Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Edward Scholtz (1888–1975)

Lubelski lekarz chirurg, ordynator oddziału Kliniki Chirurgii Dziecięcej.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Pochodzenie

Urodził się 13 października 1888 roku w Warszawie. Jego rodzice, Ernest Scholtz i Maria Haberlau, pochodzili z Lublina i powrócili do naszego miasta, gdy ich syn Edward miał trzy lata.

Edukacja

Edward pobierał nauki w rosyjskiej szkole powszechnej oraz w państwowym gimnazjum rosyjskim. W 1905 roku wydalono go z gimnazjum za udział w strajku szkolnym. Od 1906 roku kontynuował naukę w prywatnym polskim gimnazjum filologicznym im. Stanisława Staszica i tam uzyskał maturę w 1908 roku.

W 1909 roku rozpoczął studia medyczne w Niemczech, na uniwersytecie w Erlangen, następnie przez pięć lat studiował medycynę w stolicy Szwajcarii – Bernie. W sierpniu 1914 roku wrócił do kraju, a od września służył w Legionach. W 1917 roku przybył do Lublina, gdzie podjął działalność niepodległościową w Polskiej Organizacji Wojskowej. W lipcu 1918 roku w Krakowie ożenił się z Marią Wołoszyńską.

Działalność lekarska

Pod koniec grudnia 1918 roku wrócił do Lublina i podjął pracę na oddziałe chirurgicznym w Szpitalu Jana Bożego i w Szpitalu Dzieciątka Jezus im. Vetterów. W 1920 roku został powołany do służby wojskowej w czasie wojny z bolszewikami.

Od września 1921 roku pracował na oddziale chirurgicznym lubelskiego szpitala św. Wincentego à Paulo (szarytek), a od listopada tego roku w ambulatorium chirurgicznym Kasy Chorych, czyli późniejszej Ubezpieczalni Społecznej. Od 1932 roku pracował jako lekarz w Szpitalu Dziecięcym im. Vetterów. W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku pełnił służbę wojskową jako lekarz chirurg.

W okresie okupacji hitlerowskiej pracował w lubelskich szpitalach. Odmówił okupantom podpisania volkslisty. Służył pomocą medyczną oraz finansową Żydom w gettach lubelskim i bełżyckim, współpracując przy tym z Armią Krajową. W 1941 roku w obozie koncentracyjnym Auschwitz zginął jego starszy brat Jan.

Po zakończeniu wojny dr Scholtz był zatrudniony na Wydziale Lekarskim UMCS, przekształconym następnie w Akademię Medyczną. Pełnił funkcję ordynatora oddziału chirurgicznego Kliniki Chirurgii Dziecięcej.

Działalność społeczna

Edward Scholtz prowadził intensywną działalność społeczną. W latach II RP działał m.in. w Związku Lekarzy Państwa Polskiego, Komisji Konserwatorskiej przy Urzędzie Wojewódzkim w Lublinie i w Lubelskim Towarzystwie Lekarskim, a w okresie PRL m.in. w Związku Zawodowym Pracowników Służby Zdrowia i w Polskim Towarzystwie Chirurgów Dziecięcych.

Był też członkiem, a później prezesem, Rady Kościelnej w macierzystej lubelskiej parafii ewangelicko-augsburskiej. W czasie budowy nowego gmachu Sądu Wojewódzkiego, która trwała w latach 1967–1971, swoim wstawiennictwem uratował od zniszczenia zabytkowy osiemnastowieczny dworek, w którym obecnie znajduje się plebania. Otrzymał wiele odznaczeń państwowych, zarówno w okresie II RP, jak i w PRL.

Zmarł 25 września 1975 roku i został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu ewangelickim przy ulicy Lipowej. Miał dwóch synów: Leszka (1923–1940) i Zbigniewa (ur. 1932)1.

 

Opracował Arkadiusz Król
Redakcja: Monika Śliwińska

 

 

Przypisy

1 Dariusz Chwastek, Parafia Ewangelicko-Augsburska w Lublinie. Historia – tradycja – współczesność, Lublin 2007, s. 80.

 

 

Literatura

Dariusz Chwastek, Parafia Ewangelicko-Augsburska w Lublinie. Historia – tradycja – współczesność, Lublin 2007.