Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Dominik Bolesław Opolski (ur. 1946)

Dominik Opolski, poeta, prozaik, grafik, znany w środowisku literackim Lublina twórca aforyzmów i anegdot. Urodził się w Michowie. Szkołę średnią ukończył w Kocku. Studiował filologię polską na UMCS i filozofię na KUL. Był członkiem Studenckiej Grupy Literackiej Samsara. Od 1981 roku jest redaktorem kwartalnika „Akcent”; od 1982 roku do 2000 roku kierował działem poezji. Debiutował wierszem w „Kulturze i Życiu” (1964). Został uhonorowany nagrodą poetycką im. Józefa Czechowicza za tomik wierszy pt. Przechowalnia bagażu (1981).

Spis treści

[RozwińZwiń]

Biogram

Urodził się 4 sierpnia 1946 roku w Michowie  w rodzinie rzemieślniczej. W Michowie ukończył szkołę podstawową (1960), a następnie przez dwa lata uczęszczał do lubelskiego Biskupiaka, zlikwidowanego przez władzę komunistyczną w 1962 roku. Edukację kontynuował w Liceum Ogólnokształcącym w Kocku (1965). Po maturze przeniósł się do Łodzi, gdzie uczęszczał do studium kulturalno-oświatowego. W 1967 roku powrócił do Lublina i podjął studia na filologii polskiej w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej, z którego po roku został usunięty. Od 1968 do 1972 roku studiował filozofię na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Przez niespełna rok mieszkał w Tujsku, skąd przeniósł się do Puław. W Puławach pracował w Delegaturze Biura Wystaw Artystycznych oraz Towarzystwie Przyjaciół Puław (1972–1977). Od 1981 roku wchodził w skład zespołu redakcyjnego kwartalnika artystycznego „Akcent”, a od 1982 do 2000 roku kierował w „Akcencie” działem poezji. Był członkiem Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy (1964–1976). Należał również do Studenckiej Grupy Literackiej „Samsara”. Jest posiadaczem honorowej odznaki „Zasłużony dla Województwa Lubelskiego”. Mieszka w Lublinie. 

Twórczość

Debiutował w 1964 roku w „Kulturze i Życiu”, dodatku do „Sztandaru Ludu”. Wiersze publikował m.in. w „Kamenie”, w łódzkim „Głosie”, „Akcencie”. W 1977 roku przy lubelskim oddziale Związku Literatów Polskich wydał drukiem obszerne fragmenty poematu Bohater. Przez  dłuższy czas jego nazwisko znajdowało się na listach cenzorskich, zakazujących jakichkolwiek publikacji w prasie krajowej. W 1978 roku ukazał się jego pełnowymiarowy debiut – Poczekalnia. Za kolejny tom wierszy – Przechowalnię bagażu – otrzymał nagrodę im. Józefa Czechowicza (1981). Jako grafik miał wiele wystaw indywidualnych, m.in. w Lublinie, Warszawie czy Lipsku. Swoje prace plastyczne publikował w „Kamenie” oraz w „Tygodniku Kulturalnym”. Zilustrował także kilkanaście tomików wierszy (w tym debiut poetycki Nenia i inne wiersze Eugeniusza Tkaczyszyna-Dyckiego) oraz obwoluty do serii pierwszej Lubelskich Prezentacji Poetyckich.

O twórczości Dominika Opolskiego

Pisali o nim:
Bogusław Wróblewski:

Poematy Opolskiego są totalną manifestacją świadomości poszukującej, uwikłanej w zmagania z rzeczywistością fizykalną i kulturową, weryfikującej kategorie i narzędzia poznania świata i nierozłącznego z nim samopoznania. Trudności przy lekturze tych tekstów płyną prawdopodobnie stąd, że czytelnik musi przełamywać w sobie pewne nawyki. Otóż prawidłowe czytanie poematów Opolskiego nie może mieć (jak to bywa na ogół przy większych formach literackich) charakteru linearnego – relacje między poszczególnymi, kolejnymi znaczeniami cząstkowymi nie są ważniejsze niż relacje między każdym ze znaczeń cząstkowych a całościową wymową tekstu. Stąd konieczność „pulsującego” odbioru tekstu eliminująca w zasadzie możliwość jednokrotnej lektury [...].

Region poetów. O poezji lubelskiej w latach siedemdziesiątych, „Akcent” 1980, nr 1.

Janusz Taranienko:

Bohater Dominika Opolskiego przynosi odmienne rozumienie świata. Fragmenty poematu Opolskiego ukazują współczesnego everymana: Zerknij do książki telefonicznej/ Ile tam twoich nazwisk (XIX). Słowo bohater jest dla autora zdecydowanie negatywne: gramy rolę bohatera, wędrując od maski do maski, pniemy się na cokoły, bijemy o pozycję – choć z cokołów nie roztacza się widok aż po źródła czasu (XVIII). Innymi słowy życie człowieka jest chaosem, bezładną gonitwą po coś, co samo w sobie pozbawione jest sensu. Jedynym sensem staje się – paradoksalnie –  sama gonitwa. Wolność staje się iluzją, jeśli jesteśmy podporządkowani trójprzymierzu szpady, karabinu i batuty (XVIII). Jedyną obroną jest krzyk – chociaż miasta/ patrolują słowa rzucane na wiatr: w takim tłoku/ nie mogą doczekać się echa (XVIII). Nie bez przyczyny pyta więc autor: Ale po której stronie snu widziałem to wszystko? (VIII). [...] wiersze Opolskiego wywołują zarazem zgodę i bunt, odpychają i przyciągają. Z pewnością trudno przejść obok nich obojętnie.

Poezja i poezjowanie. O I serii Lubelskich Prezentacji Poetyckich, „Poezja” 1979, nr 3.

Marek Danielkiewicz:

Opolski napisał był kiedyś, że nie ma nic wspólnego z czasem zaprzeszłym. W tym punkcie zawsze mieliśmy odmienne zdanie. Jego tom wierszy pt. Poczekalnia został wydrukowany w małym nakładzie przez szacunek dla czytelnika. Rozgniewało to Bogusława Wróblewskiego, który za karę zatrudnił go na etacie w „Akcencie”. Wszyscy tam Opolskiego polubili bezinteresownie. Jeśli przechodząc ul. Okopową [przed laty przy tej ulicy mieściła się redakcja kwartalnika „Akcent” – przypis M.D.] usłyszycie kiedyś zawodzący płacz, to będzie znak, że Opolski czyta poezje młodych literatów. Płacze i rzuca synonimami. Lubi synonimy lżejszego kalibru. Poza tym Opolski jest bardzo taktowny i sądzi, że milczenie jest dowodem wolności. Lubi sobie aforyzować świat. Otaczają go, jak psy rasowe, te wszystkie stwory – paradoksy, antytezy, paragramy, amfibolie (te ostatnie mogą być wykorzystane w czasie kanikuły do pływania w jeziorach namiętności [...].

Pan puentysta, czyli jakich recenzji nie należy pisać i drukować w prasie, „Kurier Lubelski” 1998, nr 7.

Bibliografia

Tomy poezji

Bohater [fragment poematu], Związek Literatów Polskich. Oddział w Lublinie. Koło Młodych Pisarzy, Lublin 1977.
Poczekalnia, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1978.
Przechowalnia bagażu, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1980.
[Wiersze], wstęp Stanisław Jan Królik, Galeria Poezji i Plastyki, Biała Podlaska [b.w.,1981].
Kto pyta, błądzi z innymi [aforyzmy], Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1983.
Tresowane przynęty [aforyzmy], Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1997.
Kamaryla [Wiersze], Lublin 2013.

Publikacje w wydawnictwach zbiorowych

Almanach Literacki Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy, [wiersze], Warszawa 1970. 
Konfrontacje, [wiersze], Lublin 1972.
Na widnokręgu. Opowiadania, Lublin 1975. 
Przebudzenie. Antologia młodej poezji lubelskiej, Lublin 1976.
Spotkania, [wiersze], Warszawa 1976
Debiuty poetyckie 1977, Warszawa 1978.
Współczesna aforystyka polska, Łódź 1986.
Aforystykon: podręczna encyklopedia myśli i aforyzmów, Opole 1992.
Współcześni poeci polscy, Warszawa 1997.
Piękno nieposkromione, [antologia poetów Lubelszczyzny], Lublin 2000.
Kto ojczyźnie służy. Antologia poezji patriotycznej w XX rocznicę śmierci ks. Jerzego Popiełuszki, Lublin 2004.
Jak Ojczyźnie służyć. Antologia poezji patriotycznej, Lublin 2009.
Lublin – miasto poetów. Antologia, Biblioteka „Akcentu”, t. 13, Lublin 2012.   

Zdjęcia

Słowa kluczowe