekt - opieka pedagogiczna
1968 – Kilka słów do tamtej części sali - opieka pedagogiczna
1968 – Dziewczyna z marzeń - opieka pedagogiczna
1968 – Adopcja - opieka pedagogiczna
1967 – TBC - opieka pedagogiczna
1967 – Radość życia - opieka pedagogiczna
1967 – Początek eksperymentu - opieka pedagogiczna
1967 – Niech żyją nam - opieka pedagogiczna
1967 – Godzina uczuć - opieka pedagogiczna
1967 – Dwóch - opieka pedagogiczna
1967 - Dom ( A. Titkow ) - opieka pedagogiczna
1967 – Carmen - opieka pedagogiczna
1966 – Za pięć minut - opieka pedagogiczna
1966 – Wieczorna klasówka - opieka pedagogiczna
1966 – Urząd - opieka pedagogiczna
1966 – Trio Barlycz - opieka pedagogiczna
1966 – Mistrz - opieka pedagogiczna
1966 – Męska profesja - opieka pedagogiczna
1966 – Lekcja 41 - opieka pedagogiczna
1966 – Jeźdźcy - opieka pedagogiczna
1966 – Apolliny - opieka pedagogiczna
1965 - W każdą noc - opieka pedagogiczna
1965 – Uwertura - opieka pedagogiczna
1965 – Przy egzemplarzu - opieka pedagogiczna
1965 – Pilot station - opieka pedagogiczna
1965 – Markiewiczowie - opieka pedagogiczna
1965 – Jestem sobie przedszkolaczek - opieka pedagogiczna
1964 – Za parawanem - opieka pedagogiczna
1964 – Regina C. - opieka pedagogiczna
1964 – Mój dom, ( R. Uzunow ) - opieka pedagogiczna
1964 – List do dzieci - opieka pedagogiczna
1964 – Izba - opieka pedagogiczna
1964 – Baza - opieka pedagogiczna
1955 – Jak co dzień... - reżyseria, scenariusz
1955 – Człowiek nie umiera - współpraca reżyserska
1953 – Złote i czarne - reżyseria, scenariusz
1953 – Przygoda Lucynki - współpraca reżyserska

 

2. Filmy dokumentalne: krótki metraż, dokument, animacja


2008 – Zaungaste – zza płotu - inspiracja
2008 - Co w bagażu? - realizacja, scenariusz i zdjęcia
2006 - Pan Franciszek - realizacja, scenariusz i zdjęcia
2005 - Za rogiem, niedaleko... - realizacja, scenariusz i zdjęcia
2004 – Spotkania - realizacja, scenariusz i zdjęcia
2001 - W pierwszej fazie lotu... - realizacja, scenariusz
2001 - Czas podwójny
1999 - O świcie i przed zmierzchem - realizacja, scenariusz i zdjęcia
1997 - Portret w kropli - realizacja, scenariusz i zdjęcia
1996 - Początek, We własnym kręgu, Pierwsze etiudy [w:] Filmówka
1994 – Okruchy - reżyseria
1994 – Profesor Jeremi Czaplicki - opieka artystyczna
1994 – Okruchy - reżyseria
1993 – Okruchy z ulicy Żelaznej i okolicy - realizacja, scenariusz
1992 – Niemcy w Polsce - scenariusz
1991 – Na przykład – ulica Grzybowska 9 - reżyseria, scenariusz
1990 – Widok z huty - reżyseria, scenariusz
1987 – Urszula i Leszek. Rozmowy rodzinne - opieka artystyczna
1987 – Chleb i sól - opieka artystyczna
1985 – Pamięć - realizacja, scenariusz
1981 - Próba materii - realizacja, scenariusz
1979 – Dialog - realizacja, scenariusz
1978 – Przenikanie - reżyseria, scenariusz, lektor
1977 -  Lato w Żabnie - realizacja
1975 – Obrazki na żywej skórze - opieka artystyczna
1974 - Punkt widzenia - realizacja, scenariusz
1974 – Miasteczka na warsztacie - opieka pedagogiczna
1973 – Ze wsi - opieka pedagogiczna
1973 – Krystyna M. - reżyseria, scenariusz
1972 – Przed - realizacja, scenariusz
1971 – Przechowalnia - opieka artystyczna
1970 – Zgodnie z rozkazem - reżyseria, scenariusz
1970 – Przypis - reżyseria
1970 – Florczakowie - opieka pedagogiczna
1969 - Z miasta Łodzi - opieka artystyczna
1969 – Sobota - reżyseria, scenariusz
1967 – Rok Franka W. - realizacja, scenariusz
1965 – Urodzeni w roku 1944 - realizacja
1965 – Na progu - realizacja
1965 – Chwila ciszy - scenariusz
1963 - W klubie - realizacja
1963 – Ptaki - realizacja
1962 – Tu gdzie żyjemy - realizacja, scenariusz
1962 – Pierwszy krok - realizacja, scenariusz
1962 – Jubileusz - realizacja
1961 – Węzeł - realizacja
1960 – Trochę inny świat - realizacja
1960 – Muzykanci - realizacja
1960 – Ludzie w drodze - realizacja
1959 – Dzień bez słońca - realizacja, scenariusz
1958 - Z Powiśla - realizacja, scenariusz
1957 – Ludzie z pustego obszaru - realizacja, scenariusz
1956 – Gdzie diabeł mówi dobranoc - realizacja, scenariusz
1952 – Na wielkiej budowie - asystent reżysera

 

3. Filmy fabularne


1984 - Cień już niedaleko - reżyseria
1979 - Wędrujący cień - telewizyjny fabularny
1977 - We dwoje - fabularny telewizyjny
1976 - Pryzmat - telewizyjny dokument fabularyzowany
1971 - Sierpień - zapis kronikalny - dokument fabularyzowany


4. Teatr TV – spektakle


1991 - W naszym domu - autor, reżyseria
1983 – Epizod z roku 1942 - scenariusz, reżyseria
1981 – Srebrne wesele - reżyseria
1980 – Śmierć komiwojażera - reżyseria
1978 - Więź ( A. Strindberg ) - scenariusz, reżyseria
1978 – Pani Dally - reżyseria
1977 – Dobre życie - scenariusz, reżyseria

 

Nagrody i odznaczenia

 

1. Nagrody za krótki metraż, dokument, animację

1971 – Przypis - wyróżnienie Ministra Obrony Narodowej
1971 – Sobota - Oberhausen (MFFK), Nagroda w kategorii filmu dokumentalnego
1971 – Sobota - Lipsk (MFF), Wyróżnienie
1969 - Rok Franka W. - Oberhausen (MFFK), Nagroda w kategorii filmu dokumentalnego
1969 - Rok Franka W. - Nagroda Prezesa Komitetu d/s Radia i Telewizji
1968 - Rok Franka W. - Kraków (Krakowski FF - Konkurs Krajowy; do roku 2000 Ogólnopolski FFK), Grand Prix „Złoty Lajkonik”
1963 – Pierwszy krok - Tours (MFF), Nagroda Jury
1963 - Pierwszy krok - Lipsk (MFF), Wyróżnienie
1962 – Ludzie w drodze - Tours (MFF), Nagroda Jury
1962 - Pierwszy krok - Kraków (Ogólnopolski Festiwal Filmów Krótkometrażowych), I Nagroda „Złoty Smok Wawelski” w kategorii filmów oświatowych
1962 - Ludzie w drodze - Cork (MFF), Nagroda Specjalna
1961 – Muzykanci - San Francisco (MFF), Golden Gate Award w kategorii filmu dokumentalnego
1961 - Muzykanci - Oberhausen (MFFK), Nagroda Główna
1961 - Muzykanci - Mexico City (MFFK), Nagroda specjalna
1961 - Muzykanci - Kraków (Ogólnopolski Festiwal Filmów Krótkometrażowych) I Nagroda "Złoty Smok Wawelski" w kategorii filmów dokumentalnych
1960 - Muzykanci - Wenecja (MFFK i D), „Złoty Lew św. Marka”
1960 - Muzykanci - Tours (MFFK), Nagroda Specjalna Jury
1960 - Muzykanci - Syrenka Warszawska (Nagroda Klubu Krytyki Filmowej SDP) za najlepszy film krótkometrażowy
1960 - Muzykanci - Lipsk (Międzynarodowy Festiwal Filmów Dokumentalnych i Animowanych), Grand Prix
 

 

2. Nagrody za film fabularny

 

1977 – Pryzmat - Olsztyn (Festiwal Polskiej Twórczości Telewizyjnej), nagroda "Gazety Olsztyńskiej"

 


3. Inne nagrody i odznaczenia


1964 - Nagroda (Nagroda Państwowa I stopnia; zespołowa)
1969 - Nagroda (Ministra Kultury i Sztuki, indywidualna II stopnia)
1975 – Odznaczenie (Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski z okazji 30-lecia kinematografii w Polsce Ludowej)
1982 - tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego sztuki filmowej
1983 - Nagroda (Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za osiągnięcia reżyserskie w Teatrze Telewizji, ze szczególnym uwzględnieniem widowiska Epizod z roku 42 opartego na dziennikach Janusza Korczaka)
1992 - tytuł naukowy profesora zwyczajnego sztuki filmowej
1998 - Odznaczenie (Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski z okazji 50-lecia PWSFTviT)
1999 - członkostwo Niemieckiej Akademii Sztuki
2003 - Nagroda (Specjalne Wyróżnienie za całokształt twórczości oraz nagroda Prezesa TVP na Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Filmowej „Prowincjonalia” we Wrześni)
2004 - Nagroda („Specjalny Złoty Dinozaur” dla twórcy z powodzeniem łączącego własną działalność artystyczną z pracą pedagogiczną na 11. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym „Etiuda” w Krakowie)
2006 - Nagroda (Nagroda Specjalna „Smok Smoków” za całokształt twórczości w dziedzinie filmu dokumentalnego na 46. Krakowskim Festiwalu Filmowym)
2008 - Odznaczenie (Złoty Medal „Zasłużony Kulturze - Gloria Artis”)
2008 - Nagroda (Nagroda za Wybitne Osiągnięcia w Filmie Dokumentalnym na XVI Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych „Plus Camerimage” w Łodzi)
2010 -  na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi odsłonięto gwiazdę reżysera w Alei Gwiazd (w okolicach Hotelu Grand i kina „Polonia”)

 

Opracował: Piotr Kalwiński
 

Literatura

 

http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/519246 dostęp 26.05.2010

http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_karabasz_kazimierz dostęp 26.05.2010

Felis Paweł T., Karabasz i szorstkie obrazy [w:] „Gazeta Wyborcza” 2010 r., nr 104 (06.05), s. 13.

Za kamerą wybitni współcześni polscy dokumentaliści [w:] „Dziennik. Polska. Europa. Świat” 2009 r., nr 005 (07.01), s. 20.

Karabasz K., Barwy bialej plamy czasu [w:] „Kino” 1969 r. , nr 10, s.45-51.

Skwara J., Świat Kazimierza Karabasza [w:] „Film” 1962 r. , nr 38, s. 6-7.