Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Dworek Gałeckich w Lublinie

Folwark Konstantynów, zwany dzisiaj Poczekajką, powstał w latach 60. XIX wieku. W 1880 roku nabył go Władysław Gałecki. Tu wychowywał się jego syn, Tadeusz, znany bardziej pod pseudonimem literackim jako Andrzej Strug.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Historia

W 1859 roku Ignacy Bukowski, dzierżawca dóbr Rury Jezuickie, wydzielił w ich zachodniej części folwark Konstantynów. Prawdopodobnie wtedy rozpoczęto budowę dworku drewnianego oraz zabudowań folwarcznych. Folwark, jako część Rur Jezuickich do 1880 roku, zmieniał właścicieli.
W 1880 roku folwark Konstantynów zakupił Władysław Gałecki, kupiec lubelski. Tym samym folwark został wydzielony z dotychczasowych dóbr. Po śmierci Władysława folwark odziedziczyły jego dzieci: Tadeusz Gałecki, bardziej znany pod swoim pseudonimem Andrzej Strug, oraz Eugenia z Gałeckich Strużyńska. Dzieci Władysława sprzedały folwark Kwirynowi Sobieszczańskiemu.
W 1914 roku dobra Kwiryna podzielili między siebie jego spadkobiercy: Zygmunt i Wojciech Sobieszczańscy, Aurelia Wereszczyńska, Julia Redych oraz Zofia Żulińska. Ta ostatnia otrzymała dworek, który był w jej posiadaniu do 1948 roku. Po wojnie z dawnego majątku pozostała resztówka. Ruina gospodarstwa folwarcznego zaczęła się wraz ze spaleniem zabudowań gospodarczych podczas wojny. Po wojnie majątek podzielono. Część z dworkiem otrzymał Katolicki Uniwersytet Lubelski. Aleja dojazdowa i część zachodnia dawnego majątku przeszła na własność Państwowych Ogródków Działkowych.
W 1990 roku KUL skupił w swoim ręku dawny folwark Konstantynów.

Lokalizacja

ul. Konstantynów 1

Architekt

Nieznany

Bryła

Budowla wolnostojąca na planie prostokąta, z częściowym podpiwniczeniem. Posiada ganek kryty dachem dwuspadowym.

Materiał i konstrukcja

Dworek drewniany o konstrukcji zrębowej, węgłowany na tzw. jaskółczy ogon. Dworek na podmurówce z cegły łączonej z kamieniem. Oszalowany i podtynkowany na podkładzie z trzciny. Dach oryginalnie kryty gontem. Ganek drewniany, dwukondygnacyjny z dachem dwuspadowym. W ostatnich latach dokonano gruntownego remontu dworku. Wymieniono ¾ elementów drewnianych.

Elewacje

Z elewacji dworku wyróżniają się: elewacja wschodnia i zachodnia. Wschodnia jest elewacją frontową. Na osi zlokalizowany jest ganek dwukondygnacyjny z naczółkiem przykrytym dachem dwuspadowym. Druga kondygnacja ganku wsparta na czterech kolumnach. Kolejne cztery zlokalizowano na drugiej kondygnacji; podtrzymują naczółek. Naprzeciwlegle, w elewacji zachodniej brak ganku. Na osi budowla jest częściowo piętrowa. W połaci dachu na wszystkich elewacjach zlokalizowano świetliki. Dach kryty blachą ocynkowaną.

Wnętrze

Oryginalne wnętrza nie zachowały się. Układ pomieszczeń zbliżony do pierwotnego. Budynek odnowiony i przeznaczony na siedzibę Dworku Staropolskiego prowadzonego przez Katolicki Uniwersytet Lubelski.

 

 

Opracował: Łukasz Fiuta
Redakcja: Monika Śliwińska

Literatura

Dokumentacja budynku zwanego „dworkiem”, Lublin, ulica Konstantynów 1, Lublin 1994. Archiwum WUOZ, sygn. 4953.
Lisicki D., Rymkiewicz M., Ewidencja parku w Konstantynowie, Warszawa 1994. Archiwum WUOZ, sygn. 5492.