Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Jan Jerzy Karge (1775–1837)

Lubelski pastor ewangelicki

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Pochodzenie

Karge z pochodzenia był Niemcem. Urodził się 20 grudnia 1775 roku we wsi Topper (Toporów koło Świebodzina), w Królestwie Pruskim. Był synem Bogumiła Gottlieba, rządcy dóbr Topper, i Doroty z domu Hepke.

Edukacja

Edukację rozpoczął w domu, ucząc się wspólnie z synami dziedzica. Trwało to dosyć długo, ponieważ naukę w gimnazjum we Frankfurcie nad Odrą zaczął dopiero w kwietniu 1793 roku. Najwidoczniej był jednak dobrze przygotowany, skoro od razu trafił do klasy piątej. Kłopotów z nauką nie miał i już w kwietniu 1796 roku opuścił gimnazjum ze świadectwem dojrzałości.

W tym samym roku rozpoczął studia teologiczne i filozoficzne na uniwersytecie we Frankfurcie nad Odrą. Ukończył je trzy lata później, dzięki stypendium miejscowego Towarzystwa Naukowego. W czerwcu 1799 roku złożył pomyślnie egzamin przed konsystorzem. Następnie przez rok pracował jako guwerner u feldmarszałka pruskiego Fryderyka von Kalkreutha w Poznaniu.

Kapłaństwo

Ordynowany 28 maja 1800 roku we Wschowej. Skierowano go do diecezji krotoszyńskiej, na terenie której mieszkało już wówczas bardzo dużo kolonistów niemieckich. Był wikariuszem parafii ewangelickiej w Koźminie. W 1803 roku został pastorem w pobliskiej Dobrzycy, gdzie spędził osiemnaście lat.

Dzięki znajomości języka polskiego został skierowany do pracy duszpasterskiej w Królestwie Polskim. Ponieważ wyraził zgodę na przeniesienie, we wrześniu 1821 roku został pastorem w Lublinie. Ewangelicy lubelscy byli z niego zadowoleni, ponieważ dobrze zarządzał parafią i gorliwie wypełniał obowiązki duszpasterskie. Od lutego 1832 roku uczył religii ewangelickiej w miejscowym gimnazjum1. Z powodu choroby, od końca 1836 roku lekcji nie prowadził.

Zmarł 7 marca 1837 roku w Lublinie. Pochowano go na cmentarzu przy kościele ewangelickim.
Z małżeństwa z Joanną Gebel miał syna Aleksandra Wilhelma2.

 

Opracował Arkadiusz Król

 

Przypisy

1 Henryk Raczek, Gimnazjum lubelskie w okresie międzypowstaniowym (1833–1863), [w:] Szkoła czterech wieków. Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Lublinie, pod red. Leona Kruchy, Lublin 1992, s. 98.
2 Tomasz Stegner, Polacy – ewangelicy w Królestwie Polskim 1815–1914, Gdańsk 1992, s. 42.

 

 

 

Literatura

Henryk Raczek, Gimnazjum lubelskie w okresie międzypowstaniowym (1833–1863), [w:] Szkoła czterech wieków. Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Lublinie, pod red. Leona Kruchy, Lublin 1992.
Tomasz Stegner, Polacy – ewangelicy w Królestwie Polskim 1815–1914, Gdańsk 1992.