Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Andrzej Mathiasz (ur. 1959)

Aktor, animator kultury, scenarzysta, reżyser i filmowiec. Członek Teatru Provisorium w latach 1977–1992. Współzałożyciel Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Założyciel Teatru Projekt. Obecnie związany z Kinoteatrem Projekt działającym przy Centrum Kultury w Lublinie. Andrzej Mathiasz jest autorem filmu niezależnego pt. Numer.

 

Spis treści

[RozwińZwiń]

Edukacja

Andrzej Mathiasz urodził się 8 maja 1959 roku w Krakowie. Uczęszczał do szkoły muzycznej i grał na gitarze klasycznej. Chciał zostać kompozytorem, a później filmowcem. Łódzka filmówka była szkołą podyplomową, dlatego postanowił studiować prawo. Studiował na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie w latach 1977–1981 w Zakładzie Prawa Finansowego. Pracę magisterską obronił w 1982 roku. W latach 1982–1985 był studentem Międzyuczelnianego Instytutu Filozofii i Socjologii UMCS.
Interesował się działalnością kulturalną. Będąc studentem pierwszego roku, zapisał się – jak sam mówi – „do wszystkiego, co było możliwe”1. Został między innymi członkiem Zespołu Tańca Ludowego UMCS. Zapisał się także do Teatru Gong 2, który faktycznie już nie istniał. „Zostały jakieś biura” – wyjaśnia Andrzej Mathiasz2. „Powiedzieli, żebym zostawił numer pokoju akademika i mieli się odezwać. To był chyba [19]77 rok, świeżo po tym, jak ten teatr przestał istnieć”3.

Aktor Teatru Provisorium

Aktorem Teatru Provisorium został w 1977 roku.
Andrzej Mathiasz: „Zwiedzając «Chatkę Żaka», wchodząc na pierwsze piętro, natknąłem się na drzwi Teatru Provisorium. Drzwi wymalowane bodajże na czarno z białym napisem: «Teatr Provisorium». Albo odwrotnie. Drzwi były uchylone, dochodziła jakaś muzyka. Ja tam zajrzałem i siedziała tam dziewczyna, grała na fortepianie, i to mnie urzekło na tyle, że poszedłem na spotkanie otwarte, które wtedy robił Teatr Provisorium. Byli na etapie Ferdydurke, ale postanowili zawiesić ten spektakl i zrobić coś aktualnego społecznie i politycznie. Postanowili zrobić otwarte spotkanie. Dałem się w to wciągnąć”4.
Andrzej Mathiasz wziął udział w ostatnich próbach przedstawienia Nasza niedziela: „Wybijałem akcenty w werbelek, do których aktorzy zmieniali pozy i odwracałem w pewnym momencie jeden z reflektorów na widownię”5.  
Andrzej Mathiasz: „Wtedy w «Chatce Żaka» działały trzy teatry: Scena 6, Grupa Chwilowa i Provisorium. Teatry te budowały klimat kultury niezależnej. Myśmy mieli nieustające kłopoty z cenzurą, ponieważ należało zgłosić jej dany wytwór artystyczny i ona zezwalała, bądź nie zezwalała na prezentowanie go publicznie”6.
Andrzej Mathiasz był członkiem Teatru Provisorium do 1992 roku. Grał w spektaklach: Nie nam lecieć na wyspy szczęśliwe; Pusta estrada; Wspomnienia z domu umarłych; Pieśni przeklęte; Dziedzictwo; Ogrody; Z nieba przez świat, do samych piekieł.
Po wyjściu z więzienia, obok Jacka Brzezińskiego i Sławomira Skopa, był aktorem drugiej wersji przedstawienia Nie nam lecieć na wyspy szczęśliwe.
Andrzej Mathiasz: „Dorobiliśmy taką piętnastominutową sekwencję więzienną i graliśmy ten spektakl we tróje, kiedy normalnie był grany we czwórkę, bo jeszcze jeden z nas – Krzysiek Hariasz – był w więzieniu”7.

Działalność opozycyjna

Andrzej Mathiasz w 1980 roku był współzałożycielem Niezależnego Zrzeszenia Studentów na UMCS i pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Tymczasowego Komitetu Założycielskiego. W 1981 roku był członkiem Zarządu Uczelnianego NZS UMCS. Na przełomie listopada i grudnia 1981 roku brał udział w strajku na UMCS solidaryzującym się ze strajkującymi w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu.
Był uczestnikiem strajku studentów UMCS w „Chatce Żaka” i Domu Studenckim „Grześ” 13–14 grudnia 1981 roku. Po zakończeniu strajku dołączył do protestu pracowników Lubelskich Zakładów Naprawy Samochodów (do 17 grudnia 1981 roku).
W stanie wojennym był aresztowany i przebywał w areszcie na ul. Południowej w Lublinie. Został zatrzymany 6 lutego 1982 roku, a następnie aresztowany. Był oskarżony o zorganizowanie i kierowanie strajkiem okupacyjnym w domach akademickich UMCS. 26 sierpnia 1982 roku Sąd Rejonowy w Lublinie warunkowo umorzył postępowanie.

Po 1990 roku

Andrzej Mathiasz w 1990 roku podjął pracę telewizji. Został szefem redakcji kulturalnej, gdzie realizował filmy dokumentalne. Jest założycielem Teatru Projekt. W ramach działalności Teatru Projekt powstało kilka wielkich plenerowych widowisk i kameralnych spektakli salowych. Andrzej Mathiasz jest związany z Kinoteatrem Projekt działającym przy Centrum Kultury w Lublinie. Kinoteatr Projekt zajmuje się kinem niezależnym. Ponadto jest organizatorem pokazów i przeglądów filmowych. Andrzej Mathiasz jest autorem filmu niezależnego pt. Numer, pierwszego lubelskiego pełnometrażowego filmu fabularnego.

 

Opracowała Agnieszka Góra
Redakcja: Monika Śliwińska

Przypisy

1 Rozmowa z Andrzejem Mathiaszem przeprowadzona w 2011 roku przez Agnieszkę Górę.
2 Tamże.
3 Tamże.
4 Rozmowa z Andrzejem Mathiaszem przeprowadzona w 2011 roku przez Agnieszkę Górę.
5 Tamże.
6 Rozmowa z Andrzejem Mathiaszem zarejestrowana w ramach programu „Historia Mówiona” Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”, Lublin 17.11.2006.
7 Rozmowa z Andrzejem Mathiaszem przeprowadzona w 2011 roku przez Agnieszkę Górę.

 

 

Zdjęcia

Audio

Historie mówione

Inne materiały

Słowa kluczowe