Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Gmach dawnej Komisji Obwodowej w Lublinie

Gmach dawnej Komisji Obwodowej, Komory Celnej, Wagarni i Składu w Lublinie

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

Działka narożna pomiędzy ulicą 3 Maja 4 i ulicą I Armii Wojska Polskiego.

Funkcja

Siedziba Komisji Obwodowej. Dziś siedziba Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Lublinie.

Historia budynku

Budynek powstał staraniem Komisji Województwa Lubelskiego. Lokalizacja przy ówczesnym placu Musztry (placu Litewskim) była zgodna z planami zbudowania na tym terenie nowego centrum Lublina. W 1826 roku rozpoczęto budowę gmachu dla Komisji Obwodu Lubelskiego. Plan przewidywał powstanie trzech budynków. Wszystkie razem miały tworzyć symetryczny i osiowy zespół. W centrum miał znajdować się budynek Wagarni i Skład, natomiast budynki skrajne miały być przeznaczone dla Komory Celnej i Komisji Obwodowej. Elewacje budynków skrajnych miały być swoimi lustrzanymi odbiciami.
Cały zespół, budowany w latach 1826–1829, nie został jednak zrealizowany. Trudno ustalić dlaczego odstąpiono od jego budowy. Niemożliwe jest też ustalenie autorstwa projektu gmachów.

Kalendarium

1824 – Skarb Państwa nabywa od osoby prywatnej posiadłość na rogu placu Musztry i Krakowskiego Przedmieścia;
1825 – uzyskanie pozwolenia na budowę;
1826 – rozpoczęcie budowy gmachu dla Komisji Obwodu Lubelskiego;
1829 – zakończenie budowy.

Architekt

Jan Stompf

Styl

Opis budynku

Budynek został zbudowany na planie prostokąta, ma formę skubizowanego bloku, od strony południowej włączonego w zabudowę ulicy 3 Maja. Fasada budynku jest dwukondygnacyjna, dziewięcioosiowa, z wysoką attyką. Naroża gmachu są wzmocnione lizenami. Elewacja frontowa została podzielona pilastrami, pomiędzy którymi znajdują się otwory okienne. Skrajne otwory okienne górnej kondygnacji są ślepe. Elewację wieńczy wysoka attyka oddzielona od dołu krenelażowym gzymsem, a zakończona grzebieniem i sterczynami. Attyka jest podzielona na pola, które zawierają ostrołukowe blendy, tworzące rodzaj fryzu.
Elewacja boczna jest pięcioosiowa, rozczłonkowana pilastrami i zwieńczona attyką o analogicznej strukturze jak attyka fasady.


Opracowała: Joanna Zętar

Literatura

Żywicki J., Architektura neogotycka na Lubelszczyźnie, Lublin 1998.

Zdjęcia

Słowa kluczowe