Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Cegielnia Lemszczyzna (Lublin)

Cegielnia mieściła się przy dzisiejszej ul. Chodźki.  

Cegła z sygnaturą „LEMSZCZYZNA”
Cegła z sygnaturą „LEMSZCZYZNA” (Autor: Prażmo, Dariusz (1964- ))

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

Na terenie przy dzisiejszej ul. Chodźki. Adres cegielni przed 1939 r. to ul. Obywatelska 9.

Cegielnia przy ulicy Chodźki - Stanisław Ziemba - fragemtn relacji świadka historii

Cegielnia przy ulicy Chodźki - Lilianna Nowakowska - fragment relacji świadka historii

Historia

Funkcjonowała co najmniej od 1889 roku do połowy lat 80-tych XX wieku. Była własnością Jana Kleniewskiego (ur. 1845 r. zm. 1918 r.), a następnie  jego syna Witolda. Kleniewscy byli właścicielami całego, świetnie prosperującego folwarku Lemszczyzna, rozciągającego się za północnymi rogatkami Lublina, w rejonie ulic: Północnej, Obywatelskiej, Probostwo, aż Do Dysa. Cegielnia była jednym z jego elementów. Inne to m. in. cenione plantacje róż, szkółki owocowe i plantacja chmielu, do której obsługi wzniesiono suszarnię chmielu, której budynek stoi dziś przy ul. Biernackiego 22. Dwór Kleniewskich i towarzyszące mu zabudowania znajdowały się w okolicach dzisiejszych ulic Probostwo i Biernackiego.

 

Lublin, ul. Obywatelska 9, cegielnia „Lemszczyzna”

Cegielnia Lemszczyzna - Halina Nowakowska - fragment relacji świadka historii

Właściciele, dzierżawcy, zarządcy

1898 – wiadomość o dacie powstania – *Księga adresowa przemysłu fabrycznego w Królestwie Polskim, r. 2, 1906)

1903 – Romuald Nowakowski (*Popieramy Handel i Przemysł Lubelski, Lublin 1903 r., *Księga adresowa przemysłu fabrycznego w Królestwie Polskim na rok 1904, oraz 1906, *Przemysł Fabryczny w Królestwie Polskim r. 5, 1908 r.)

1908 – Jan i Witold Kleniewscy, zarządzający: Ludomir Kłobski, prokurent: Aleksander Podkański, kierownik: Jan Wojciechowicz, buchalter, wyroby: cegły zwykłe i fasonowe, biuro sprzedaży: Lublin, Główczyński, robotników: 40-45, kapitał zakładowy: 35 000. rb, przybliżony obrót roczny: 45 000 rb, silnik parowy o mocy 24 koni (*Przemysł Fabryczny w Królestwie Polskim r. 5, 1908 r.)

1914 – 1922 – Ludomir Kłobski – szwagier Kleniewskich, mąż Bożenny z Kleniewskich, w wymienionych latach występuje jako dzierżawca;

1925 – Witold Kleniewski (*Kalendarz Przemysłu i Handlu Województw: Lubelskiego , Kieleckiego i Kresów Wschodnich na rok 1925)

1935 – Spółka „Cegielnia Obywatelska Sp. z o. o.”, dzierżawa, siedziba spółki ul. Obywatelska 9, Hersz Szrajbman i Abram Mitelman (kapitał) oraz Azriel Mitelman i Chaim Szrajbman (gotówka); (*Przegląd Budowlany, z. 9, r. 7, Warszawa 1935 r.)

1935 – dzierżawca „Cegłoprim Sp. z o. o.” *Księga Adresowa Polski dla handlu, rzemiosł i rolnictwa 1928, *Rocznik Polskiego Przemysłu i Handlu, połączone wydawnictwa: „Rocznik Informacyjny o Spółkach Akcyjnych w Polsce” i „Polski Przemysł i Handel (Rynek Polski)”. R 5, 1936)

1939 – Witold Kleniewski „Lemszczyzna” (*Spis Abonentów Sieci Telefonicznych Dyrekcji Okręgu Poczt i Telegrafów w Lublinie i Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej w Mieście Lublinie na 1939 r.)

1940 – dzierżawca Władysław Młodzianowski (*Industrie, Handel, Handwerk der Stadt Lublin/Przemysł, handel, rzemiosło miasta Lublina, Lublin, 1940., *Amtliches Fernsprechbuch für den Distrikt Lublin = Urzędowa Książka Telefoniczna dla Dystryktu Lublin, 1942)

1944 – l. 80. XX w. Cegielnia „Lemszczyzna” (*Dokumentacja Osobowa i Płacowa – Lubelski Urząd Wojewódzki w Lublinie Biuro Dyrektora Generalnego Odział d/s Archiwum)

Praca w cegielni Lemszczyzna - Dariusz Prażmo - fragment relacji świadka historii

Technologia

W roku 1904 zatrudniano 37 robotników, roczna produkcja 11.500 rb. Wykonywano w niej cegły zwykłe o wymiarach 270x125x65 mm.

To była bardzo ciężka praca - Elżbieta Kowalik-Sposób - fragment relacji świadka historii

Cegła z sygnaturą „RN”
Cegła z sygnaturą „RN” (Autor: Prażmo, Dariusz (1964- ))

Sygnatury

k. XIX w. – 1908 -„RN”

po 1908 r. - „Lemszczyzna”

po 1935 - „PRIM”? (Cegłoprim ?)

Stan zachowania

Brak pozostałości. Teren zabudowany od lat 70 –tych XX w. budynkami mieszkalnymi.

Inne cegielnie na tym obszarze

Hersz Szrajbman - Cegielnia Lemszczyzna Kolonia k/ wsi Choinki (*Księga adresowa w Królestwie Polskim na lata 1903, 1904,1905 oraz 1910, *Kalendarz Lubelski 1904). W 1917 roku przypisany jest do wsi Choinki (*Polen: Adressbuch fur Industrie, Handel und Landwirtschaft = Polska: księga adresowa dla przemysłu, handlu i rolnictwa, cz. 2, 1917 r.)

Franciszek Zaborski - Cegielnia II Lemszczyzna Kolonia k/ wsi Choinki (*Księga adresowa Królestwa Polskiego na rok 1903 oraz 1904, *Kalendarz Lubelski 1904).