Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Jak korzystać ze źródeł historycznych?

Wykorzystanie źródeł historycznych wymaga przygotowania odpowiedniego warsztatu pracy.  Inaczej postępujemy czytając fotografię, inaczej analizując tekst pisany lub stykając się z przekazem ustnym.   Dzięki odpowiedniej interpretacji dostępnych źródeł możemy opracować  czyjś biogram, albo odtworzyć historię własnej rodziny.

Spis treści

[RozwińZwiń]

Jak dotrzeć do źródeł historycznych?

Miejscami, w których możemy dowiedzieć się wyjątkowo dużo o historii są Archiwa oraz Biblioteki. To głównie w tych instytucjach gromadzi się, zabezpiecza i opisuje źródła historyczne Poszukując śladów historii zapewne zetkniesz się z koniecznością odwiedzenia Archiwum Państwowego czy też Biblioteki im. H. Łopacińskiego. Można tam zapoznać się z wieloma materiałami źródłowymi będącymi śladami historii, których właśnie szukamy. W Archiwum Lubelskim znajduje sie m. in. przywilej lokacji miasta Lublina z 1317 roku. Będąc już w którymś z tych miejsc i badając ślady historii musimy umieć rozróżniać materiały źródłowe od opracowań.

Portal „Pamięć Lublina” jest dobrym przykładem, jak możemy docierać do źródeł historycznych i wykorzystywać je do pogłębiania wiedzy. Przejrzyj też zasoby naszego portalu „Lublin. Pamięć Miejsca”. Szukaj w: „Biblioteka Wirtualna”, „Baza Ikonograficzna”, „Baza Historii Mówionej”.

Najbardziej typowe poszukiwania prowadzone w oparciu o materiały źródłowe i opracowania będące w zasobach wymienionych instytucji to:
1) Badanie historii konkretnej osoby czy też rodziny
2) Badanie historii konkretnego domu, mieszkania
3) Badanie historii miasta (miasteczka, wsi) w którym żyjemy

Jak interpretować źródła historyczne?

Historycy czerpią swoje informacje z dwóch rodzajów źródeł: pierwotnych i wtórnych.
Wyobraźmy sobie, że zdarzył się wypadek samochodowy. Opis, który świadek przekazuje policji, jest źródłem pierwotnym, gdyż pochodzi od osoby, która była na miejscu zdarzenia w chwili tego zdarzenia. Relacja w gazecie, która ukazała się następnego dnia, jest źródłem wtórnym, gdyż dziennikarz, który ją napisał, tak naprawdę nie był świadkiem zdarzenia. Dziennikarz relacjonuje przebieg wypadku lub daje jego interpretację.
 

  • Jak interpretować źródła pierwotne?

Źródła pierwotne nie mówią same za siebie, muszą być zinterpretowane. Oznacza to, że nie zawsze można od razu określić, co źródło pierwotne znaczy. Zwłaszcza, jeśli pochodzi ono z kultury znacznie różniącej się od naszej. By ułatwić interpretację źródła pierwotnego badając je powinniśmy rozważyć poniższe kwestie.

1. Umieśćmy źródło w jego kontekście historycznym:
Kto je utworzył? Co wiemy o autorze?
Kiedy i gdzie zostało utworzone?
Dlaczego zostało utworzone?
Do jakiego odbiorcy było skierowane? Co wiemy o tym odbiorcy?

2. Sklasyfikujmy źródło:
Jakiego rodzaju jest to dokument?
Jaki był jego cel?
Jakie są najważniejsze tradycje, które określają powstawanie tego rodzaju źródła? Częścią jakiej prawnej, politycznej, religijnej lub filozoficznej tradycji jest ten dokument?
Jakie są kluczowe słowa w źródle i co one oznaczają?
Do czego zmierza autor? Podsumujmy tezę.

3. Określmy dowody jakie podaje autor, by poprzeć swoją tezę?
Jakie założenia stanowią podstawę rozważań?
Jakie wartości odzwierciedla źródło?
Jakich problemów dotyczy? Czy możemy odnieść te problemy do sytuacji historycznej?
Jakiego działania oczekuje autor jako rezultatu pracy? Kto ma podjąć te działania? W jaki sposób źródło motywuje te działania?

4. Oceńmy źródło jako informację historyczną:
Czy źródło jest typowe dla okresu?
Czy źródło było w szerokim obiegu?
Jakie problemy, założenia, argumenty, idee i wartości łączą źródło z innymi z tego okresu?
Jakie inne dowody na potwierdzenie swoich wniosków potrafisz znaleźć?
 

  • Jak interpretować źródła wtórne ?

W ocenianiu interpretacji pomocne mogą się okazać następujące pytania:

1.Jaka jest teza danego opracowania?
2.Jakie dowody są przedstawione?
3.Jakie źródła pierwotne zostały użyte?
4.Czy autor przedstawił rzetelną polemikę na obronę swojej tezy?
5.Czy dowody popierają tezę?
6.Czy dowody rzeczywiście udowadniają to, co autor twierdzi, że udowadniają?
7.Czy autor dopuścił się błędów rzeczowych?
8.Czy autor używa metod lub technik budzących zastrzeżenia?
9.Jakie pytania pozostają bez odpowiedzi?
10.W jaki sposób można porównać tę książkę do innych na ten sam temat?
11.Czym różnią się tezy?
12.Dlaczego te tezy się różnią?
13.Czy opierają się na tych samych źródłach?
14.Czy używają tych samych źródeł w ten sam sposób?
15.Czy używają tych samych metod i technik?
16.Czy wychodzą od tych samych lub podobnych punktów widzenia?
17.Czy prace te są kierowane do tego samego lub podobnego odbiorcy?
18.Kiedy napisano te prace?
19.Czy autorzy pochodzą z innych środowisk?
20.Czy różnią się założeniami politycznymi, filozoficznymi, etnicznymi, kulturowymi lub religijnymi?