Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Kaplica przy kościele pw. św. św. Piotra i Pawła w Lublinie

Kaplica pw. Niepokalanego Serca Maryi powstała w latach 1857-1860, z fundacji Jadwigi Bielskiej i Michała Kamińskiego.

Kaplica pw. Niepokalanego Serca Maryi powstała w latach 1857-1860, z fundacji Jadwigi Bielskiej i Michała Kamińskiego.
 
 
 
Spis treści
 
 
 
Lokalizacja
Kaplica znajduje się przy wschodniej części kościoła św. Piotra i Pawła. Obiekt usytuowany w centrum Lublina, przy ulicy Krakowskie Przedmieście, na parceli pomiędzy ulicami Kościuszki i Kapucyńską, tyłem do zabudowy ulicy Peowiaków. Stanowi wschodnią część południowej pierzei Placu Litewskiego.
 
 
Funkcja
Kaplica spełnia funkcje sakralno-modlitewne.
 
 
Historia
Kościół i wchodzący w skład zabudowy klasztor, powstał z fundacji księcia Pawła Karola Sanguszki, marszałka Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz jego żony Anny Marii z Lubomirskich, właścicieli pałacu położonego w głębi Placu Litewskiego. Sanguszkowie nabyli od Hieronima Jałowieckiego, regenta Wielkiego Księstwa Litewskiego teren naprzeciw pałacu z przeznaczeniem na budowę kościoła. Umowę zawarto 2 grudnia 1723 w Lubartowie pomiędzy księciem, a warszawskim architektem Karolem Bayem. Kościół otrzymał skromną, typowo „kapucyńską” barokową architekturę, z przylegającym od zachodu czworobokiem budynków klasztornych. Były tam też podwórza i zabudowania gospodarcze. Resztę obszernej parceli, sięgającej ulicy Narutowicza, zajmował ogród. Całą posiadłość otoczono wysokim murem. W 1769 roku kościół uległ pożarowi. W latach 1857-1860 od strony wschodniej dobudowano neogotycką kaplicę Bractwa Różańcowego według projektu Bolesława Podczaszyńskiego i Michała Kamińskiego. Kaplica pw. Niepokalanego Serca Maryi powstała z fundacji Jadwigi Bielskiej i Michała Kamińskiego.
 
 
Architekt
Budowę kompleksu kościelno-klasztornego prowadzono w latach 1726-1733 według projektu architekta Karola Baya pod okiem jego bratanka - Jana Baya. Projekt nawiązywał do fasady rzymskiej świątyni Il Gesu - budowla miała być jej dalekim odbiciem. Kaplica powstała w latach 1857-1860 według projektu Bolesława Podczaszyńskiego i Michała Kamińskiego.
 
 
Styl
 
Kościół i klasztor reprezentują typowo „kapucyńską”, barokową architekturę. Kaplica w stylu neogotyckim.
 
 
Opis budynku
Kaplica neogotycka, murowana z cegły, gładko otynkowana, o rzucie zamkniętego trójbocznie prostokąta. Szerokością zrównana z drugim przęsłem kościoła, do którego otwiera się półkolistą arkadą. Budowla dwuprzęsłowa, z trójboczną absydą w przęśle wschodnim, osłonięta sklepieniem krzyżowo-żebrowym (o układzie gwieździstym), wspartym na przyściennych wiązkowych filarach. Z zewnątrz oskarpowana, nakryta dachem dwuspadowym. Nad absydą trójpołaciowy dach, pobity blachą miedzianą, sięgający wysokości gzymsu koronującego kościół. W osiach miedzy uskokowymi skarpami znajdują się ostrołukowe okna.
 
 
Wnętrze
Wnętrze kaplicy ma kwadratową część nawową i trójboczną - ołtarzową. Posadzka absydy wyniesiona o jeden stopień, ołtarz o trzy. Nisze okienne w absydzie profilowane żebrami. Wsparcie dla żeber sklepiennych stanowią wiązkowe filary, opięte schodzącymi w dół służkami mającymi kształt smukłych kolumnek o roślinnych kapitelach. W części nawowej sklepienia dekorują roślinne wzorniki.
W centralnym miejscu kaplicy znajduje się ołtarz z białego marmuru, nad którym umieszczono pełnoplastyczną figurę Matki Bożej dłuta Sosnowskiego.
Dopełnieniem wystroju są witraże figuralne. W nawie ukazują one wizerunki świętych, natomiast w absydzie cykl chrystologiczno-maryjny.
 
 
 
Opracowała Paula Paluch
 Redakcja: Monika Śliwińska




  

 Literatura
Denys M., Wyszkowski M.,  Lublin i okolice - przewodnik, Idea Media, Lublin 2001.
Turski S., Szlakami dziedzictwa kulturowego regionu lubelskiego, UMWL, Lublin 2002.
Karty ewidencji zabytków architektury i budownictwa.