Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Cegielnia Czechówka Dolna (Lublin)

Cegielnia u zbiegu dzisiejszych ulic Północnej i Kosmowskiej. Ten teren nazywano Czechówką Górną (Czechów Górny).

Cegła z sygnaturą „W”
Cegła z sygnaturą „W” (Autor: Prażmo, Dariusz (1964- ))

Spis treści

[RozwińZwiń]

Lokalizacja

Zajmowała działkę u zbiegu dzisiejszych ulic Północnej i Kosmowskiej. Funkcjonowała pod adresem ul. Północna 111. 

Cegielnia na Kosmowskiej - Marek Rzepiński - fragment relacji świadka historii

Cegielnia na Czechowie - Zdzisław Wiater - fragment relacji świadka historii

Historia

Pierwsza wzmianka o tej cegielni w źródłach archiwalnych pojawia się w latach 30. XIX wieku, kiedy to jest mowa o cegielni Berka Cygielmana wpisanej pod nr 7, z nadaną literą „W” do cechowania cegieł. Ponadto jest tam zamieszczona informacja o lokalizacji - „Na gruncie należącym do wsi prywatnej Czechówka za rogatkami warszawskimi i za miasteczkiem Wieniawą, dzierżawi cegielnię Berek Cygielman. Ma dwa piece […]”1

W źródłach drukowanych cegielnia „Czechówka” pojawia się w 1903 roku, a jako jej właściciel występuje Ita Cukierman. Wywiady ze świadkami historii zgromadzone w Archiwum Historii OBG TNN, potwierdzają, że rodzina Cukiermanów dzierżawiła cegielnię aż do 1939 r.  Świadkowie wspominają dzieci Cukiermanów: Dorę i Jakuba.

Koleżanki z cegielni Cukiermana - Józefa Brzozowska - fragment relacji świadka historii

Cegielnia przy ulicy Północnej - Wojciech Papież - fragment relacji świadka historii

Zabudowania cegielni istniały do lat 80 – tych XX w.

Cegielnie w Lublinie - Teresa Adamczuk - fragment relacji świadka historii

Cegła kosztowała złotówkę - Marek Rzepiński - fragment relacji świadka historii

Ciężka praca na cegielni - Helena Ziółkowska - fragment relacji świadka historii

Właściciele

Lata 30.XIX w. – 1888 – Berek Cygielman (*„Informator” - Przewodnik handlowo-przemysłowy Cesarstwa Rosyjskiego Królestwa Polskiego i Warszawy 1888 r.)

1903 – 1939 - Ita Cukierman (*Księga adresowa Królestwa Polskiego 1903 r., *Księga adresowa w Królestwie Polskim na rok 1910)

Zabawy na cegielni - Wojciech Papież - fragment relacji świadka historii

1940 – 1944 Cegielnia „Hoffmanowska” Verband der Hersteller von Ziegeln, Klinkern und Róhren e. V. Lublin dzierżawca Zygmunt Sawmor (*Industrie, Handel, Handwerk der Stadt Lublin/ Przemysł, handel, rzemiosło miasta Lublina, Lublin, 1940, *Amtliches Fernsprechbuch für den Distrikt Lublin = Urzędowa Książka Telefoniczna dla Dystryktu Lublin, 1942)

1950 (2. I.) – orzeczenie nr 28 MPL o upaństwowieniu cegielni;

1949 – Lubelskie Zakłady Ceramiki Czerwonej przekształcone w Lubelskie Zakłady Przemysłu Terenowego Materiałów Budowlanych (Cegielnia „Czechówka Górna” ZPTMB) (*Dokumentacja Osobowa i Płacowa – Lubelski Urząd Wojewódzki w Lublinie Biuro Dyrektora Generalnego Odział d/s Archiwum)

Lublin, ul. Północna 111, cegielnia „Czechówka”

Cegielnia na Czechowie - Wanda Dudzic - fragment relacji świadka historii

Cegielnia przy ulicy Kosmowskiej - Magdalena Nosek - fragment relacji świadka historii

Sygnatury

ok. 1830-1888 – „W”, „B.C.”

1903 – 1939 – „IC”

Archiwalia

Wywiad z Józefą Brzozowską. koleżanką Dory Cukierman http://biblioteka.teatrnn.pl/dlibra/Content/39624/text.pdf

http://www.tnn.pl/himow_fragment.php?idhr=4688

 



Przypisy

  1. APL, sygn.. 35/22/0.4.4.1.1/1281, s. 582.

Powiązane artykuły

Powiązane miejsca

Wideo

Audio

Historie mówione

Inne materiały