Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Bogdan Madej (1934-2002)

Pisarz, dziennikarz, urzędnik, laureat Nagrody Fundacji Kultury za tom opowiadań Półtraktat o lewitacji. Jego utwory drukowano w paryskiej "Kulturze". Jeden z pierwszych pisarzy, który odważnie pisał o ustroju socjalistycznym.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Urodzony na Polesiu

Urodził się 28 listopada 1934 roku w Mikaszewiczach k. Łunińca na Polesiu. Zmarł w 2002 roku w Chełmie. Mieszkał jakiś czas z rodziną w Grodnie, skąd jeszcze jako dziecko był przeniesiony przez zieloną granicę. Ojciec pisarza był internowany w Rumunii.

Lubelszczyzna

Pisarz mieszkał w Lublinie, ale -jak sam przyznawał - w celach zarobkowych stale podróżował po kraju. Obok pisarstwa zajmował się pracą urzędniczą w przedsiębiorstwach budowlanych. Powszechnie jest kojarzony jako twórca lubelski.

Debiut

Prozatorski debiut Bogdana Madeja przypada na 1958 rok. Pierwsze opowiadania publikował  na łamach prasy.

Kronikarz epoki PRL-u

W latach 50. pisarz pracował (w budownictwie) w Stalowej Woli, a następnie w Rzeszowie.Swoje obserwacje z tego czasu zawarł m.in. w opowiadaniu Prywatna rzecz Alfreda Cunga.
Zasłynął głównie jako bezlitosny i czujny kronikarz peerelowskich realiów. Przez lata jego utwory były zakazane w oficjalnym obiegu, drukował je więc w paryskiej Bibliotece „Kultury” (Piękne kalalie albo dojrzewanie miłości, Paryż 1974; Maść na szczury, Paryż 1977).
Sam autor w pierwszym krajowym wydaniu powieści Piękne kalalie albo dojrzewanie miłości (rok 2001) tak określił ten utwór: „Piękne kalie były parodią samego systemu, próbą obejrzenia całego tego absurdalnego socjalistycznego interesu. Myślę nie tylko, że mi się udało, ale jestem zdania, że to książka w politycznej sferze aktualna, spadek po PRL jest niezwykle żywotny.”*

Wydania drugiego obiegu w Lublinie

W 1979 r. w drugim obiegu wydano jego publicystyczną książkę pt. Polska w orbicie Związku Radzieckiego. Co istotne, to lubelski kontekst: książka o charakterze historycznym,odnosząca się do dziejów relacji polsko-rosyjskich, a także do perspektyw przyszłej Polski, ukazała się w lubelskich "Spotkaniach".

Organizacje literackie i nagrody

Pisarz należał do PEN Clubu i SPP, a jego twórczość została nagrodzona m.in. nagrodą literacką im. Kościelskich w Genewie. Jego opowiadania dziś uznawane są za legendarne.
Noty zamieszczone na okładkach książek, Maść na szczury:
„Wskrzeszenie Maści na szczury dowodzi, że siła prozy Bogdana Madeja wciąż pozostaje aktualna. Książka to nie chwilowy, dotykający świata, którego już nie ma, zapis rzeczywistości, ale uniwersalny przekaz o ludziach i świecie, równie groteskowym i absurdalnym zarówno w latach 70. jak i dziś. Przyjemność lektury jest więc równie wielka jak śledzenie perypetii bohaterów filmów z tamtego okresu, których losy jakkolwiek wyolbrzymione i przerysowane dopiero po latach, ukazują swój prawdziwy często dramatyczny i uniwersalny charakter. Dlatego lektura Maści na szczury może okazać się frapująca dla młodych ludzi, dla których ponura i groteskowa wizja tamtych czasów pozostaje rozpoznana jedynie poprzez opowieści rodziców i filmy w rodzaju Rejsu.

Abonament

Abonament to ostatni, przygotowany przed śmiercią, tom opowiadań - niezwykłe studium ludzkich charakterów, mentalności, obyczaju i sposobu walki o przetrwanie w Polsce ostatniego trzydziestolecia XX wieku.

Recenzje

„Bardzo długo kazał czekać Bogdan Madej na swą nową książkę. Ale też autor Półtraktatu o lewitacji przyzwyczaił już czytelników, że wydaje książki, mniej więcej, co dziesięć lat. Za to, przynajmniej począwszy od Pięknych kalalii, każdy nowy tytuł związanego z Lublinem prozaika staje się dużym wydarzeniem”.
(Krzysztof Masłoń, „Rzeczpospolita” 2.02.1998)

„Pisarstwo Bogdana Madeja, łączące grozę z rozbawieniem, jest świadectwem życia ludzi zagrożonych, krzywdzonych, złych i tęskniących do normalności, dobroci, śmiechu”.
(Helena Zaworska, „Gazeta Wyborcza” 5.02.1998)

Twórczość. Powieści i opowiadania

Młodzi dorośli ludzie (1964)
Uczta (1965)
Konstelacja (1968)
Piękne kalalie albo dojrzewanie miłości (1974, 2001)
Maść na szczury (1977, 1988)
Abonament (1998)
Głęboką nocą. Walc (2002)

 
 
 
                                                                                   Oprac. Elżbieta Zasempa, Aleksandra Zińczuk

 

 

Literatura

Bartelski Lesław M., Polscy pisarze współcześni 1939-1991, Warszawa 1995.
Dziki Wschód i Dziki Zachód. Rozmowa z Bogdanem Madejem, w: Helena Zaworska, Dobrze, że żyłem. Rozmowy z pisarzami, Warszawa 2002, s. 72-92.

*Noty na okładkach książek Bogdana Madeja wydanych przez Wydawnictwo Literackie.