Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Bracia polscy – organizacja życia wspólnotowego

Życie gminy zorganizowane było wokół zboru, który mieścił się najczęściej w prywatnej kamienicy lub mieszkaniu ministra. Tam odprawiane były nabożeństwa i odbywały się spotkania wiernych oraz mieściła się biblioteka. Ważniejsze decyzje dotyczące życia lokalnej gminy oraz rozwoju całego ruchu podejmowane były na synodach.

Spis treści

[RozwińZwiń]

Informacje wstępneBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Bracia polscy organizowali swe życie wokół tak zwanych gmin na wzór pierwszych chrześcijan. Dla podkreślenia związku swego życia z pierwotnymi gminami chrześcijańskimi określali się oni chrystianerami. Wspólnoty ariańskie nie przekraczały dwustu osób, a bracia polscy, wbrew propagandzie antyariańskiej, nie dążyli do pozyskiwania jak największej liczby zwolenników. Gminy braci polskich miały prężnie działać na wzór wspólnot czeskich anabaptystów, tylko że w realiach miejskich. Wątkiem trudnym dziś do rozpoznania pozostaje udział biedoty miejskiej w gminach oraz działalność charytatywna braci polskich.

 

Organizacja życia gminyBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Życie gminy zorganizowane było wokół zboru, który mieścił się najczęściej w prywatnej kamienicy lub mieszkaniu ministra. Tam odprawiane były nabożeństwa i odbywały się spotkania wiernych oraz mieściła się biblioteka. Na czele gminy stał minister, czyli duchowy przewodnik wspólnoty. Równie ważną funkcję pełnili seniorowie. Ważniejsze decyzje dotyczące życia lokalnej gminy oraz rozwoju całego ruchu podejmowane były na synodach.

 

Organizacja synodówBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Bracia polscy słynęli z prężnie działającej organizacji synodalnej. Synody dzieliły się na trzy grupy: generalne, prowincjonalne oraz konwenta (konsensa), czyli tak zwane zgromadzenia samych ministrów. Synody generalne zwoływano najczęściej raz do roku, zjeżdżali się na nie ministrowie i seniorzy poszczególnych zborów, współwyznawcy, przybywały także delegacje antytrynitarskich zborów siedmiogrodzkich. Podczas synodów rozważano kwestie teologiczne i etyczne. Poruszano problemy finansowe, dotyczące utrzymania i tworzenia nowych zborów, oraz zajmowano się działalnością administracyjną. Ponadto podejmowano decyzję na temat współdziałania z innymi wyznaniami, a także prowadzono politykę wydawniczą. Podczas spotkań dużo uwagi poświęcano również szkolnictwu – tak ważnemu elementowi działalności braci polskich. To na synodach generalnych zapadały decyzje o doborze kadr nauczycielskich i przydzielaniu stypendiów. Kwestie lokalne poruszane był na synodach prowincjonalnych. Na tych spotkaniach zapadały decyzje w sprawach lokalnej społeczności. Tu również układano tematy dyskutowane na synodach generalnych.
Konwent gromadził wyłącznie mistrzów. Podczas konwentu przygotowywano sprawy administracyjne, które miano przedłożyć na synodzie generalnym.

Niekiedy synody nabierały charakteru seminariów prowadzonych przez największych teologów zboru. Podczas seminarium kształcono przyszłych ministrów i nauczycieli.

 

LiteraturaBezpośredni odnośnik do tego akapituWróć do spisu treściWróć do spisu treści

Z. Gołaszewski, Bracia polscy, Toruń 2004.
S. Szczotka, Synody arian polskich, „Reformacja w Polsce” 1936, t. 7–8 (1935–1936).

Słowa kluczowe