Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Garbarnia braci Domańskich

Garbarnia Emiliana i Władysława Domańskich powstała w 1874 roku. Na tle zespołu budynków wyróżnia się eklektyczny pałac – dawna siedziba właścicieli.

 

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

ul. Kunickiego 20-24.

Dawna garbarnia braci Domańskich znajduje się w południowej części Lublina, na początkowym odcinku ul. Kunickiego, w pobliżu placu Bychawskiego i wiaduktu pod torami kolejowymi.

Funkcja

garbarnia

Historia

Garbarnia została założona przez braci Emiliana i Władysława Domańskich w 1874 roku. Równocześnie została też wzniesiona siedziba pałacowa właścicieli w stylu eklektycznym.

Nie zachowały się szczegółowe informacje o działalności garbarnii do 1939 roku. Po II wojnie światowej garbarnia została przejęta na własność Skarbu Państwa. Na jej bazie utworzono Lubelskie Zakłady Przemysłu Skórzanego, funkcjonujące do chwili obecnej jako grupa kapitałowa „Protektor” S.A. Budynki wchodzące w skład zespołu zostały rozebrane bądź gruntownie przebudowane i, w konsekwencji, zatraciły pierwotną bryłę i cechy stylowe. Z zespołu zachował się główny budynek fabryczny oraz pałac pełniący funkcję budynku administracyjnego. Na narożniku uliczki dojazdowej do fabryki zachował się przebudowany budynek mieszkalny.

Opis

Dawna siedziba właścicieli fabryki jest założona na planie litery L; dwukondygnacyjna, nakryta czteropołaciowym, spłaszczonym dachem. Fasada pałacu symetryczna, w górnej kondygnacji dziesięcioosiowa, w dolnej nieregularna dziewięcioosiowa, z ryzalitem w części południowej. Elewację wieńczy gzyms wsparty na konsolkach, powyżej którego znajduje się mur attykowy. Otwory okienne i drzwiowe z eklektyczną dekoracją. Brak elementów zdobniczych na pozostałych elewacjach.

Hala fabryczna jest założona na rzucie podkowy, trójkondygnacyjna, nakryta wielopołaciowym dachem. Narożny budynek – na planie zbliżonym do kwadratu, dwukondygnacyjny, nakryty dachem trójpołaciowym. Pozostałe obiekty w zespole surowe, pozbawione dekoracji.

Wnętrze

Wnętrze przebudowane, nie zachowało pierwotnego układu.

Stan zachowania

Brak materiałów archiwalnych z początkowego okresu funkcjonowania garbarni utrudnia określenie wyglądu i charakteru XIX-wiecznej zabudowy. Prawdopodobnie w jej skład wchodził główny budynek fabryczny, siedziba właścicieli, narożny budynek oraz liczna zabudowa pomocnicza.

Najlepiej –  w bryle i detalu – zachował się pałac właścicieli. Budynek w stylu eklektycznym stanowi wysoką wartość zabytkową. Jego reprezentacyjny charakter znacznie odbiega od typowej zabudowy przemysłowej. Główna hala fabryczna została przebudowana i nadbudowana, zachował się tylko obrys murów w dolnej kondygnacji. Wszystkie budynki są w dobrym stanie technicznym.

 

Opracował Jacek Studziński
Redakcja: Monika Śliwińska