Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Józef Zięba (ur. 1932)

Poeta, prozaik, pamiętnikarz, publicysta. W latach 1968-1989 dyrektor Muzeum Literackiego Józefa Czechowicza w Lublinie.

Spis treści

[RozwińZwiń]

Młodość. Wołyń - Chełm - Lublin

Urodzony 15 sierpnia 1932 roku w rodzinie rzemieślniczej w Powursku na Wołyniu, syn Władysława Zięby i Antoniny z domu Bomba. W 1943 roku  rodzina jego zmuszona  do opuszczenia swojego domu z powodu zagrożenia rzeziami ukraińskimi  zamieszkała w Kowlu. Następnie przenosi się  do Chełma, gdzie w 1947 roku kończy Szkołę Podstawową nr 2, a cztery lata później Gimnazjum i Liceum im. S. Czarnieckiego.
 
Na studia przenosi się do Lublina, gdzie w 1955 otrzymuje stopień magistra filologii polskiej  na KUL-u. W 1974 za rozprawy Amatorski ruch teatralny na wsi 1918-1939  otrzymuje stopień naukowy doktora w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie.

Działalność w Lublinie

W pierwszych latach po ukończeniu edukacji na uczelni, należy do efemerycznych grup literackich “Golkonda” i “Atlantyda” założonych przez Piotra Kuncewicza. Związany jest również z  Lubelskim Klubem Literackim, dla  którego współpracuje przy redagowaniu kolumny pt. Teraz w „Kurierze Lubelskim”. Od 1957 pracował w Miejskim, a potem Lubelskim Domu Kultury, jako instruktor w poradni Kulturowo-Oświatowej, potem kierownik działu organizacji pracy, dokumentacji i wydawnictw. Organizował i w latach 1968 do 1989 był kierownikiem Muzeum Literackiego im. J. Czechowicza w Lublinie.

 
Do rozwiązania w stanie wojennym był członkiem ZLP. Od 1989 roku należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, a w 1996 roku został prezesem Zarządu jego lubelskiego oddziału.

Twórczość

Jako poeta debiutował na łamach "Tygodnika Powszechnego" (nr 30) w roku 1957. Na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych  zaliczono go do bardzo obszernego i zróżnicowanego nurtu liryki refleksyjno-kontemplacyjnej. Jego twórczość była doceniona licznymi nagrodami. U progu lat siedemdziesiątych otrzymuje za tomik poezji Świadectwo istnienia nagrodę im. J. Czechowicza. Za opowiadania o motywach regionalnych  pt. Szklaneczka Króla Stasia w 1977 nagrodzony zostaje przez Towarzystwo Miłośników Lublina.  Powieść  Dzierżak przynosi mu wyróżnienie w konkursie ZLP i Ludowej Spółdzielni Wydawniczej. Następnie zdobywa Nagrodę Miasta Lublina w 1978, a potem I miejsce w konkursie Polacy na Wołyniu i Polesiu 1939-1946 za wspomnienia zatytułowane Znad Stochodu. Jest autorem rozpraw, artykułów i szkiców naukowych. Opracowywał katalogi do organizowanych przez siebie, licznych wystaw literackich.

 
Posiada liczne odznaki i odznaczenia m.in.: medal “Gorącym Sercom” (1977), odznakę Zasłużony Działacz Kultury (1980), srebrną honorowa odznakę Zasłużonemu dla Lublina (1981), honorową odznakę Za Zasługi dla Lubelszczyzny (1986).

Mieszka na stałe w Lublinie.
 


/oprac. za: Pisarze współcześni regionu lubelskiego. Leksykon, red. J. Smolarz, Lublin 1999/

Wybrana bibliografia

 

Dobrobek poetycki

Stęskniony krokodyl (Lublin 1957)

Krzyk wojenny ( udramatyzowany montaż poetycki, Lublin 1958)

Wierność cieni (Lublin 1961 współautor: Stanisław Weremczuk)

Zasiew soczysty (Lublin 1965)

Świadectwo istnienia (Lublin 1970)

Z dalekich wypraw (Lublin 1972)

 

Opowiadania

Szklaneczka króla Stasia i inne lubelskie opowieści (Lublin 1977 )

Wspaniały dar króla i inne lubelskie opowieści (Lublin 1996)

 

Opracowania

Działalność kulturalno-oświatowa szkoły w środowisku wiejskim (Warszaw1964)

25 lat życia literackiego Lubelszczyzny (Lublin 1969).Informator wystawy

Życie Literackie Lublina w okresie PKWN (1974)

Informator Literacki Lubelskiego Oddziału ZLP (1976)

Ruch Teatralny na wsi 1918- 1939 (1976)

Przypisy

1.Zięba Józef Wiesław [w:] Pisarze współcześni regionu lubelskiego. Leksykon, red. J. Smolarz, Lublin 1999, s. 327-330.

2. Zięba Józef Wiesław [w:] Pięćdziesiąt lat życia literackiego Lubelszczyzny , red. E. Łoś, Lublin 1982, s.102-103.

3. Okoń Z. W., Strofy sercem pisane. Antologia poezji chełmskiej, Chełm 2000, s. 384-385.

4. Michalski W., Od Przybosia do „Przebudzenia” czyli o poezji w Lublinie lat 1944- 1976 [w:] Lublin literacki 1932-1982. Szkice i wspomnienia, red. W. Michalski, J. Zięba, Lublin 1984, s. 130.

Zdjęcia

Wideo

Audio

Historie mówione

Inne materiały

Słowa kluczowe