Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Eugeniusz Baranowski (1916–1988)

Lubelski artysta i pedagog, dyrektor Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Lublinie.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

ŻyciorysBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Profesor Eugeniusz Baranowski urodził się 18 maja 1916 roku w Wasylkowcach na Kresach Wschodnich. W 1922 roku wraz z rodziną przeprowadził się do Zamościa. W 1937 roku ukończył Wydział Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Państwowej Szkole Technicznej we Lwowie.

Po wybuchu II wojny światowowej Eugeniusz Baranowski wziął udział w kampanii wrześniowej. Został aresztowany wraz z rodziną, po pobytach w wielu więzieniach oraz na Majdanku trafił do obozu w Flossenburgu. Przeżycia wojenne nadszarpnęły jego zdrowie.

Kariera pedagogaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Eugeniusz Baranowski rozpoczął karierę pedagogiczną w 1946 roku w Szkole Sztuk Plastycznych w Zamościu. Do 1950 roku prowadził zajęcia w klasie rzeźby w założonej przez siebie pracowni.

Od roku 1950 roku pracował w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Lublinie [obecnie Zespół Szkół Plastycznych – red.] oraz został członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków. Po obronie dyplomu na Wydziale Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w 1956 roku objął stanowisko dyrektora liceum. Zrezygnował z tej funkcji po pięciu latach, 31 sierpnia 1963 roku, z powodu pogarszającego się stanu zdrowia.

Współpracę z Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych Eugeniusz Baranowski zakończył w 1976 roku. Za działalność nauczycielską otrzymał dwie nagrody kulturalne: miasta (w 1960 roku) oraz województwa lubelskiego (w 1966 roku).

Absolwenci liceum zapamiętali Eugeniusza Baranowskiego jako nauczyciela całkowicie poświęcającego się dla swoich uczniów, który dzięki rozmowie pomagał młodym ludziom odnaleźć zapał do pracy artystycznej. Był wymagający, jednak nie pozostawał dłużny, dając tyle samo od siebie. Dzięki jego pomocy wielu uczniów Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych w Lublinie rozpoczęło udaną karierę artystyczną.

Jeden z jego uczniów, Tadeusz Mysłowski, wspomina go tak: „Byłem szczęściarzem, bo trafiłem na fantastycznego profesora, którym był profesor Baranowski i on prawdopodobnie zobaczył jakiś, można powiedzieć, talent w mojej osobie i starał się mi pomagać”1.

Uczeń prof. Baranowskiego oraz kolega w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych, Tadeusz Kliczka, wspomina: „Nie przeszedł nigdy obojętnie obok młodego człowieka, w którym dostrzegł choćby odrobinę chęci, zaangażowania, determinacji, talentu...”2.

Kariera artystycznaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Oprócz nauczania w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych Eugeniusz Baranowski zajmował się również działalnością artystyczną, a dokładniej rzeźbiarstwem. Rzadko jednak prezentował swoje prace szerszej publiczności. Zgodził się wziąć udział w wystawach plastycznych tylko dwa razy, w Radomiu na ogólnopolskiej wystawie w 1965 roku oraz rok później w Lublinie (wystawa okręgowa). Stypendium twórcze Ministerstwa Kultury i Sztuki dostał tylko raz, w 1962 roku.

Wiele dzieł Eugeniusza Baranowskiego nie zachowało się. Niektóre zaginęły, a jeszcze inne uległy zniszczeniu. Kilka z tych, które się zachowały, możemy poznać dzięki fotografiom Ireneusza J. Kamińskiego, który zamieścił je we wstępie do katalogu lubelskiego Biura Wystaw Artystycznych z 1990 roku. Wymienione przez niego prace to rzeźby portretowe w gipsie patynowanym: Bolesława Prusa (w muzeum literata w Nałęczowie), Józefa Ignacego Kraszewskiego (w muzeum pisarza w Romanowie), Józefa Czechowicza (w muzeum poety w Lublinie), Hieronima Łopacińskiego (w bibliotece jego imienia), dwie rzeźby z gipsu znajdujące się w Państwowym Liceum Sztuki Plastycznej w Lublinie. Jedna rzeźba Eugeniusza Baranowskiego znajduje się w Muzeum Lubelskim. Jest to granitowa, lapidarnie zarysowana, o miękkich profilach Głowa dziewczyny.

Rysunki autorstwa Baranowskiego latach osiemdziesiątych odkrył Tadeusz Mysłowski. Pochodziły one z lat 1958–1963 i były szkicami roboczymi pomagającymi artyście w rzeźbiarstwie.

Zdaniem Ireneusza J. Kamińskiego Eugeniusz Baranowski „wyprzedził epokę w której przyszło mu żyć”.
Zmarł 31 marca 1988 roku w Lublinie, mając 72 lata.


Opracowała Weronika Prokopczuk
Redakcja: Monika Śliwińska

 

PrzypisyBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

1 T. Mysłowski, Profesor Baranowski, fragment relacji świadka historii, [online:] http://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/dlibra/doccontent?id=39326&dirids=1, [dostęp:] 7.08.2014.
2 [online:] http://www.zsplublin.futuro.info.pl/biblioteka/jubileusz/galeria_jub/bar_wsp.pdf, [dostęp:] 18.08.2014.

 

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Marut-Kargul Elżbieta, Eugeniusz Baranowski – pedagog i artysta, nauczyciel rzeźby, [online:] http://www.zsplublin.futuro.info.pl/biblioteka/jubileusz/baranowski.html, [dostęp:] 10.07.2014.