Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Jateczna 7 w Lublinie (nie istnieje)

Historia nieruchomości zlokalizowanej w Lublinie przy ulicy Jatecznej 7. Obecnie adres nie istnieje.

Spis treści

[RozwińZwiń]

LokalizacjaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Dawny numer policyjny: 510
Numer hipoteczny: -
Numer przed 1939: Jateczna 7
Numer po 1944: -
Numer obecny: nie istnieje

 

Jateczna 7 na mapie Lublina z 1928 roku

Jateczna 7 na panoramie Lublina z lat 30. XX wieku

 

Historia budynkuBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Właściciele:
1899 - szkoła żydowska (cheder)
1915 - szkoła „Talmud”
lata 30. XX w. - Gmina Żydowska - Szkoła Żydowska Powszechna Religijna dla biednych dzieci „Talmud-Tora” w Lublinie, adm. Sara Mecherowska [Macharowska] (ur. w 1902 r., zam. ul. Szeroka 29)

Lokatorzy według wyznania, płci i wieku (1940 rok)

Ogólna ilość mieszkańców Mężczyzn Kobiet

Dzieci do lat 18
włącznie

Uwagi

Chrześcijan - brak

Żydów - 114

37 48 29  

 

Mieszkańcy nieruchomości według zawodu (1940 r.):
Pracownicy umysłowi - 4
Kupcy i przemysłowcy - 4
Rzemieślnicy - 6

Dodatkowe informacje:
W budynku szkoły mieściła się również kuchnia Gminy Żydowskiej oraz punkt dożywiania.

Plan budowy z IX 1931 r. wskazuje z jednej strony na sąsiedztwo z Zamkiem, od drugiej zaś z synagogą.

 

Opis budynkuBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Inspekcja Budowlana, sygn. 1778:
Powierzchnia - ogółem: 646 m2, w tym:
 - zabudowane: 161 m2,
 - podwórze: 485 m2

Długość frontu: 68 mb.

Budynki:
3- piętrowy, murowany, przeznaczony na szkołę religijną.
Pomieszczeń: 12, w tym 1 jednoizbowe i 7 mieszkań dwuizbowych, przeznaczonych na cele mieszkaniowe
Ogród: 30 m2

 

Fragmenty relacji mówionychBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Marian Milsztajn
„Kiedy miałem trzy lata rodzice oddali mnie do chederu. W chederze uczyłem się do trzynastego
roku życia. Cheder mieścił się przy Wielkiej Synagodze, na Jatecznej. Cheder i Talmud Tora to jest
to samo. Cheder mógł być u rebego w domu lub w Talmud Tora. Tam też była szkoła powszechna
w języku żydowskim. Język polski był, ale nie chcieli się uczyć. Pierwszy raz do chederu zaniosła
mnie mama przez ulicę Ruską, aż do synagogi na Jatecznej. Obok synagogi był czteropiętrowy dom,
gdzie na dole był cheder, a na wyższych piętrach były klasy. Melamed, nauczyciel siadał
na wysokim krześle i nauczał nas.”

Izydor Sznajdman
„Do Talmud Tory przy Wielkiej Synagodze wchodziło się od ulicy Jatecznej. Ten budynek miał
różne klasy, w których kształciła się młodzież. Synagoga była potężna, duża, wysoka, w środku było
takie podium gdzie czytano Tore, dookoła były ławki, od sufitu wisiały ciężkie lichtarze. Nie było
żadnych malowideł, na samej arce, gdzie przechowuje się radałe, tam mogły być lwy lub coś w tym
rodzaju. Maharam to była bożnica na piętrze, to była jakby oddzielna budowla. Większa bożnica
łącząca się z Maharam nazywał się Maharszal. W Lublinie na Szerokiej była też bożnica Rems
Betmedrich.”

Aleksander Szryft
„Dla najuboższych dzieci żydowskich Gmina Żydowska prowadziła Talmud-Torę przy Jatecznej.
Mieściła się ona z tyłu Synagogi Maharszala. Chodziły tam dzieci z rodzin, których nie było stać
na zapłatę w chederze. W Talmud-Torze, podobnie jak w chederach, uczono głównie przedmiotów
religijnych, ze świeckich wykładana była tylko matematyka.”

*
„Przy Jatecznej znajdował się także Besmedresz, nazywany także Kuls Besmedresz
lub Besmedresz de Kahal. Był to gminny dom nauki. Mieścił się on po przeciwnej stronie
Maharszalszul, ale jeszcze przed nią. Budynek jego stał na zakręcie ulicy Jatecznej. Mój dziadek,
który mieszkał na przeciwko tego Besmedresz, wstawał bardzo wcześnie. Najpierw obmywał się
rytualnie, ponieważ bez tego nie można było zrobić trzech kroków. Następnie szedł do Besmedresz,
tam studiował Talmud. Często miał tam też wykłady dla lubelskich Żydów. O dziewiątej godzinie
rano wracał do domu i szedł do pracy.”

 

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Inspekcja Budowlana, sygn. 1778